Czy warto ucinać sobie drzemki w ciągu dnia? To ma znaczenie dla mózgu
Choć na pierwszy rzut oka wydaje się, że drzemki w ciągu dnia to strata czasu, a ich zwolenników często posądza się o lenistwo, to badania naukowe dowodzą, że to absolutna nieprawda. Nie dość, że krótki sen pozwala na szybką regenerację, to w dodatku zwiększa objętość mózgu. I naukowcy mają na to dowody. Zaskoczeni?
Pochwała drzemki – sen w dzień jest zdrowy
Naprawdę okazuje się, że w ciągu dnia warto drzemać. Mają do tego prawo nie tylko małe dzieci, ale również dorośli. W dodatku całkiem nieźle wpisuje się to w trend dbania o siebie. Nie ma powodu, by się źle czuć z powodu popołudniowych drzemek. Ten rodzaj snu poprawia pamięć i nastrój, zwiększa koncentrację, a także może złagodzić stres i pozytywnie wpływać na zdrowie serca. Co jeszcze bardziej zaskakujące, drzemki pomagają lepiej spać w nocy (30-minutowa drzemka między 13.00 a 15.00 w połączeniu z umiarkowanymi ćwiczeniami u seniorów). Oczywiście tylko wtedy, jeśli nie należysz do osób, które za nic nie zasną, nawet na krótko, w ciągu dnia, nawet po nieprzespanej nocy. Bo i tacy istnieją!
Naukowcy udowodnili też, że regularne drzemki zwiększają u dorosłych objętość mózgu – choć liczby nie są duże, to jednak są znaczące. Bez wątpienia korzystnie wpływają na rozwój mózgu u małych dzieci, ale z wiekiem przestajemy drzemać. Potrzeba ta powraca dopiero u seniorów. Nie ma jednak pewności, niestety, czy chroni to przed demencją… Jak zatem drzemać, żeby było to dla nas korzystne?
Regularne drzemki zwiększają objętość mózgu
Regularne drzemki w ciągu dnia sprawiają, że nie tylko się regenerujemy, ale z czasem nieco większy staje się też… nasz mózg – stwierdzili w 2023 roku brytyjscy badacze na łamach czasopisma „Sleep Health”. To o tyle zaskakujące, że jedno z wcześniejszych dowiodło, że przysypianie w dzień może być szkodliwe (wyniki z 2022 roku mówią o tym, że drzemki w dzień zwiększają ryzyko nadciśnienia i udaru). Nie nam jednak rozstrzygać, kto ma rację. Zajmijmy się mózgiem.
Naukowcy informują, że powiększenie objętości mózgu dzięki drzemkom w ciągu dnia występuje, ale nie jest duże – sięga średnio 15 cm sześciennych. Jest jednak dość znaczące, gdyż o tyle wraz z wiekiem może się skurczyć mózg człowieka w przeciągu 3-6 lat. Czy mogłoby to oznaczać, że o kilka lat możemy opóźnić jego starzenie się? Tego, czy drzemka może chronić przed demencją i chorobą Alzheimera, jednak nie potwierdzono. Aby to wykazać, konieczne są dodatkowe badania, ukierunkowane akurat na te schorzenia. Naukowcy podkreślają jednak, że drzemanie w ciągu dnia jest zdrowe.
– Uważamy, że wszyscy mogą odnieść korzyści z przysypiania w ciągu dnia – przekonuje w wypowiedzi dla BBC News dr Victoria Garfield. Zaznacza jednak, że drzemka nie powinna trwać dłużej niż 30 minut. Kłopot polega na tym, że nie zawsze jest możliwa, szczególnie w godzinach pracy. Jest jednak łatwiejsze – zaznacza specjalistka – niż regularne ćwiczenia fizyczne czy chociażby zmniejszenie masy ciała.
Kiedy warto się zdrzemnąć i jak długo spać?
Najwięcej korzyści z drzemki można odnieść, jeśli dobrze się ją zaplanuje. Najbardziej naturalna, ale i praktyczna, wydaje się być popołudniowa drzemka, między 14.00 a 15.00, kiedy ludzie mają naturalny spadek formy. Można jednak indywidualnie wybrać sobie odpowiedni czas, by sen zadziałał najlepiej – to zależy również od tego, jak bardzo jest się wypoczętym na początku dnia. Jeśli jest się wyspanym, to lepszą porą na drzemkę będą godziny mocno popołudniowe. Jeśli jednak noc nie była dobrze przespana lub mamy zaległości w śnie, lepiej zdrzemnąć się wcześniej.
Poza tym drzemka nie powinna trwać dłużej niż 30 minut. Warto pamiętać jednak, że nawet krótki 10-minutowy sen jest korzystny. Natomiast drzemka dłuższa niż pół godziny może sprawić, że obudzimy się jeszcze bardziej zmęczeni niż przed nią. Senność, która pojawia się po obudzeniu, to tzw. bezwład senny (inercja senna) – im dłuższy sen, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia takiego uczucia. A im jest ono silniejsze, tym więcej czasu potrzeba, aby się obudzić i wrócić do pracy.
Kto gotowy na drzemkę?
Źródło: CHILLIZET / V. Paz, H. S. Dashti, V. Garfield, Is there an association between daytime napping, cognitive function, and brain volume? A Mendelian randomization study in the UK Biobank, Sleep Health, published: June 19, 2023
