2 typy narcyzmu. Wiele je różni, ale jedno łączy
Narcyzm jest obecnie bardzo często poruszanym tematem w mediach społecznościowych. Internetowi eksperci często pomijają fakt, że to zaburzenie osobowości może mieć dwa, zupełnie różne oblicza. W psychologii mówi się o narcyzmie wielkościowym i ukrytym. Czym charakteryzują się poszczególne odmiany? Warto to wiedzieć.
- Jakie są różnice między narcyzmem wielkościowym a wrażliwym.
- Dlaczego narcyzm wrażliwy jest trudniejszy do rozpoznania.
- Co łączy różne odmiany narcyzmu.
- Jakie cechy opisują narcyzm wielkościowy.
Narcyzm nie ma jednej formy. Może objawiać się na różne sposoby
Temat narcyzmu w ostatnim czasie, głównie za sprawą mediów społecznościowych, stał się bardzo popularny. Ludzie szukają odpowiedzi na trudne doświadczenia w relacjach i często dostrzegają toksyczne wzorce, schematy. W opisach zachowań narcystycznych dostrzegają swoich partnerów, rodziców czy bliskich. Można jednak powiedzieć, że większość ludzi w pewnym stopniu przejawia niektóre cechy narcystyczne. Nie zawsze oznaczają one zaburzenia osobowości.
Narcystyczne zaburzenie osobowości również nie zawsze przejawia się w ten sam sposób. Najczęściej kojarzy się nam z nadmiernym przywiązaniem do sukcesów, dumą z własnych osiągnięć, dbaniem o własne potrzeby i silnym poczuciem wyjątkowości. To jednak tylko jedno – bardziej stereotypowe – oblicze narcyzmu. Internetowi eksperci rzadko wspominają, że narcyzm nie ma jednej postaci.
Psychologia wyróżnia kilka odmian narcyzmu. Zdecydowanie najczęściej przytacza się rozróżnienie na: narcyzm wielkościowy (jawny) oraz ukryty (wrażliwy). Choć różnią się one sposobem wyrażania siebie, reagowaniem na otoczenie i budowaniem relacji, łączy je silna koncentracja na sobie, swoich emocjach, odczuciach, pragnieniach. U ich podłoża leżą podobne mechanizmy.
Dwa główne rodzaje narcyzmu. Co o nich wiemy?
Narcyzm wielkościowy z reguły łatwiej jest rozpoznać, ponieważ jest bardziej widoczny, demonstracyjny w zachowaniu. Osoba przejawiająca takie cechy, sprawia wrażenie pewnej siebie, zdecydowanej, ambitnej. Może magnetyzować i skupiać na sobie uwagę grupy, tłumu. Na pierwszy rzut oka to urodzony lider. Warto jednak mieć świadomość, że relacja z taką osobą po pewnym czasie zazwyczaj staje się trudna. Mowa zwłaszcza o głębszej więzi.
Narcyzm wielkościowy to bowiem także:
- potrzeba podziwu – oczekiwanie nadmiernego zainteresowania, uznania,
- dominacja – chęć wpływania na sytuacje,
- poczucie uprzywilejowania,
- rywalizacja – trudność zaakceptowania sukcesów innych,
- ogólne trudności z empatią.
Narcyzm wrażliwy jest znacznie trudniejszy do rozpoznania. Zachowanie osoby z tym problemem odbiega od pewnych schematów, które kojarzą się nam z narcyzmem. Osoba może sprawiać wrażenie: nieśmiałej, wycofanej, niepewnej siebie. Co ważne – pod tą powierzchnią zawsze kryje się silna potrzeba wyjątkowości, uznania.
W tym wypadku charakterystyczne cechy to:
- nadwrażliwość na krytykę,
- przekonanie o tym, że nie jest wystarczająco doceniana,
- nadmierna zazdrość o sukcesy innych osób,
- nieustanne porównywanie się do otoczenia,
- oczekiwanie komplementów, zainteresowania,
- wrażliwość na odrzucenie.
Narcyzm wrażliwy często również oznacza trudności w relacjach. Osoby, które przejawiają takie skłonności, mogą interpretować najdrobniejsze, przypadkowe gesty jako odrzucenie, celowe upokorzenie. Reagują zazwyczaj wtedy wycofaniem, chłodem emocjonalnym lub milczeniem, jednocześnie utrudniając dojście do porozumienia.
Źródło: ChilliZET
