"Nie znam się, więc się wypowiem". Na czym polega efekt Dunninga-Krugera?
Masz czasami poczucie, że osoby, które najmniej wiedzą o danym temacie, najchętniej zabierają głos w czasie dyskusji? Nie jest to przypadek. Psychologia mówi o efekcie Dunninga-Krugera. To zniekształcenie poznawcze, które może dotyczyć każdego z nas.
- Jak działa efekt Dunninga-Krugera.
- Dlaczego osoby z mniejszą wiedzą przeceniają swoje umiejętności.
- Co powoduje, że ludzie z większą wiedzą widzą swoje braki.
- Które osoby są najbardziej narażone na efekt Dunninga-Krugera.
Czy ludzie potrafią ocenić własne umiejętności? Przeprowadzono badanie
Z pewnością każdy z nas chociaż raz w życiu doświadczył takiej sytuacji: w czasie zawziętej dyskusji, głos najczęściej zabierały osoby, które o temacie wiedziały stosunokwo niewiele. To zjawisko zaskakująco powszechne. Psychologia zna je doskonale. Okazuje się, że często to właśnie ci, którzy nie zgłębiali tematu, wypowiadają się najgłośniej, formułując kategoryczne sądy. Z kolei osoby rzeczywiście kompetentne, świadome złożoności danego zagadnienia, ważą słowa.
Opisany schemat został przez specjalistów dokładnie zbadany i określony mianem efektu Dunninga–Krugera. Pod koniec ubiegłego stulecia psychologowie David Dunning i Justin Kruger chcieli sprawdzić, na ile ludzie potrafią trafnie ocenić własne umiejętności. Przeprowadzili serię eksperymentów. Uczestnicy rozwiązywali testy: logiczne, gramatyczne, a następnie oceniali jak im poszło. Zauważono pewną zależność. Osoby z najgorszymi wynikami prawie zawsze uważały, że poradziły sobie dużo lepiej niż w rzeczywistości. Z kolei osoby z najlepszymi wynikami miały tendencję do zaniżania swojej oceny. W dodatku ci, którym poszło nie najlepiej często myśleli, że są powyżej średniej.
Efekt Dunninga–Krugera może dopaść każdego. Kto jest najbardziej narażony?
Eksperci, którzy analizowali wyniki doszli do wniosku, że zniekształcenie poznawcze nie zawsze jest wynikiem wysokiej samooceny. Często wynika po prostu z tego, że brak wiedzy w danej dziedzinie sprawia, że nie mamy stosownego, realnego punktu odniesienia. Nie wiedząc jak szeroki jest dany temat, nie zauważamy naszych braków.
Efekt Dunninga–Krugera to zniekształcenie poznawcze, którego mechanizm można wyjaśnić następująco: im mniej wiemy, tym łatwiej przeceniamy siebie, im więcej wiemy, tym wyraźniej widzimy swoje braki. Zjawisko to może dotknąć absolutnie każdego – nie chodzi w nim o poziom inteligencji, czy też „zarozumiałość” osoby zainteresowanej. W jakimś stopniu pojawia się właściwie zawsze, gdy uczymy się czegoś nowego.
Szczególnie narażone na efekt Dunninga–Krugera są jednak konkretne osoby. To ci, któzy rzadko zastanawiają się nad swoimi błędami i niechętnie uczą się nowych rzeczy.
Źródło: ChilliZET
