"Stosuj te zasady, aby chronić struny głosowe". Radiowcy dają 12 złotych rad

Nadwyrężenie strun głosowych, a co za tym idzie pojawienie się problemów z mówieniem, może przytrafić się każdemu bez względu na wiek, czy wykonywany zawód, choć... w pewnych zawodach ten problem pojawia się częściej niż u innych. Osoby, które dość często mają problem z głosem, to nauczyciele, dziennikarze radiowi, aktorzy, wokaliści, czy śpiewacy operowi (ta lista mogłaby być oczywiście znacznie dłuższa). O głos, a właściwie o krtań i znajdujące się tam struny głosowe, warto dbać przez cały czas, by nie dopuścić do ich przeciążenia i rozwinięcia się stanu zapalnego, a co za tym idzie do pojawienia się objawów, które utrudniają mówienie i wykonywanie swoich obowiązków (chrypka, kaszel, ból gardła, bezgłos). Poniżej przygotowaliśmy 12 rad, które pomogą wam prawidłowo dbać o gardło, krtań i struny głosowe. Stosowanie się do tych zasad zminimalizuje ryzyko pojawienia się stanu zapalnego.

Jak prawidłowo zadbać o głos, gardło? 12 najważniejszych zasad

Długo zastanawialiśmy się, jak prawidłowo dbać o gardło, krtań, a więc i struny głosowe, by jak najrzadziej mieć problemy z głosem. Zapytaliśmy naszych radiowych kolegów i koleżanki, jakie zasady oni stosują na co dzień. Poniżej 12 najważniejszych wskazanych przez nich zasad.

1. Odpowiednie nawodnienie – to zdecydowanie najważniejsza rzecz. Powinniśmy pić około 8 szklanek napojów bezalkoholowych, bezkofeinowych, niegazowanych, czyli... najlepiej letnią wodę (nie powinna być ona zimna, tylko lekko ciepła). Wodę należy też pić również podczas mówienia (tzw. w przerwie), aby dobrze nawilżyć nasze gardło. Jak pamiętać o tym? Najłatwiej jest narysować sobie ma małej kartce 8 szklanek. Gdy wypijemy odpowiednią ilość wody, jedną z narysowanych szklanych skreślamy.
2. Należy absolutnie unikać papierosów – palenie czynne i bierne mają negatywny wpływ na struny głosowe, dzięki którym mówimy. Na strunach osadzają się substancje smoliste zawarte w dymie, to dlatego palacze mają taką typową chrypkę i często pochrząkują, jakby coś im w gardle przeszkadzało. Gdy dodamy do tego zanieczyszczone powietrze, to nasze drogi oddechowe narażone są na ciężką próbę, a my z czasem możemy stracić nasz głos (nie mówiąc już o rozwoju choroby nowotworowej).
3. Należy unikać krzyczenia, bo to również negatywnie wpływa na struny głosowe (natężenie głosu nie powinno przekraczać 80 decybeli). Unikajmy więc rozmów w głośnych miejscach, bo to automatycznie wymusza podniesienie głosu. A jeśli już dojdzie do takiej sytuacji to... (tu przechodzimy do kolejnego punktu)
4. Pamiętajmy, by zawsze po zwiększonym wysiłku głosowym robić sobie przerwę, a w czasie mówienia starajmy się nie chrząkać, nie pokasływać, bo nasz głos tego nie lubi. W krtani jest bardzo dużo mięśni i reagują one na przemęczenie tak jak wszystkie inne. Jeśli ktoś nieprzygotowany fizycznie wejdzie w ciągu kilku godzin na szczyt góry, a potem z niego zejdzie, to na drugi dzień też będzie cały obolały i będzie musiał odpocząć, by mięśnie mogły się zregenerować. Podobnie jest z mięśniami w krtani. Jeśli spędzimy wieczór w głośnej knajpie lub na koncercie rockowym, to następnego dnia będziemy mieć problemy z głosem. Na szczęście tylko chwilowe.
5. Unikajmy też mówienia i śpiewania na zimnym powietrzu, bo zimne powietrze również niszczy struny głosowe. Na zewnątrz, gdy jest bardzo zimno, lepiej oddychać nosem, by powietrze ogrzało się w naszych nozdrzach, zanim dotrze do krtani. Unikajmy więc rozmawiania przez telefon, a jeśli musimy, to ograniczmy to do minimum i ustawmy się w czasie rozmowy tyłem do strony zawietrznej (by wiatr nie wiał nam w otwarte usta).
6. Nie tylko zimne powietrze niszczy gardło! Negatywny wpływ na struny głosowe ma również zbyt wysoka temperatura. Suchość w gardle, pokasływanie, odchrząkiwanie, załamywanie się głosu, chrypa, szybkie męczenie się krtani to pierwsze sygnały tego, że fałdom głosowym brakuje odpowiedniej ochrony, czyli warstwy płynnego śluzu, która pokrywa struny głosowe i zabezpiecza je przed otarciami podczas wibracji, gdy mówimy i śpiewamy. Dlatego najlepiej jest przebywać w dobrze przewietrzonych pomieszczeniach, o odpowiedniej wilgotności powietrza. Optymalna dla pracy krtani temperatura to około 19-21 stopni i wilgotność między 60-70 procent.
7. Pamiętajmy o prawidłowym oddechu, bo dzięki temu będziemy mieć większą wydolność głosową. Oddychać należy przeponą. To nie jest łatwe, ale warto się tego nauczyć. Od czego zacząć? Zacznijmy od prostego ćwiczenia: wdychamy powietrze nosem, a wydychamy ustami. Następnie, gdy wpadniemy już w odpowiedni rytm, połóżmy jedną dłoń na brzuchu, a drugą na klatce piersiowej. Podczas oddychania ręka ba brzuchu powinna się unosić, a ręką na klatce piersiowej powinna być cały czas w tym samym miejscu.
8. Przed każdym dłuższym wystąpieniem warto zrobić rozgrzewkę aparatu mowy, na przykład powtarzając cyklicznie litery O-A-E-U lub słowa kot-ala-kot-ala. Dzięki temu również będziemy mieć większą wydolność głosową.
9. Zadbajmy o dobre warunki pracy, czyli o krzesło i biurko odpowiedniej wysokości. Dlaczego to tak ważne, bo mając nieodpowiednią postawę, może być nam trudniej oddychać i mówić z przepony.
10. Odwiedź foniatrę lub laryngologa, by sprawdzić, czy twój aparat mowy jest prawidłowo zbudowany.
11. Zredukujmy poziom stresu, bo w stresie nas głos brzmi nienaturalnie, a tym samym mniej wiarygodnie. Rozluźnienie mięśni szyi twarzy, ramion, a także obręczy barkowej ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej wymowy. Wszelkie napięcia są słyszalne w naszym głosie. Unikajmy zaciskania zębów.
12. Postawmy na dobrą dykcję. Ćwiczmy ją regularnie. Mówmy powoli, wyraźnie wymawiając wszystkie spółgłoski i samogłoski. Spróbujcie wypowiedzieć kilkakrotnie: "hipopotamica z hipopotamiątkami" albo "tata czyta". Pomocne mogą być również łamańce słowne, takie jak konstantynopolitańczykowianeczka.

Redakcja poleca

Oddychanie? Niby prosta sprawa, ale większość z nas robi to nieprawidłowo

Kąpiele leśne, czyli Shinrin-yoku, to skuteczna, japońska metoda na walkę ze stresem

Źródło: CHILLIZET