Dziś katolicy będą święcić pokarmy. Co musi znaleźć się w koszyczku wielkanocnym?
W Wielką Sobotę 19 kwietnia wierni ruszą do kościołów, aby poświęcić pokarmy. To jedna z najważniejszych tradycyji wielkanocnych w Polsce. Podpowiadamy, co powinno znaleźć się w koszyczku i co symbolizują poszczególne produkty.
- Święcenie pokarmów w Wielką Sobotę to zwyczaj kultywowany w Polsce od średniowiecza
- W koszyczku wielkanocnym powinno znaleźć się siedem podstawowych produktów m.in. jajka, chleb i sól
- Sprawdź, co jeszcze trzeba włożyć do święconki i co symbolizują poszczególne potrawy
Święconka – co symbolizują potrawy w koszyczku wielkanocnym?
Święcenie pokarmów w Wielką Sobotę to nieodłączny element świąt wielkanocnych. Zwyczaj ten znany był na Zachodzie Kościoła już w czasach starożytnych. W Polsce obowiązuje od średniowiecza i nadal jest chętnie kultywowany. W przeciwieńskie do innych krajów Europy, w których powoli zanika (albo już przestał istnieć).
Co powinno znaleźć się w koszyczku wielkanocnym i co symbolizują poszczególne potrawy? Jest siedem podstawowych produktów. Oto one:
- Miniaturka baranka paschalnego wyrabianego najczęściej z masła, masy cukrowej lub ciasta jajecznego. Baranek bywa ozdabiany czerwoną chorągiewką z zaznaczonym złotym krzyżykiem. Symbolizuje on Jezusa Chrystusa i jego zwycięstwo nad śmiercią. Oznacza też niewinność i łagodność. W dawnych czasach wierzono, że baranek paschalny zapewnia domownikom przychylność sił natury oraz ochronę przed negatywnymi zjawiskami.
- Jajka gotowane na twardo. To symbol nowego życia i odrodzenia w Zmartwychwstałym Chrystusie, a także oznaka płodności i miłości. Kiedyś poświęconym jajkiem dotykano zwierzęta domowe - wierzono, że w ten sposób można je ochronić przed chorobami. Skorupki natomiast łamano i rozsypywano wokół domu, aby zapewnić urodzaje.
- Wędlina. Jest nawiązaniem do baranka, którego Izraelici zabijali i spożywali w święto Paschy. Symbolizuje zdrowie, bogactwo i dobrobyt.
- Chleb. Nawiązuje do cudownego rozmnożenia chleba przez Jezusa na pustyni. Symbolizuje ciało Chrystusa. Chleb oznacza dostatek, sytość i pomyślność.
- Chrzan. Ze względu na swój smak symbolizuje mękę Jezusa Chrystusa, a także jego zwycięstwo nad śmiercią. W dawnych czasach uważano, że chrzan zapobiega nieszczęściom i odstrasza złe moce. Poświęcony miał zapewnić pokój domownikom.
- Sól. Symbolizuje prostotę życia, oczyszczenie, prawdę oraz harmonię pomiędzy Bogiem a człowiekiem. Dawniej wierzono, że przyprawa odstrasza złe moce i chroni przed chorobami.
- Ciasto. Najczęściej jest to babka wielkanocna lub mazurek wielkanocny. Najlepiej, żeby wypiek nie był kupny, tylko wykonany samodzielnie. Symbolizuje umiejętności domowników, ich zaradność, a także dostatek i powodzenie. Oznacza również nieukształtowaną materię przemienioną w formę doskonałą.
Poza tę podstawową siódemką w koszyczku wielkanocnym mogą znaleźć się również inne produkty - zgodnie z tradycją regionalną lub rodzinną. Są to na przykład:
- Ser. Symbol przyjaźni między człowiekiem a siłami przyrody.
- Pieprz. Ma podobne znaczenie do chrzanu. Jest symbolem gorzkich ziół.
- Kurczaczek. W dawnych czasach mówiono, że "Chrystus wstał z grobu jak kurczę z jaja".
- Zajączek. Kiedyś uważano, że zające śpią z otwartymi oczami i to właśnie te zwierzęta miały zobaczyć Chrystusa Zmartwychwstałego jako pierwsze. Jest to też symbol płodności i odrodzenia przyrody.
- Odrobina wody. Symbol Ducha Świętego.
Koszyczek wielkanocny warto też ozdobić
Koszyczek wielkanocny powinno się również ozdobić. Święconka - zgodnie z tradycją - musi być wiklinowa, wyścielona białą serwetką ozdobną oraz przystrojona gałązkami bukszpanu. Tak przygotowaną z wymienionymi powyżej pokarmami zanosimy w Wielką Sobotę na święcenie do kościoła. Produkty zjemy dzień później, w niedzielę podczas świątecznego śniadania. Nie zapomnij podzielić się jajkiem z domownikami!
Źródło: CHILLIZET/studiagnesnensia.archidiecezja.pl/przewodnik-katolicki.pl/ethnomuseum.pl
