Szczere przeprosiny. Nie każdy potrafi się na nie zdobyć
Nigdy nie jest za późno na przeprosiny – tak mawiała moja babcia i dodawała, że czasem zwykłe "przepraszam" nie wystarczy, że wyrażając żal lub skruchę musimy bardziej się postarać. Czym są szczere przeprosiny i jak je właściwie wyrazić?
Szczere przeprosiny to coś więcej niż powiedzenie "przepraszam", to nie tylko przyznanie się do błędu, ale również wzięcie odpowiedzialności za popełniony czyn i próba jego naprawienia. Niestety nie jest to łatwa sztuka, zwłaszcza że my nie lubimy przepraszać. Wiele osób uważa, że przepraszanie i przyznanie się do błędu jest oznaką słabości. Wolą więc milczeć, udawać, że nic się nie stało, mając nadzieję, że pójdzie to w zapomnienie. Niestety to tak nie działa. Gdy takich sytuacji jest zbyt wiele, może w końcu dojść do konfrontacji i rozpadu relacji, czy to małżeńskich, czy to przyjacielskich, czy nawet biznesowych.
Szczere przeprosiny – z jakich elementów powinny się składać?
Szczere przeprosiny powinny składać się z czterech kluczowych elementów. Pierwszym z nich – i najważniejszym – jest przyznanie się do błędu. Drugim – wyrażenie skruchy, trzecim – zobowiązanie do zmiany sytuacji (aby nie popełnić drugi raz tego samego błędu), czwartym – zrozumienie i potwierdzenie uczuć drugiej osoby.
Dr Chris Mosunic, psycholog kliniczny, dał przykład takich przeprosin, np. skierowanych do partnera/partnerki za niemiły komentarz: "Przepraszam za wczorajszy komentarz. Był bezmyślny i bolesny. Wiem, dlaczego cię zdenerwował. Nie chciałem/chciałam, abyś poczuł się/poczuła się niedoceniany/niedoceniana. Kocham cię i szanuję, jesteś dla mnie ważna/ważny. Porozmawiajmy o tym, jak możemy lepiej się komunikować. Obiecuję, że w przyszłości będę bardziej rozważny/rozważna w wypowiadaniu się".
W powyższych przeprosinach jest przyznanie się do błędu, skrucha, chęć naprawy sytuacji i zrozumienie uczuć, emocji tej drugiej strony.
Szczere przeprosiny można stosować również w sytuacjach biznesowych, gdy na przykład nie dotrzymamy terminu pracy, przez co opóźniamy innych w wykonywaniu swoich obowiązków, lub relacjach przyjacielskich, gdy zapomnimy o ważnym dla naszego przyjaciela wydarzeniu. Jest wiele sytuacji, w których przeprosiny mogą być konieczne – od drobnych nieporozumień po poważne błędy – i każda z nich jest ważna dla zachowania i pogłębienia relacji.
Oprócz przyznania się do winy, wyrażenia skruchy, ważne jest również to, by nie szukać wymówek, które sprawiają, że szczerość przeprosin jest wątpliwa. Nie próbujmy zrzucić winy na nikogo, ani usprawiedliwiać swojego działania. W kontekście powyższych przeprosin powiedzenie: "byłem wczoraj wściekły/wściekła, bo szef mnie w pracy zdenerwował" niczego nie zmienia. To nie szef obraził twojego partnera/partnerkę. To, że nie potrafisz zapanować nad emocjami, jest tylko twoją winą.
Warto również dać przestrzeń do wypowiedzenia się tej drugiej stronie. Powinniśmy aktywnie jej wysłuchać, bez przerywania, ale pokazując, że naprawdę jesteśmy ciekawi jej punktu widzenia. Zdarza się czasami, że nasze przeprosiny nie zostaną przyjęte, bo ta druga strona potrzebuje więcej czasu. W takiej sytuacji należy to uszanować i dać jej przestrzeń do tego. Można powiedzieć: "Rozumiem, że nie jesteś teraz gotowy/gotowa przyjąć moich przeprosin. Szanuję to. Jestem tutaj i chętnie porozmawiam, kiedy tylko poczujesz się gotowy/gotowa". To bywa trudne, ale trzeba wykazać się cierpliwością. Każdy z nas jest inny i inaczej reaguje w sytuacjach stresujących dla niego.
Szczere przeprosiny – kiedy jest na nie czas?
Wspomniałam na początku, że na szczere przeprosiny nigdy nie jest za późno, ale im szybciej zdamy sobie sprawę z popełnionego błędu, tym lepiej. Przedłużenie momentu przeprosin może przyczynić się do zerwania relacji i niemożności ich naprawienia. Znacznie ma nie tylko czas, ale i miejsce. Najlepiej zrobić to w miejscu, w którym zraniona osoba będzie się czuła bezpiecznie. Wybór miejsca i czasu przeprosin to też forma okazania szacunku drugiej osobie.
Czy szczere przeprosiny są zawsze skuteczne?
Odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa. Odpowiem tak: zawsze warto szczerze przepraszać, bez względu na efekt tych przeprosin. Trudno oczekiwać, aby osoba, którą mocno zraniliśmy, czy to psychicznie, czy fizycznie, nadal chciała z nami być, co nie oznacza, że nie może przyjąć naszych przeprosin (o ile są szczere). Taka osoba może nam wybaczyć, to że ją skrzywdziliśmy, ale może nie chcieć z nami utrzymywać żadnych relacji. I trzeba to uszanować.
Zdarza się też, że nie do końca wiemy, co złego zrobiliśmy. W takiej sytuacji warto o to szczerze zapytać. Można powiedzieć: "Widzę, że jesteś na mnie zła/zły i chcę zrozumieć, co złego mogłam/mogłem zrobić". Zawsze warto wysłuchać drugiej strony, by zrozumieć jej punkt widzenia.
Warto też zastanowić się, co było przyczyną naszego niewłaściwego zachowania i czy jesteśmy sami w stanie nad tym popracować. Jeśli nie czujemy się na siłach, to skorzystajmy z pomocy specjalisty.
Szczere przeprosiny – dlaczego mają tak duże znaczenie?
Kiedy przyznajemy się do błędu, mamy szczere wyrzuty sumienia z powodu jego konsekwencji, i wyrażamy chęć zmian, których celem jest wyeliminowanie w przyszłości takiej sytuacji, to takie przeprosiny mogą (ale nie muszą!) pomóc w naprawie relacji, a także w budowaniu zaufania do siebie nawzajem. Szczere i płynące z serca wyrażenie żalu może sprawić, że osoba, którą przepraszasz, poczuje się naprawdę wysłuchana i doceniona.
Źródło: CHILLIZET/ calm.com
