Ta ryba chłonie rtęć jak gąbka. Instytucje żywieniowe odradzają ją Polakom

3 min. czytania
12.11.2026 15:42
Obserwuj nas w Google
---- ----

Warto jeść ryby – co do tego eksperci nie mają żadnych wątpliwości. Liczy się jednak to, jakie gatunki wybieramy. Instytucje żywieniowe odradzają spożywanie pewnej ryby w nadmiernej ilości. W mięsie miecznika gromadzą się duże ilości metali ciężkich. Szczególnym problemem jest rtęć.

Na talerzu znajdują się kawałki ryby polane sosem z ziołami, obok warzywa.
fot. Shutterstock
--1-- ----
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Dlaczego ryby są ważne w diecie człowieka.
  • Które ryby uważa się za najwartościowsze.
  • Dlaczego spożywanie mieczników powinno być ograniczone.
  • Jakie są zagrożenia związane z metylortęcią.
Redakcja poleca

Ta ryba nie należy do najzdrowszych. Nie warto z nią przesadzać

Ryby powinny być elementem zdrowej i pełnowartościowej diety. Eksperci radzą, by jeść je dwa razy w miesiącu. Są z reguły bardzo bogatym źródłem składników odżywczych – zwłaszcza kwasów tłuszczowych omega-3 (EPA i DHA) i białka. Zawierają jednak również witaminy i minerały: jod, selen, fosfor wapń. Oczywiście wiele zależy od tego, jakie gatunki ryb wybieramy.

Szczególnie wartościowe opcje to:

  • łosoś - dużo kwasów omega-3, 
  • sardynki - omega-3, wapń i witamina D,
  • śledź - bogaty w omega-3 i witaminę D,
  • dorsz - lekkostrawne białko, mało tłuszczu.

Są jednak także gatunki, których spożywanie warto ograniczyć. Zdecydowanie należy do nich miecznik. To duża morska ryba drapieżna żyjąca w oceanach. Ma bardzo charakterystyczny wygląd - długi, płaski i ostro zakończony pysk, któremu zawdzięcza swoją nazwę. Miecznik nie jest w Polsce popularnym przysmakiem, jednak można kupić tę rybę w niektórych sklepach spożywczych, czy też supermarketach. Najczęściej można spotkać go w postaci steków lub mrożonych filetów. Instytucje żywieniowe ogradzają częste spożywanie tej ryby. Dlaczego?

Zdjęcie przedstawia pokrojonego tuńczyka na desce, z widoczną strukturą mięsistych plastrów.
Fot. Shutterstock
Shutterstock

Dlaczego częste spożywanie mieczników nie jest zdrowe?

Mieczniki można spożywać od czasu do czasu – traktując je jako kulinarną ciekawostkę, ale nie stały element cotygodniowego menu. Dlaczego ten gatunek nie jest polecany? Głównym problemem w tym przypadku jest wysoka zawartość metylortęci, a więc szczególnie toksycznej formy rtęci. Metylortęć jest zjadana i gromadzona przez plankton i mniejsze ryby morskie. Mieczniki są dużymi drapieżnikami, zjadają więc wiele mniejszych ryb. Tak do ich organizmów dostaje się metylortęć.

Warto wspomnieć, że ten gatunek żyje stosunkowo długo, więc w trakcie swojego bytowania może przyjąć ogromne ilości toksyny. Ten proces nazywa się biomagnifikacją. Profesjonalnie tłumaczy się go jako wzrost stężenia zanieczyszczenia na kolejnych poziomach łańcucha pokarmowego.

Na talerzu dwa kawałki smażonego mięsa, posypane zieleniną, obok czosnek i oliwa.
Fot. Shutterstock
Shutterstock

Miecznik szczególnie niebezpieczny może być dla kobiet w ciąży oraz karmiących piersią oraz dla dzieci.

Nadmiar rtęci może:

  • wpływać na rozwój układu nerwowego dziecka,
  • uszkadzać układ nerwowy.

Czy to oznacza, że mieczniki są jednoznacznie niezdrowe? To gatunek, który ma także wiele zalet:

  • zawiera dużo pełnowartościowego białka,
  • jest bogaty w kwasy omega-3,
  • jest bogaty w witaminę B12,
  • jest źródłem selenu i witaminy D.

To wszystko sprawia, że mieczniki nie są zakazane. Jednak eksperci radzą, by z nimi nie przesadzać – zwłaszcza w obliczu tak wielu innych, ciekawych i smacznych możliwości.

Źródło: ChilliZET

Redakcja poleca