Naukowcy odkryli nowy gatunek kawy. Może zastąpić arabikę i robustę
Dwa najważniejsze gatunki kawy na świecie to arabika i robusta. Jednak przyszłością kawy może być zupełnie nowy gatunek, liberica. Jak przekonują naukowcy, ta kawa może zmienić rynek kawowy. Skąd pochodzi liberica?
- Co wpływa na wzrost cen kawy na świecie.
- Dlaczego liberica może być alternatywą dla arabiki i robusty.
- Jakie są trzy gatunki kawy w rodzaju liberica.
Liberica to nowy gatunek kawy. Może zastąpić arabikę i robustę
Większość światowej produkcji kawy opiera się na dwóch gatunkach: arabice (Coffea arabica) i robuście (Coffea canephora). Arabika uznawana jest za szlachetniejszą: rośnie wysoko w górach i jest trudniejsza w uprawie. Robusta ma bardziej wyrazisty smak i jest znacznie tańsza. W ostatnich latach ceny kawy poszybowały, a ma być jeszcze drożej. Wpływają na to złe warunki, takie jak susze, przymrozki, nadmierne opady czy fale upałów, które ograniczają plony w krajach produkujących kawę (np. Brazylia, Wietnam). To powoduje mniejszą podaż surowca przy niezmiennie wysokim zapotrzebowaniu.
Aby chronić źródła utrzymania plantatorów kawy i zapobiec temu, by kawa stała się rzadkim (i znacznie droższym) przysmakiem, należy poszukiwać nowych możliwości jej produkcji. Jednym z nich jest znalezienie alternatywnych gatunków kawy, które lepiej radzą sobie w cieplejszych temperaturach, suszy lub zmiennych warunkach pogodowych. Jak przekonują naukowcy, nadzieją jest liberica: to trzeci ważny gatunek kawy, choć jest mniej znany niż arabika i robusta.
Nowe badanie genetyczne gatunku kawy liberica (Coffea liberica), opublikowane w czasopiśmie Nature Plants, wykazało, że liberica to w rzeczywistości trzy odrębne gatunki o unikalnych cechach, które mogą stanowić bardziej odporną na zmiany klimatu alternatywę dla kawy arabika i robusta.
Skąd pochodzi liberica? Ciekawe odkrycie
Liberica to kawa uprawiana rzadko. Główne miejsca, w których rośnie, to Uganda, Sudan Południowy, Indie, Wietnam, Malezja, Filipiny, Indonezja i region Pacyfiku. Liberica stanowi mniej niż 1 proc. światowej produkcji. Przyczyną była m.in. niejasna systematyka gatunku. Uznawano, że liberica to jeden gatunek, podzielony na dwie odmiany botaniczne: var. liberica i var. dewevrei. Teraz, po przeanalizowaniu 353 genów z 55 próbek kawy odkryto, że liberica to tak naprawdę trzy odrębne gatunki: Coffea liberica (potocznie zwana Liberica), C. dewevrei (Excelsa) i C. klainei.
Te trzy gatunki kawy różnią się tym, jak radzą sobie w różnych warunkach klimatycznych. C. dewevrei lepiej znosi suszę i rośnie tam, gdzie jest mniej deszczu, natomiast C. liberica prawdopodobnie lepiej radzi sobie z sezonowymi opadami i dłuższymi okresami suszy na niskich wysokościach. Naukowcy zauważają, że oba gatunki mają populacje przystosowane do lokalnych warunków – różnych typów gleby, klimatu, a także obecności szkodników i chorób. Szczególnie C. dewevrei, który naturalnie rośnie w dużym obszarze tropikalnej Afryki Środkowej, wykazuje dużą elastyczność.
Co ważne, Liberica i Excelsa mają spory potencjał, aby być uprawiane tam, gdzie Arabika czy Robusta się nie sprawdzają, czyli na niskich wysokościach i w cieplejszym klimacie.
Liberica i jej bliscy krewni mogą być realną alternatywą dla arabiki i robusty, choć potrzeba jeszcze dodatkowych badań na ten temat.
Źródło: CHILLIZET/phys.org
