Ta rzecz sprawia, że nie czujesz się szczęśliwy. Znany myśliciel ostrzegał już 350 lat temu
Co sprawia, że nie czujemy szczęścia? Wielu filozofów od lat próbuje znaleźć odpowiedź na to pytanie. Podejście francuskiego matematyka i myśliciela Blaise’a Pascala, żyjącego w XVII wieku, wydaje się zaskakująco aktualne.
- Skąd bierze się poczucie nieszczęścia według Blaise’a Pascala.
- Z czym konfrontuje człowieka bezczynność.
- Dlaczego podejście myśliciela zachowuje aktualność we współczesnych warunkach.
Filozof ostrzegał już ponad 350 lat temu. To dlatego jesteśmy nieszczęśliwi
Dlaczego szczęście bywa trudne do osiągnięcia? Nad tą kwestią zastanawiali się znani myśliciele każdej epoki, co przekłada się na bardzo bogatą wiedzę, którą skrywa współczesna filozofia. Wśród ciekawych ustaleń uwagę zwraca podejście francuskiego intelektualisty – matematyka, fizyka i inżyniera Blaise’a Pascala. Pascal jest autorem słynnych „Myśli”, które zostały wydane dopiero osiem lat po jego śmierci – w 1670 roku. Dzieło sporządzono i uporządkowano na postawie notatek pozostawionych przez Francuza. Ma formę wielu zgrupowanych aforyzmów i maksym. Polskiego tłumaczenia podjął się Tadeusz Boy-Żeleński.
Wśród refleksji filozofa można natknąć się na następujące słowa:
Kiedym się jął niekiedy rozważać rozmaite krzątania się ludzi, niebezpieczeństwa i mozoły, na jakie się narażają na dworze, na wojnie, skąd rodzi się tyle zwad, namiętności, zuchwałych, a często niegodziwych przedsięwzięć, etc. odkryłem, iż całe nieszczęście ludzi pochodzi z jednej rzeczy, to jest, iż nie umieją pozostać w pokoju, w izbie.
Myśliciel uważał, że człowiek odwraca się od tego, co naprawdę istotne, bo samotność i bezczynność konfrontują go z własną małością i śmiertelnością. Ludzie stale poszukują zajęcia i rozrywki, by choć na chwilę zagłuszyć wewnętrzny niepokój. Celowe odwracanie uwagi od samego siebie dawniej przyjmowało formułę polowań, hazardu czy dworskich intryg. Dziś – ponad 350 lat po publikacji „Myśli” mogą być to:
- media społecznościowe,
- wypełnianie czasu grami i serialami,
- uczestnictwo w wydarzeniach towarzyskich, na które nieszczególnie mamy ochotę, wyłącznie przez FOMO – lęk przed pominięciem.
Król bez rozrywki. Dlaczego uciekamy przed własnymi myślami?
Zdaniem myśliciela ludzka natura wiąże się z przyrodzoną nędzą i słabością niezależnie o pozycji społecznej. Blaise Pascal przywołuje przykład króla, który z pozoru ma wszystko.
[Król,] jeżeli będzie bez rozrywki, jeśli będzie miał czas, aby uważać i zastanawiać się, czym jest, ta mdła szczęśliwość nie wystarczy mu. Z konieczności nastręczą mu się rzeczy, które mu zagrażają, bunty, jakie się mogą zdarzyć, wreszcie śmierć i choroby, które są nieuniknione; tak iż, jeżeli znajdzie się bez tego, co się nazywa rozrywką, będzie nieszczęśliwy i bardziej nieszczęśliwy niż najlichszy z jego poddanych, który bawi się i rozrywa.
Na znalezienie szczęścia nie pozwala nam zatem niewiedza o samych sobie. We współczesnym ujęciu gonimy za wszystkim, co nowe – serduszkami w mediach społecznościowych, nowymi ubraniami czy przelotnymi znajomościami. Angażujemy się w ten pościg nie dla samego celu, ale pędu wiążącego się ze zdobywaniem. Zgodnie z rozmyślaniami Pascala jest to iluzja. Dopóki nie zaakceptujemy prawdziwej ludzkiej natury i nie skonfrontujemy się z własną słabością, będziemy wypełniać poczucie pustki, a uzyskiwane w ten sposób szczęście będzie sztuczne i chwilowe.
Źródło: CHILLIZET/philomag.com/wolnelektury.pl
