"Kubuś Puchatek" skrywa mroczną tajemnicę. Prawda o tej bajce zaskakuje

• Autorzy artykułu opublikowanego w Canadian Medical Association Journal (2000) zinterpretowali postacie z książki A.A. Milne’a jako symboliczne uosobienia różnych zaburzeń.
• Celem badaczy było edukacyjne i refleksyjne pokazanie, że różnorodne cechy psychiczne mogą współistnieć w jednym społeczeństwie.
• Mimo tych interpretacji, „Kubuś Puchatek” nadal pozostaje wartościową lekturą dla dzieci – uczy empatii, przyjaźni i akceptacji różnorodności. 

"Teoria Kubusia Puchatka". Każda postać z bajki symbolizuje chorobę?

“Kubuś Puchatek” to jedna z obowiązkowych dziecięcych lektur. Rodzice chętnie po nią sięgają ze względu na prosty przekaz i piękny obraz przyjaźni przedstawiony w książce. Gdy wracamy do niej po latach, opowieści ze Stumilowego Lasu wydają się doskonałą przenośnią na temat emocji i problemów, z którymi zmagają się dorośli.

“Teoria Kubusia Puchatka” po raz pierwszy ujrzała światło dzienne w 2000 roku. Opisano ją w artykule Kanadyjskiego Towarzystwa Medycznego pt. „Patologia w Stumilowym Lesie: Neurorozwojowa perspektywa A.A. Milne’a”. Autorzy podjęli próbę analizy postaci ze świata Kubusia Puchatka przez pryzmat współczesnych zaburzeń neurorozwojowych i psychicznych, wykorzystując system diagnoz DSM-IV. Uznali, że bohaterowie Stumilowego Lasu reprezentują różne zaburzenia, które w “normalnym” świecie mogłyby być klinicznie diagnozowane. Opracowanie ma charakter symboliczny i edukacyjny – nie jest medyczną diagnozą, lecz próbą pokazania, jak różne aspekty ludzkiej psychiki mogą być odzwierciedlone w prostych, ciepłych postaciach ze Stumilowego Lasu.

Jakie zaburzenia mogą symbolizować zachowania bohaterów lubianej książki?

• Kubuś Puchatek – jest spontaniczny, impulsywny i łatwo się rozprasza. Często gubi wątek rozmowy, zapomina, co robił przed chwilą („Kiedy nie wiesz, co robisz, to najlepiej iść po miód”). Jego ogromna miłość do miodu może symbolizować zachowania kompulsywne i problemy z samokontrolą. Zdaniem autorów artykułu, Puchatek uosabia koncepcję współwystępowania zaburzeń, a konkretnie ADHD i OCD z zaburzeniami funkcji intelektualnych.
• Prosiaczek żyje w cieniu lęku – boi się niemal wszystkiego: hałasów, ciemności, obcych. Choć pełen dobrych intencji, często wątpi w siebie i potrzebuje wsparcia przyjaciół. Zachowania prosiaczka odpowiadają objawom zespołu lęku uogólnionego (GAD). 
• Tygrysek nie potrafi usiedzieć w miejscu, skacze, działa spontanicznie, często bez zastanowienia. Nie uczy się na błędach i wykazuje oznaki nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). 
• Kłapouchy jest smutny, przygaszony, widzi świat w ciemnych barwach i nie potrafi odczuwać radości. Mimo to jest lojalny i spokojnie przyjmuje rzeczywistość. Zachowania Kłapouchego opisane w książce można interpretować jak symptomy anhedonii czy dystymii (przewlekłej, łagodnej postaci depresji). 
• Królik reprezentuje zaburzenie obsesyjno-kompulsywne (OCD) lub osobowość obsesyjno-kompulsywna: świadczy o tym szczegółowe planowanie wszystkich działań i obsesja kontroli.
• Sowa lubi uchodzić za najmądrzejszego. Często przemawia długo i niezrozumiale, popełniając przy tym błędy ortograficzne, których nie zauważa. To typowy przykład narcyzmu. 
• Kangurzyca może być przykładem zaburzenia lękowego o podłożu społecznym. Cały jej świat kręci się wokół Maleństwa. Chroni je przed każdym niebezpieczeństwem, czasem nadmiernie.

Badacze przyjrzeli się także Krzysiowi, który ich zdaniem może cierpieć na schizofrenię, o czym ma świadczyć jego relacja z pluszakami i brak “prawdziwych” przyjaciół. Sami autorzy wskazują jednak, że ich teorię należy traktować z dystansem. W artykule nie prowadzono żadnych empirycznych badań klinicznych ani testów, a sama analiza polegała jedynie  na interpretacji tekstów i zachowań literackich.

Dr Sarah Shea, która pracowała nad raportem, przyznała, że celem nie było profesjonalne diagnozowanie postaci, a przede wszystkim „przypomnienie, że zaburzenia psychiczne mogą dotknąć każdego i ważne jest, aby odpowiednio je leczyć”.

Czy “Kubuś Puchatek” to odpowiednia bajka dla dzieci?

Autorzy podkreślają, że mieszkańcy Stumilowego Lasu są różni, ale razem tworzą pełen, zrównoważony świat – tak jak różne cechy osobowości współistnieją w każdym człowieku. Dlatego, mimo “teorii Kubusia Puchatka”, nie musimy rezygnować z czytania tej ksiązki maluchowi. To jedna z tych książek, które łączą prostotę, ciepło i głęboką mądrość – i potrafią rozwijać dziecko na wielu poziomach. “Kubuś Puchatek" jest napisany pięknym, zrozumiałym językiem, a każde dziecko może odnaleźć w którejś postaci cząstkę siebie. Książka pomaga budować więź, uczy empatii i doskonale rozwija wyobraźnię.

Źródło: CHILLIZET/ Shea SE, Gordon K, Hawkins A, Kawchuk J, Smith D. Pathology in the Hundred Acre Wood: a neurodevelopmental perspective on A.A. Milne. CMAJ. 2000 Dec 12;163(12):1557-9. PMID: 11153486; PMCID: PMC80580/zwierciadło.pl