Ta dzielnica Krakowa ma wyjątkowy układ. Miała być osobnym „miastem idealnym”
Spośród wszystkich dzielnic Krakowa Nowa Huta zdecydowanie wyróżnia się układem. Została zaprojektowana jako „miasto idealnie”. Szerokie ulice, samowystarczalne osiedla i promienisty plan miały sprzyjać rozwojowi tej przestrzeni.
- Dlaczego Nowa Huta została włączona do Krakowa.
- Jakie zasady urbanistyczne kierowały budową Nowej Huty.
- Co miało na celu stworzenie promienistego układu Nowej Huty.
- Które elementy zapewniały samowystarczalność osiedli w Nowej Hucie.
Nowa Huta miała stać się „miastem idealnym”. Ostatecznie została włączona do Krakowa
Nowa Huta jest dzielnicą Krakowa. Chociaż została zaprojektowana tak, by stać się osobną jednostką administracyjną, już 2 lata po rozpoczęciu budowy oficjalnie włączono ją do granic dzisiejszej stolicy Małopolski. Dlaczego? Powodów było kilka. Jednym z ważniejszych była chęć władz komunistycznych, by „zrównoważyć” inteligencki dotąd Kraków – zwiększyć procent klasy robotniczej w strukturze społecznej.
Ze względu na pierwotne założenia, Nowa Huta do dziś znacząco wyróżnia się spośród innych dzielnic Krakowa – nie tylko klimatem, ale także konstrukcją. Została zbudowana wokół Huty im. Lenina i stworzona jako „ miasto idealne”. W tym, by była perfekcyjna miały pomóc bardzo konkretne zasady urbanistyczne związane z ideologią. Do dziś jest to jeden z ciekawszych, niemal wzorcowych, najlepiej zachowanych przykładów planowania w duchu socrealizmu w całej Europie.
Jak została skonstruowana Nowa Huta? Twórcom zleżało na poczuciu wspólnoty
O jakie zasady urbanistyczne konkretnie rodzi? Ta dzielnica ma swoje wyraźne centrum – to Plac Centralny. To od tego punktu rozchodzą się szerokie aleje. Całość razem tworzy promienisty, symetryczny układ. Place i budynki w Nowej Hucie są ułożone z matematyczną precyzją. Uporządkowany układ ulic miał robić wrażenie na przyjezdnych – podobnie jak monumentalne budynki. Miał jednak również ułatwiać codzienną orientację.
W Nowej Hucie zamieszkali robotnicy wraz z rodzinami. Przestrzeń powstawała wokół ogromnego zakładu przemysłowego – obiecywała wygodne mieszkania, stałą posadę, godne warunki zatrudnienia i nowoczesne życie.
Dzielnica została podzielona na samowystarczalne osiedla. W każdym z nich – oczywiście oprócz mieszkań – znajdowały się: szkoły i przedszkola, sklepy, punkty usługowe, tzw. miejsca spotkań społecznych, a więc kluby, kawiarnie, świetlice. Osiedla zostały zaprojektowane tak, by ich mieszkańcy „pod ręką” mieli właściwie wszystko, czego codziennie potrzebują. To miało powodować poczucie komfortu, ale przede wszystkim budować wspólnotę.
Quiz: Quiz. Kraków czy Wrocław? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 15/20!
Chociaż często mówi się, że Nowa Huta jest szara, plan przewidywał stosunkowo dużo zieleni. Przestrzeń między budynkami zajmują: parki i skwery, boiska, place zabaw.
Nowa Huta: dziś to wyjątkowa dzielnica Krakowa
Nowa Huta – chociaż właściwie od początku istnienia należała do większego miasta, do dziś ma nieco osoby charakter. Różni się od „starego Krakowa” klimatem – niektórzy go kochają, inni... omijają.
W ostatnich dekadach dzielnica mocno zintegrowała się z resztą stolicy Małopolski – stała się znacznie bardziej nowoczesna. Socrealistyczne budynki nadają jednak Nowej Hucie unikalny wygląd. Warto wspomnieć, że część z nich jest dziś miejscem ciekawych wydarzeń kulturalnych i artystycznych.
Źródło: ChilliZET/Szlaki Modernizmu/Wikipedia/Magiczny Kraków
