Tai chi usprawnia ciało i uspokaja umysł. Na czym polega ta technika aktywnej medytacji?
Tai chi nazywane jest aktywną medytacją. Ta metoda ćwiczeń wywodzi się z chińskich sztuk walki, w Chinach znana jest od wieków. Jednak zyskuje na popularności także w krajach Zachodu. Z pewnością udało ci się zaobserwować ćwiczących tai chi ludzi na przykład w parkach. Robią to też Chińczycy, ale na dużo większą skalę. Dlaczego? Po co? Ogólnie rzecz biorąc: dla zdrowia.
Tai chi – co to jest?
Tai chi, a w zasadzie tai chi chuan (taijiquan), to trening ciała i umysłu wywodzący się z chińskiej sztuki walki kung-fu. Pierwsze wzmianki o tej metodzie pochodzą z XII wieku. Początkowo stosowali ją chińscy żołnierze jako element walki, ale z czasem zaczęła się ona rozwijać, ponieważ dostrzeżono jej pozytywny wpływ na cały organizm. Regularna praktyka pozwalała na wzmocnienie ciała, poprawę kondycji oraz wyciszenie umysłu poprzez medytację. Właśnie ta jej forma jest znana dzisiaj. W Azji miejskie parki i skwery pełne są ludzi w każdym wieku ćwiczących tai chi.
Gdy przyjrzeć się ludziom praktykującym tai chi, to ćwiczenia, jakie wykonują, nie wydają się specjalnie skomplikowane. W rzeczywistości tai chi nie jest tak proste. Większość ruchów polega na skrętach tułowia, rozciąganiu ciała, unoszeniu rąk i aktywnej pracy nóg oraz umieszczaniu ciała w stabilnej pozycji. To jednak nie wszystko, bo podczas ćwiczeń niezwykle ważny jest również oddech, koncentracja i płynne spokojne wykonywanie ruchów. To cały dość skomplikowany system, który przynosi zdrowie fizyczne i psychiczne.
Na czym polega trening tai chi?
Każdy trening tai chi składa się z trzech etapów: rozgrzewki, właściwej praktyki i zakończenia. Rozgrzewka, która powinna trwać ok. 10 minut, rozciąga ciało i przygotowuje je do właściwego treningu.
Potem następuje główna praktyka. Polega ona na sekwencji płynnie wykonywanych powolnych ruchów. W swojej książce „Tai Chi Mistrzów. Chińska sztuka zdrowia, relaksu i harmonii” Maciej Stawicki pisze, że „trzynaście postaw jest punktem wyjściowym dla głębszego zrozumienia Tai Chi”. I wyjaśnia: „W teorii tej zawarte są najważniejsze składniki przyjmowania i wykorzystywania poszczególnych postaw i sposobów poruszania się. Bez zrozumienia owych elementów niemożliwe jest opanowanie Tai Chi w pełnym tego słowa znaczeniu. Trzynaście postaw tworzy Osiem Bram (Ba Men) oraz Pięć Kroków (Wu Bu)”. Osoby zainteresowane tai chi mają więc co odkrywać.
Zakończenie praktyki tai chi to czas na na rozluźnienie całego ciała i wykonanie spokojnych oddechów. Jest to też moment na medytację i wyciszenie.
Jakie są korzyści dla ciała i umysłu z tai chi?
Autor książki „Tai Chi Mistrzów” przekonuje, że takie treningi mają działanie nie tylko stabilizujące mentalnie, ale również uzdrawiające. I jest to naukowo udowodnione, ponieważ umysł ma ścisły związek z ciałem i chorobami, jakie się w nim pojawiają. Ponoć 90 proc. chorób wszelkiego rodzaju jest pochodzenia psychicznego. „Nasze ciało jest bowiem tylko dołączone
do umysłu, a nie na odwrót. Tak więc wszystkie choroby i wszystkie stany emocjonalne pochodzą z umysłu” – dowodzi Maciej Stawicki. Tai chi w dużej mierze kształtuje sferę psychiczną, mimo iż praktyka wydaje się w dużej mierze związana z ciałem. Ciało i umysł są nierozerwalne i wzajemnie na siebie wpływają.
Jakie są jednak korzyści dla ciała płynące z tai chi (które oczywiście mają też wpływ na psychikę)? Pojawiają się one dość szybko po rozpoczęciu praktyki. Najważniejsze korzyści z tai chi to:
- pogłębienie i spowolnienie oddechu
- poprawa krążenia krwi
- regulacja ciśnienia krwi
- lepsze samopoczucie
- większa koncentracja i pamięć
- wzmocnienie ciała
- lepsza przemiana materii
- poprawa pracy układu pokarmowego
- uelastycznienie mięśni, ścięgien o stawów
- lepsza postawa ciała
- zmniejszenie bólów pleców i kręgosłupa
- redukcja stresu
- poprawia stanu emocjonalnego
- spokojny i regenerujący sen
- spowolnienie procesów starzenia.
Tai chi – nie tylko praca z ciałem, ale i energią
Jak to możliwe, że tak mało forsowne i przyjemne ćwiczenia przynoszą tak wiele korzyści? „W zamian za delikatne ćwiczenia uzyskujemy wielkie zmiany w ciele i umyśle. Wiele osób wciąż nie potrafi zrozumieć, jak to się dzieje, że tak miękka sztuka może przyczynić się do tak wielkich zmian. W klasykach napisane jest, że z największej miękkości rodzi się największa twardość. Można również powiedzieć, że z tej miękkości tworzy się siła zdrowego ciała. Jak to możliwe?” – pyta retorycznie autor „Tai Chi Mistrzów”.
Dzieje się tak dzięki pracy z energią. „Otóż każdy organizm to energia, która musi krążyć w zrównoważony sposób. Jeżeli uda nam się utrzymać jakość naszej energii, ciało będzie zdrowe. Efekty w Tai Chi uzyskujemy poprzez pracę na określonych postawach ciała, koncentrację oraz ruch prowadzony w nieco odmienny sposób od tego, jakiego używamy na co dzień. Jak wiemy każdy organizm potrzebuje ruchu, by prawidłowo funkcjonować. Ruch w Tai Chi, który powiązany jest z tworzeniem energii, dostarcza ciału wiele witalności, dzięki czemu osoba ćwicząca powraca jakby do stanu pierwotnej świeżości” – wyjaśnia Maciej Stawicki.
Wydaje się to proste, choć w zachodniej cywilizacji bazuje się przede wszystkim na racjonalności i mierzalnych parametrach, a nauka o energii w ciele nie jest zbyt rozwinięta – zupełnie odmiennie niż w Chinach, gdzie traktuje się ją niezmiernie poważnie. Skuteczność tai chi potwierdzono jednak licznymi badaniami. Najlepszym dowodem jest jednak sprawność i błysk w oku, jaki mają osoby ćwiczące tai chi w starszym wieku, a także ich długowieczność.
Jak często można ćwiczyć tai chi?
Tai chi można bez problemów praktykować nawet codziennie. Większość szkół tai chi prowadzi zajęcia 2-3 razy w tygodniu, ale takie treningi można uzupełniać dodatkowymi ćwiczeniami w domu. W internecie dostępne są lekcje tai chi, dzięki którym można nauczyć się, jak ćwiczyć samodzielnie. Pojedyncza sesja zajęć trwa od 20 minut do 1 godziny.
Źródło: CHILLIZET / M. Stawicki „Tai Chi Mistrzów. Chińska sztuka zdrowia, relaksu i harmonii”, Studio Astropsychologii, Białystok 2016
