Ten język znały tylko kobiety. To była ich forma buntu przed męskim szowinizmem
Tajemniczy język nüshu, określany jako 'boskie światło', pozwalał kobietom nawiązywać silne więzi i tworzyć własną kulturę, co jest inspiracją dla współczesnych ruchów feministycznych!
- Nüshu przekazywane było z pokolenia na pokolenie. Ten język znały tylko kobiety
- Żaden mężczyzna nie potrafił odczytać wiadomości zapisanych w nüshu
- Dla dawnych użytkowniczek nüshu był buntem przeciw patriarchatowi
Nüshu to w dosłownym tłumaczeniu "pismo kobiet". To system pisemny stworzony i używany wyłącznie przez kobiety. Opracowały go i stosowały mieszkanki prowincji Hunan w Chinach. Jego znajomość przekazywały sobie z pokolenia na pokolenie. Ostatnią kobietą, która nauczyła się nüshu w ten sposób, a więc od krewnych i przyjaciółek, była Yang Huanyi. Kobieta zmarła 20 września 2004 roku w wieku 96 lat. Język ten jest przedmiotem badań naukowych, ale badacze zdają sobie sprawę z tego, że na wiele pytań nie otrzymają już odpowiedzi.
Nüshu – język trzymany w tajemnicy przed mężczyznami
Zapisane przez Yang Huanyi listy, wiersze i artykuły w tym języku zostały wydane w 2004 roku w książce opublikowanej przez Uniwersytet Tsinghua w Pekinie. W 2002 roku w Jiangyong powstało muzeum, w którym zgromadzono teksty i obiekty z napisami w nüshu. Od lat 80. XX w. istnieje też słownik znaków pisma nüshu, a ostatnio władze powiatu Jiangyong zachęcają młode kobiety do jego nauki w nowej szkole nüshu.
Ten system pisemny trzymano w tajemnicy przed mężczyznami. Żaden z nich nie potrafił odczytać zapisanych przez kobiety wiadomości. Pismo stosowano w wielu sytuacjach, na przykład:
- pisząc listy,
- pisząc wiersze lub pieśni,
- haftując i dekorując ubrania, czy przedmioty domowe,
- pisząc życzenia na ślub (w formie tzw. Księgi Trzeciego Dnia, była to m.in. lista cnót, tzw. list uwierzytelniający, że na mężatkę się nadaje).
Język nüshu stosowano również do wyrażania smutku i frustracji. Przed chińską rewolucją kulturalną listy pisane w nüshu, sporządzone przez zmarłą, palono, aby wysłać je – jako dym – w zaświaty i uradować duszę nieboszczki. Niestety w czasie rewolucji kulturalnej w Chinach te pamiątki niszczyli chińscy czerwonogwardziści.
Język buntu kobiet, czy sztuka?
Profesor Zhao Liming z pekińskiego uniwersytetu Tsinghua twierdzi, że nüshu to nie tylko język, ale cała kultura, skoncentrowana na kobietach. W rozmowie z przedstawicielami UNESCO powiedziała: – Ten język to kultura słońca, pozwalająca kobietom mówić własnymi głosami i walczyć z męskim szowinizmem.
Dla osób współczesnych ten język to rodzaj sztuki, ale dla kobiet, które aktywnie się nim posługiwały, stanowił formę buntu przeciwko patriarchalnemu porządkowi społecznemu. BBC poświęciło nüshu dokument zatytułowany "Hidden Letters" ("Ukryte litery"). Zdaniem reżyserki tego filmu Violet du Feng, ten język może pozytywnie wpłynąć na kobiety żyjące w dzisiejszych czasach: "Nüshu to przestrzeń, która pozwala kobietom zwierzać się sobie nawzajem, być wrażliwymi, dzielić się naszymi zmaganiami i wyzwaniami oraz spotykać się i tworzyć miejsce do budowania naszej własnej, siostrzanej wspólnoty".
Wszystkie zapiski sporządzane przy pomocy nüshu miały formę poetycką – wykorzystywano to tego około 600–700 logogramów, a wraz z rzadziej używanymi wariantami ich liczba sięgała nawet 1,5 tys.
"Boskie światło nas pocieszy". Tajemniczy język kobiet
Język nüshu był spoiwem relacji towarzyskich, spotkań w kobiecym gronie. Kobiety szyły wspólnie ubrania i śpiewały piosenki napisane w nüshu. Część z komunikatów zachowała się na papierze, ale zapisane słowa można znaleźć też na ubraniach, wachlarzach czy chusteczkach do nosa. Użytkowniczki tego języka czerpały pełnymi garściami z własnego życia. Inspiracją mogło być wszystko – codzienne historie, relacje małżeńskie i rodzinne, ludowe zwyczaje oraz tradycje.
Popularnym słowem w Nüshu jest "tianguang". Dosłownie oznacza "boskie światło". Profesor Liming wyjaśnia, że kobiety znajdowały w nim siłę i pocieszenie. Tianguang miało stanowić motywację do przejścia przez wszystkie trudy i znoje.
Do zapomnienia języka nüshu przyczyniły się zmiany obyczajowe w Chinach w XX wieku, które zniosły krępowanie stóp i pozwoliły kobietom na aktywność – naukę i pracę poza domem rodzinnym.
Źródło: CHILLIZET/en.unesco.org/bbc.com
