W Polsce jest „miasto idealne”. Zostało stworzone według matematycznych reguł
W Polsce nie brakuje pięknych miast. Jedno jednak wyróżnia się na tle pozostałych. Chodzi o Zamość. Miasto zostało zaprojektowane w XVI wieku przez włoskiego architekta Bernarda Moranda. Stanowi doskonały przykład renesansowego „miasta idealnego”.
- Jak wygląda renesansowy plan urbanistyczny Zamościa.
- Dlaczego miasto Zamość nazywane jest „Padwą Północy”.
- Co charakteryzuje Ratusz i kamienice na Rynku Wielkim.
- Dlaczego Zamość jest przykładem renesansowego ideału.
To miasto od początku miało być idealne. Tak postanowił jego twórca
Zamość to miasto położone w południowej części województwa lubelskiego. Jest jednym z większych ośrodków kulturalnych i edukacyjnych regionu. Stale przyciąga turystów. Przyjezdni chcą zobaczyć między innymi urokliwe, renesansowe Stare Miasto, wpisane na listę UNESCO. Sercem Zamościa jest oczywiście Rynek Wielki z charakterystycznym, symetrycznym Ratuszem i kolorowymi, bogato zdobionymi kamienicami.
Zamość bywa nazywany „Padwą Północy”. Jest w tym stwierdzeniu dużo prawdy. Miasto zostało zaprojektowane na zlecenie kanclerza i hetmana Jan Zamoyskiego w XVI wieku. Projekt wykonał włoski architekt Bernardo Morando, który pochodził właśnie z Padwy i inspirował się tamtejszą architekturą. Zamoyski chciał, by siedziba jego rezydencji była szczególna. Był zafascynowany nowymi założeniami urbanistycznymi i architektonicznymi.
Jan Zamoyski miał zamiar uczynić Zamość ważnym ośrodkiem handlowym między wschodem i zachodem Europy. Wraz z Morando postanowili dopasować przestrzeń miasta do popularnej ówcześnie we Włoszech renesansowej koncepcji urbanistyki. Zasady – nawiązujące między innymi do matematycznych zasad harmonii – miały sprawić, że przestrzeń będzie idealna pod każdym względem: piękna, ale również funkcjonalna i bezpieczna.
Dlaczego Zamość jest wyjątkowy? Oryginalny renesansowy plan urbanistyczny nadal dobrze widać
Zamoyski osiągnął swój cel. Obecnie miasto, które powołał do życia to przykład renesansowego ideału. Gdy patrzy się na Zamość z góry, wygląda bardzo geometrycznie. Miasto ma charakterystyczny, gwieździsty kształt. Wszystko dzięki liniom obronnym i ustawionym w odpowiedni sposób wałom ziemnym, bastionom. Wokół Zamościa widać te elementy, ponieważ miasto pełniło niegdyś między innymi funkcję twierdzy.
Uwagę zwraca także niemal perfekcyjny układ ulic Zamościa. Centrum tworzy kwadratowy Rynek Wielki, a odchodzące od tego punktu drogi, układają się w szachownicę. Całość jest zwarta i regularna – tu nie ma miejsca na przypadek. Widoczna jest także wyraźna hierarchia przestrzeni.
Do dziś oryginalny renesansowy plan urbanistyczny jest czytelny i dobrze zachowany. Nowsza część miasta jest znacznie bardziej chaotyczna - dlatego z lotu ptaka wygląda mniej regularnie. To między innymi dlatego, że nowe dzielnice powstawały w różnych epokach.
Źródło: ChilliZET/Biuro Informacji Turystycznej i Promocji Miasta w Zamościu
