To najbardziej jadowity pająk na świecie. Czasem można go znaleźć w skrzynce z bananami
Wałęsak brazylijski, uznany za najgroźniejszego pająka na świecie, jest rzadkim gościem w Polsce. Choć nie żyje w naszym klimacie, zdarza się, że trafi do Europy z bananami. Sprawdź, jak rozpoznać tego niebezpiecznego pająka.
- Jakie objawy wywołuje ukąszenie wałęsaka brazylijskiego.
- Dlaczego wałęsak brazylijski jest określany jako pająk bananowy.
- Gdzie w Polsce zdarzył się udokumentowany przypadek znalezienia wałęsaka.
- Które kraje są naturalnym środowiskiem wałęsaka brazylijskiego.
Wałęsak brazylijski (Phoneutria spp.) to najbardziej jadowity pająk na świecie (przynajmniej w tej kategorii został wpisany do Księgi Guinnessa w 2007 r.). Jest niezwykle agresywny, skoczny i szybki, co w połączeniu z jego silnie działającym jadem czyni go bardzo niebezpiecznym. Te pająki nie żyją w Polsce, ani w pobliżu naszych granic, ale ich nazwa czasem pojawia się w mediach w kontekście transportu owoców, a konkretnie bananów. Zdarza się – podkreślmy, że bardzo rzadko! – że można go zobaczyć w skrzynce z bananami. Jednak w Polsce taki przypadek udokumentowano tylko raz. Było to 2014 r. w Miliczu. Pająka z gatunku Phoneutria boliviensis odnaleziono w markecie w partii bananów importowanych z Kolumbii. Znaleziony osobnik był samicą z kokonem jajowym.
Wałęsak brazylijski – gdzie najczęściej można go znaleźć?
Wałęsaki brazylijskie są gatunkiem neotropikalnym. Występują głównie w Brazylii, ale ich zasięg obejmuje także inne części Ameryki Południowej i Centralnej (np. Kolumbia, Wenezuela, Peru, Boliwia, Kostaryka). Rodzaj ten jest często nazywany "pająkiem bananowym" (Banana spider), ponieważ bardzo często spotyka się go na plantacjach bananowców. Zdarza się, że jako "pasażer na gapę" dostanie się wraz z transportem bananów do Europy, ale – co podkreślają znawcy tego gatunku – w chłodniach, gdzie przechowywany jest transport, pająki, ich jaja i larwy zazwyczaj giną. A nawet jeśli przeżyje, to warunki klimatyczne w Polsce uniemożliwiają temu ciepłolubnemu gatunkowi trwałą aklimatyzację. Oznacza to, że prawdopodobieństwo spotkania egzotycznego okazu jest niewielkie, ale możliwe.
Wałęsak brazylijski – jak wygląda?
Wałęsaki brazylijskie są duże. Mogą osiągnąć od 17 do 48 mm długości ciała, a niektóre podgatunki mogą mieć nawet 5 cm długości ciała, z rozpiętością odnóży sięgającą 18 cm. Stworzenia te są mocno owłosione. Samce są mniejsze i smuklejsze niż bardziej masywne samice.
Wałęsaki brazylijskie prowadzą nocny tryb życia i nie tworzą sieci. W nocy aktywnie polują, a za dnia ukrywają się w zacienionych i wilgotnych miejscach, takich jak szczeliny skalne, kopce termitów lub drzewa bananowców. Jeśli poczują się zagrożone, przyjmują charakterystyczną postawę obronną, unosząc ciało i dwie początkowe pary odnóży.
Toksyczność jadu i objawy ukąszenia wałęsaka
Jad wałęsaka brazylijskiego zawiera silne neurotoksyny. Jest niezwykle śmiercionośna w testach na myszach, a naczelne, w tym ludzie, reagują na ten jad 10-krotnie silniej niż myszy.
Ukąszenie jest bardzo bolesne i wywołuje dotkliwe objawy. Obejmują one:
- bardzo silny, piekący ból w miejscu ukąszenia,
- intensywne pocenie się (zimne poty),
- ślinotok i łzawienie,
- zaburzenia w pracy serca, które mogą prowadzić do zatrzymania krążenia i zapaści,
- porażenie nerwowe (wiotkie i spastyczne) oraz konwulsje,
- wahania ciśnienia krwi,
- zawroty głowy,
- skurcze brzucha,
- niewyraźne widzenie.
- u mężczyzn priapizm (długotrwały i bolesny wzwód).
W przypadku ukąszenia należy jak najszybciej podać surowicę na jad tego pająka.
Status prawny w Polsce
Ze względu na siłę jadu i agresywność, cały rodzaj Phoneutria spp. w Polsce znajduje się na liście zwierząt niebezpiecznych w kategorii I. Oznacza to, że jego hodowla w warunkach domowych jest zakazana i może odbywać się jedynie w ogrodach zoologicznych i placówkach naukowych.
Źródło: CHILLIZET
