Kąpiele leśne, czyli Shinrin-yoku, to skuteczna, japońska metoda na walkę ze stresem
Kąpiele leśne – dla niektórych brzmi to dziwnie, ale pod tą nazwą kryje się skuteczna i niezwykle prosta metoda pozwalająca zachować zdrowie psychiczne i fizyczne. Rozpropagowali je Japończycy, którzy szukali skutecznego sposoby na walkę ze stresem. Shinrin-yoku, bo tak brzmi japońska nazwa tej metody, ma o wiele szersze działanie. Dowiedz się, na czym polega ta metoda i jakie jeszcze daje korzyści.
Jeśli chcesz obniżyć poziom stresu, wzmocnić odporność, zlikwidować napięcie, poprawić trawienie, dotlenić organizm i zwiększyć ruchomość stawów, zażyj kąpieli leśnej. Pewnie niektórzy w Was uniosą brew ze zdziwienia, bo być może po raz pierwszy o czymś takim słyszą. Jednak kąpiele leśne, inaczej Shinrin-yoku (z jap. 森林浴) to praktyka znana od kilkudziesięciu lat. Po raz pierwszy została opisana w latach 90. XX w. Nazywa się ją również terapią lasem, ale – co należy koniecznie podkreślić – nie zastępuje ona leczenia dolegliwości wymienionych na początku, raczej wspiera ten proces.
Czym są kąpiele leśne?
"Kąpiele leśne" to metafora oznaczająca zanurzenie się w atmosferze lasu i odczuwanie go na poziomie wszystkich zmysłów: wzroku, węchu, słuchu, dotyku oraz smaku. Jest to możliwe, jeśli będziemy spacerować wolno, uważnie, i – przede wszystkim – w milczeniu.
Takich "kąpieli" można zażywać samodzielnie lub pod okiem certyfikowanego przewodnika kąpieli leśnych (informacje o nich można znaleźć na stronie internetowej Polskiego Towarzystwa Kąpieli Leśnych), który pomoże nam skupić się na odczuciach i zmysłach, wprowadzi w stan uważności.
Aby zrozumieć, czym są kąpiele leśne, musielibyśmy zamknąć na chwilę oczy i spróbować "poczuć" las. Wyobraźmy sobie zieleń, która nas otacza dookoła, usłyszmy, jak drzewa delikatnie skrzypią pod wpływem wiatru, jak ptaki śpiewają, wciągnijmy powietrze. Czy czujesz ten zapach kory, żywicy, ściółki leśnej, rozgrzanej ziemi i igieł sosnowych? A teraz wyobraź sobie, że ściągasz buty i stawiasz gołe stopy na mchu. Czy czujesz tę miękkość, a może wyczuwasz chropowatość liści?
Spacerując po lesie i zażywając w nim kąpieli, nie musimy sobie niczego wyobrażać (tak jak teraz), po prostu możemy tego doświadczyć. Takie doświadczenie uczy nas uważności i uwrażliwia na otaczający nas świat. Spacerując po lesie, starajmy się rejestrować szelest liści, nawoływania zwierząt, różnorodność śpiewu ptaków. Starajmy się oddychać głęboko, wdychając powietrze wraz z zapachem lasu. Bierzmy w dłonie leśne dobra, np. szyszki, liście, czy patyki. Zbierajmy zioła, jagody, poziomki, grzyby, by cieszyć się ich smakiem i zapachem.
Znajdźmy chwilę, by usiąść na pniu drzewa, przy leśnej ściółce, zdjąć buty i stopami poczuć ziemię, mech, liście, kamyki, czy szyszki. Możemy też stanąć pod drzewem i oprzeć się o jego pień, poczuć wydzielane przez nie olejki eteryczne, które mają na nas zdrowotny wpływ.
Co nam dają kąpiele leśne (Shinrin-yoku)?
Istnieje wiele badań i publikacji naukowych potwierdzających korzystny wpływ kąpieli leśnych na normalizację, między innymi:
- ciśnienia krwi,
- tętna,
- poziomu cukru we krwi,
- poziomu hormonów w organizmie,
- pracy kory mózgowej równowagi współczulno-przywspółczulnej układu nerwowego,
- poziomu stresu (kąpiele leśne znacząco obniżają poziom kortyzolu i adrenaliny w organizmie),
- poziomu złości i lęku.
To nie wszystko, kąpiele leśne wzmacniają odporność, poprawiają koncentrację, pamięć i samopoczucie. Poprawiają też jakość i długość snu. Leśne powietrze jest bogate w fitoncydy, co zwiększa m.in. aktywność komórek odpornościowych NK („naturall killers”) oraz produkcję perforyny, granzymy i granulizyny przez komórki odpornościowe (do walki z patogenami i nowotworami) w naszym organizmie. Kąpiele leśne mogą być również pomocne (jako terapia wspomagająca) w leczeniu depresji oraz chorób o podłożu psychosomatycznym.
Pomagają nam też być bardziej uważnym. Wyciszając umysł, możemy odzyskać lepszy kontakt z naszym ciałem, z naszym umysłem. Poczuć harmonię z naturą, odzyskać spokój i siły wewnętrzne.
Kto może korzystać z kąpieli leśnych?
Kąpiele leśne polecane są każdemu bez względu na wiek, płeć, czy stan zdrowia. Można ich zażywać o każdej porze roku, choć najbardziej cieszą wiosną i latem, gdy jest ciepło i zielono wkoło. Dzięki nim można poczuć kontakt z naturą, wyciszyć się, odprężyć, uspokoić myśli.
Kąpiele leśne są szczególnie polecane dzieciom. Pomagają im zwiększyć koncentrację, kreatywność, a także pobudzić wyobraźnię. Uważny pobyt w lesie pozytywnie wpływa na rozwój poznawczy i emocjonalny dziecka, wspomaga również rozwój umiejętności podejmowania zdrowego ryzyka, kształtuje ich wrażliwość i empatię, a także pomaga w tworzeniu więzi z samym sobą.
Aby osiągnąć zamierzone cele, warto brać kąpiele leśne przynajmniej raz w tygodniu przez 2 godziny (ale może być i krócej). Lepiej wybierać szlaki leśne rzadziej uczęszczane, aby było "słychać" tylko las, a nie pobliską drogę. Telefon też lepiej wyłączyć lub zostawić w domu.
Kąpieli leśnych można zażywać w każdym lesie, choć najzdrowsze są te naturalne i bioróżnorodne, gdzie życie toczy się własnym rytmem, bez udziału człowieka.
Skąd wzięła się idea kąpieli leśnych?
Shinrin-yoku, czyli kąpiele leśne, są bardzo popularne w Japonii. W 1982 r. wprowadzono tam nawet Narodowy Program Kąpieli Leśnych, a miejscem, w którym badano wpływ lasu, natury na kondycję człowieka była las Akasawa, przez który przebiega słynny Szlak Samurajów. Szacuje się, że w samej Japonii kąpieli leśnych regularnie zażywa od 2,5 do 5 mln osób.
Kąpiele leśne upowszechnił prof. profesor Quing Li z Nippon Medical School w Tokio, który przeprowadził szereg badań naukowych, udowadniających prozdrowotny wpływ kąpieli leśnych na nasze zdrowie psychiczne i fizyczne. Dzięki niemu Shinrin-yoku w Japonii zostało uznane za skuteczną metodę zarządzania stresem i dbania o zdrowie. W Polsce kąpiele leśne też są coraz popularniejsze. Ich propagatorką jest między innymi Katarzyna Simonienko, psychoterapeutka i certyfikowana przewodniczka po Białowieskim Parku Narodowym.
Źródło: CHILLIZET/ kapielelesne.pl/ wharmonii.eu/ national-geographic.pl/
