6 typów toksycznych przyjaciół. "Fałszyciel" jest chyba najgorszym z nich
Niektóre znajomości, czy przyjaźnie nas uskrzydlają, inne natomiast ściągają nas w dół, sprawiają, że czujemy się gorzej. Przygotowaliśmy dla was opisy 6 typów toksycznych przyjaciół. Dowiedzcie się, jak rozpoznać, że tkwimy w toksycznej relacji.
- 6 zdjęć Zobacz galerię
- Toksyczne relacje przyjacielskie tworzą najczęściej osoby, które wychowywały się w dysfunkcyjnych domach, w których nauczyły się błędnej definicji miłości i przyjaźni
- Trudno czasem odróżnić dobrego przyjaciela, który "potknął się", od toksycznego. Pamiętaj jednak, że ten pierwszy zawsze próbuje naprawić wyrządzone krzywdy, uczy się na swoich błędach, a ten drugi nigdy nie widzi winy w sobie
- Złe, toksyczne relacje mogą wyrządzić nam wielką krzywdę
„Przyjaciele są jak ciche anioły, które podnoszą nas, kiedy nasze skrzydła zapominają, jak latać” – tak pisał kiedyś Alan Alexander Milne. Niestety okazuje się, że nie wszystkie przyjaźnie nas uskrzydlają, niektóre z nich ściągają nas w dół. Chodzi o toksyczne przyjaźnie – wiem, brzmi to jak oksymoron, a jednak takie też istnieją i sprawiają, że z dnia na dzień czujemy się coraz gorzej. Jak rozpoznać, że tkwimy toksycznej relacji? Jakich sygnałów ostrzegawczych nie wolno przegapić? W naszej galerii znajdziecie 6 przykładów toksycznych przyjaciół.
Czym jest przyjaźń, kim jest przyjaciel?
Zanim jednak przejdziemy to toksycznej przyjaźni, zastanówmy się, czym ta przyjaźń właściwie jest i jaki powinien być przyjaciel. Przyjaźń to wyjątkowa więź i dla każdego może znaczyć coś innego. Jednak najważniejsze w niej jest to, by każdy przyjaciel dostawał "po równo", co oznacza, że każda osoba w tej relacji jest tak samo ważna. Żadna ze stron nie stara się górować na drugą. Przyjaciele wzajemnie się akceptują, wspierają, są wobec siebie lojalni i uczciwi, sprawiedliwi, dyskretni.
Przyjaciel to ktoś, z kim się zwykle dobrze rozumiemy i lubimy spędzać czas, z którym łączą nas podobne zainteresowania, pasje, sposób bycia. To człowiek, któremu możemy zawierzyć nasze tajemnice i który wesprze nas, gdy będzie nam źle, i da nam przestrzeń, gdy będziemy jej potrzebowali. Przyjaciel to osoba, której ufamy, którą szanujemy i której rady cenimy.
Kto tworzy toksyczne przyjaźnie?
Toksyczne relacje przyjacielskie tworzą najczęściej osoby, które wychowywały się w dysfunkcyjnych domach, w których nauczyły się błędnej definicji miłości i przyjaźni. Bywa tak na przykład w domach, gdzie "króluje" narcystyczny rodzic. Dziecko uczy się, że miłość, czy przyjaźń, to coś "co możesz zrobić dla mnie", albo "co ja mogę zrobić dla ciebie". Podejście to zaprzecza idei równości w przyjaźni. Musisz jednak wiedzieć, że te osoby mogą nie zdawać sobie sprawy ze swojej toksyczności, nie zawsze działają z premedytacją.
Gdy odkryjemy, że nasz przyjaciel okazał się osobą toksyczną i niegodną naszego zaufania, możemy poczuć się zdruzgotani. Wiele osób zaczyna doszukiwać się winy w sobie, czasem w podjęciu decyzji o zerwaniu tej znajomości może przeszkadzać strach przed utratą wspólnych znajomych. Należy tu podkreślić, że przyjaciele mogą sobie wybaczać i puścić w niepamięć wyrządzone krzywdy. Jednak najważniejszy jest żal za popełniony czyn. Dobry przyjaciel, który "potknął się", próbuje naprawić wyrządzone krzywdy, uczy się na swoich błędach i stara się już ich nigdy do nich nie wracać. To odróżnia prawdziwego przyjaciela od toksycznego przyjaciela. Ten ostatni nie widzi winy w sobie.
To nie przyjaciel, to tylko kumpel/kumpelka?
Niestety toksyczni przyjaciele bywają niebezpieczni emocjonalnie, zwykle brakuje im empatii, współczucia, odpowiedzialności. Swojego przyjaciela nie traktują jak partnera, tylko jak rywala o sympatię i akceptację innych osób. Powiedzmy sobie szczerze mówienie o tego typach osób "przyjaciele" to nadużycie. Mogą oni być co najwyżej kolegami/koleżankami. Możesz z nimi miło spędzać czas, ale raczej utrzymuj bezpieczny dystans emocjonalny i raczej nie otwieraj się przed nimi zbytnio.
Toksycznego przyjaciela możemy poznać po tym, że:
- zachowuje się samolubnie, skupia się głównie na swoich potrzebach,
- jest wobec nas bardzo krytyczny – wykorzysta każdą okazję, by nam umniejszyć,
- czujemy się w jego towarzystwie źle,
- próbuje manipulować nami, wbijając nas w poczucie winy.
- nie można mu ufać, bo nie potrafi dotrzymać sekretu i nie dotrzymuje danego słowa.
Czy ja również mogę być toksycznym przyjacielem?
Odpowiedź brzmi tak, o ile przekraczasz granice swojego przyjaciela/przyjaciółki. Przeanalizuj swoje zachowanie, staraj się spojrzeć z dystansu na waszą relację. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, poproś o pomoc kogoś, kto będzie obiektywny. Jeśli zauważysz, że większość twoich przyjaźni jest krótkotrwała, kończy się nieprzyjemnie, to warto pójść po pomoc do psychologa. Jeśli wszystkie twoje relacje są w porządku, poza tą jedną, to problem może tkwić nie w tobie, ale w twoim przyjacielu.
Jak toksyczne przyjaźnie mogą wpływać na nasze zdrowie psychiczne?
Złe, toksyczne relacje mogą wyrządzić nam wielką krzywdę.
- Mogą sprawić, że będziemy mieć niskie poczucie własnej wartości i nie będziemy wierzyć w swoje możliwości.
- Tkwiąc w złej relacji, zamykamy się na inne o wiele szczersze relacje, a czasem przenosimy na nie złe schematy zachowania.
- Negatywizm, tak częsty z toksycznych relacjach, może prowadzić do stanów depresyjnych i lękowych.
Jak zakończyć toksyczną przyjaźń?
Najlepiej byłoby to zrobić w sposób otwarty i szczery, ale... nie zawsze jest to możliwe. Jeśli twój przyjaciel jest na przykład narcyzem, może nie chcieć zaakceptować faktu, że to on stanowi problem. Może też próbować zaszkodzić ci towarzysko. Ale nie przejmuj się tym. Może to być trudne, ale musisz ratować siebie. Masz dwa wyjścia: albo zakończyć tę relację, albo dać przyjacielowi szansę poprawy (o ile tego chce, bo na siłę nikogo nie zmienimy). Jeśli wybierzesz ostatnią opcję, musisz ustalić zasady działania, postawić granice. Jeśli taka osoba ją ponownie przekroczy, musisz działać kategorycznie i stanowczo.
Życie jest zbyt krótkie i nie warto go marnować na osoby, które na to nie zasługują.
Źródło: CHILLIZET/"Social relations and life satisfaction: the role of friends", V. Amati, S. Meggiolaro, G. Rivellini, S. Zaccarin, Genus. 2018;74(1):7/ "Social ambivalence and disease (Sad): a theoretical model aimed at understanding the health implications of ambivalent relationships", J. Holt-Lunstad, B.N. Uchino, Perspect Psychol Sci. 2019;14(6):941-966/ "Dzieci „toksycznych rodziców”. Próba interpretacji „Niepocieszonego” Kazuo Ishiguro", Barbara Myrdzik, Annales UMCS Sectio N Educatio Nova, 6/2021, s. 281-301/ Psychology Today/
![Mężczyzna z zarostem i okularami, rozmawia przez telefon. Na nosie ma plaster.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/08/24/26ef0b0a/2459625-285x160-62317f00df.png ""Breaking bad" kadr")
