Złość to nie wróg. Jak inteligentnie wykorzystać siłę tej emocji?

• Dowiedz się, jak uspokoić umysł i odzyskać kontrolę nad złością
• Sprawdź, jak skutecznie komunikować swoje emocje, zamiast je raniąco wyładowywać
• Odkryj, jak przekształcić gniew w pozytywne działanie i rozwój osobisty

Większość z nas na pewnym etapie życia nauczyła się, że złość jest emocją, którą należy tłumić lub ukrywać. Osoby wpadające w złość odbierane są jako problematyczne, niepanujące nad swoimi emocjami, słabe. Tymczasem złość może być ważnym sygnałem, mówiącym wiele o naszych potrzebach, granicach, i jeśli nauczymy się ją właściwie odczytywać i nią zarządzać, to może być doskonałym narzędziem wykorzystywanym do radzenia sobie z problemami. Zdaniem Juli Fragg, psycholożki z 20-letnim stażem, autorki serwisu CNBC Make It, najlepiej ze złością radzą sobie osoby mające wysoką inteligencję emocjonalną. Dlaczego? Jej zdaniem stosują one przynajmniej jedną z pięciu kluczowych strategii. Wszystkie wymieniła i opisała w artykule "People with high emotional intelligence do 5 things when they get angry".

5 kluczowych strategii radzenia sobie ze złością

• Nazwij złość, zamiast ją tłumić

Często zdarza się nam dusić w sobie złość, na przykład, gdy w pracy nas ktoś skrytykuje, albo gdy partner na przyjęciu niewłaściwie się wobec nas zachowa. W takiej sytuacji często gryziemy się w język, by nie zareagować złością na zaczepkę. Krótkotrwałe tłumienie emocji jest zrozumiałe, ale stałe tłumienie tej emocji może – zdaniem Juli Fragg – prowadzić do poważnych problemów ze zdrowiem psychicznym, takich jak drażliwość, poczucie winy, obniżona satysfakcja z życia, a nawet depresja. Osoby inteligentne emocjonalnie nie pozwalają, by tłumienie złości stało się nawykiem. Zamiast tego nazywają swoją złość, co jest procesem znanym jako "etykietowanie afektu". Często mówią: "czuję złość, bo...". Tym samym przyznają się do odczuwania tej emocji, nazywają ją i wyjaśniają, co doprowadziło do jej pojawienia się. Dzięki temu dają sobie (i innym) szansę na wyjaśnienie sytuacji.

• Rozmawiaj o złości, zamiast ją wyładowywać

U wielu osób pojawienie się emocji (akcja) wywołuje konkretne działania, np. obrażanie się, krzyczenie, trzaskanie drzwiami (reakcja). Niestety tego typu działania nie rozwiązują problemu, a wręcz eskalują go. Osoby w wysoką inteligencją emocjonalną odczytują złość, jako sygnał obronny. Ta emocja pojawia się, gdy ktoś przekracza nasze granice, na przykład nie szanuje nas, zdradza nasze sekrety, atakuje bez powodu. Zamiast więc ustawiać się w pozycji "do walki" lub wycofywać, lepiej o tym porozmawiać. Wystarczy powiedzieć: "Chciałbym/chciałabym porozmawiać o czymś, co mnie zdenerwowało…", "Poczułem/poczułam złość, gdy…".

Redakcja poleca

13 zdań, których używają osoby o wysokiej inteligencji emocjonalnej. Lista od psychologów

7 cech inteligentnego człowieka. Po tym go rozpoznasz

• Weź odpowiedzialność za swoją złość

Każdy z nas odczuwa złość. Ta emocja może pojawić się, na przykład gdy dzieci nas nie słuchają, gdy partner postąpi wbrew naszej woli, gdy w pracy zignorują nasze zdanie. Osoby z niską inteligencją emocjonalną zawsze będą szukały winnych, natomiast osoby z wysoką inteligencją emocjonalną wezmą odpowiedzialność za swoje emocje. Jak to działa? Te osoby rozumieją, że nie mają wpływu na działania innych osób, ale mają wpływ na swoje emocje. Skupiając się na przegranej sprawie (próbie zmiany kogoś), tracą mnóstwo energii, powiększa się ich złość i frustracja. Skupiając się na rozładowaniu swojej złości – może z tym pomóc spacer, rozmowa z przyjacielem – wzmacniają poczucie sprawczości i pewności siebie.

• Przekształć złość w działanie

Złość często bywa motorem zmian społecznych i działań na rzecz potrzebujących. Innymi słowy, złość może inspirować do działania. Juli Fragg podaje przykład: "Jeśli nierówności społeczne, czy marnowanie żywności, budzą w tobie gniew, rozważ skierowanie tej energii na wolontariat w organizacji promującej rozwiązania, które wspierasz. Jeśli twój czas jest ograniczony, nawet niewielka darowizna na szczytny cel może przynieść ulgę". Pozytywne działania pozwalają efektywnie wykorzystać złość, a zaangażowanie społeczne może poprawić twój nastrój (możesz spotkać ludzi o podobnych poglądach).

• Zrozum, że złość jest mądrym nauczycielem

Wiele osób myśli, że odczuwanie złości jest złe, a co za tym idzie – osoby, które ją odczuwają, też są złe. To niestety efekt naszego wychowania. Musimy zrozumieć, że w złości nie ma niczego złego, o ile potrafimy nią skutecznie zarządzać, a także zrozumieć jej przyczyny. Osoby inteligentne emocjonalnie zdają sobie sprawę z tego, że złość nie jest "krytykiem", lecz "nauczycielem" i starają się z każdej takiej sytuacji wyciągnąć jakąś naukę. Zadaj sobie pytania: „Co moja złość próbuje mi teraz powiedzieć?” Może się okazać, że potrzebujemy jakiejś zmiany (np. musimy zakończyć jakąś toksyczną relację, zmienić miejsce pracy).

Podsumowując, nie traktujmy złości jako złej lub niepotrzebnej emocji. Jeśli zrozumiemy, skąd się ona bierze i w jakiej sytuacji się pojawia, może się ona stać bardzo przydatnym narzędziem, siłą napędową samorozwoju. Może też być impulsem do podjęcia psychoterapii.

Źródło: CHILLIZET/ CNBC Make it, Julii Fragg, "People with high emotional intelligence do 5 things when they get angry, says psychologist—they never 'act out'"