W Polsce mamy 5 pustyń. Gdzie znaleźć te pustynne tereny?
Pustynie w Polsce, wciąż mało znane i często niedoceniane przez turystów, są bez wątpienia godne uwagi. Nie są one tak spektakularne, jak w innych zakątkach świata, ale potrafią zachwycić, jak choćby Pustynia Błędowska. Gdzie jeszcze w Polsce znajdziemy pustynie? Oto 5 miejsc, które warto zobaczyć.
Najbardziej okazałe pustynie (w tym m.in. Sahara i Gobi) występują w strefie zwrotnikowej i podzwrotnikowej, czyli na obszarach charakteryzujących się wysoką temperaturą, niewielką liczbą opadów i znacznym zasoleniem gleby. Chociaż szerokość geograficzna Polski nie sprzyja występowaniu pustynnych terenów, nasz kraj ma kilka miejsc, którymi może się pochwalić, zwłaszcza w skali europejskiej.
Pustynia Błędowska
Pustynia Błędowska, zajmująca 33 km powierzchni, jest największą pustynią nie tylko w Polsce, ale również w Europie. Znajduje się na pograniczu województwa śląskiego i małopolskiego – teren pustynny rozciąga się między Dąbrową Górniczą (dzielnica Błędów) a gminą Klucze. Pustynia ma niemal 10 km długości i do 4 kilometrów szerokości. Dla turystów zbudowano tu dwie ścieżki dydaktyczne o długości 10 km.
W okresie międzywojennym obszar pustynny pełnił funkcję poligonu wojskowego. Właśnie dlatego część „polskiej Sahary” jest niedostępna dla ruchu turystycznego – ryzyko natknięcia się na niewypał jest duże.
Co ciekawe, do niedawna na tym terenie można było obserwować zjawiska charakterystyczne dla naturalnych pustyń, jak fatamorgany czy burze piaskowe. Obecny krajobraz tego miejsca staje się coraz mniej pustynny. Południowa część jest już prawie całkowicie zarośnięta.
Jeszcze w latach 30. XX wieku Pustynia Błędowska wraz z Pustynią Ryczowską, Dziadowskim Morzem i Pustynią Starczynowską wchodziła w skład Wielkiej Pustyni Błędowskiej rozciągającej się na powierzchni prawie 150 km. Obecnie zajmuje około 1/5 tej powierzchni.
Pustynia Borów Dolnośląskich
Ta pustynia, jak sama nazwa wskazuje, znajduje się na terenie Borów dolnośląskich, czyli... największego w Polsce zwartego kompleksu leśnego. Większość obszarów wydmowych powstała tutaj jako efekt niszczycielskiej działalności poligonu wojskowego od początków XX wieku. Po 1992 roku, czyli po zakończeniu manewrów wojsk radzieckich, pustynia Borów Tucholskich zajmowała powierzchnię około 160 ha. Istnienie wydm na tym terenie we wcześniejszym okresie potwierdzają archiwalne wzmianki – ich powstanie wiąże się z pożarami tutejszych lasów, jak również działaniem szkodników drzew.
Z myślą o turystach stworzono punkty widokowe, z których można zobaczyć "wędrujące", przenoszone przez wiatr. Warto przypomnieć, że Pustynię Borów Dolnośląskich tworzą mniejsze obszary piaszczyste, z których najbardziej znane są Pustynia Kozłowska oraz Pustynia Strachowska.
Pustynia Kozłowska
Pustynia Kozłowska rozciąga się na obszarze Przemkowskiego Parku Krajobrazowego (w województwie dolnośląskim). Jej teren dzieli się tak naprawdę na dwie części – północną (wzdłuż wydmy Długa Góra) oraz południową (wzdłuż wydmy Gołębia Góra). Przez pustynię przebiega rozległe wrzosowisko, które przepięknie prezentuje się w środku lata, zachwycając lawendowym krajobrazem.
Do powstania tego pustynnego krajobrazu przyczyniły się działania poligony wojskowego – do początku lat 20. XX wieku roku prowadzono na tym terenie ćwiczenia rakietowe (wydmy stanowiły naturalną tarczę dla pocisków i rakiet).
Ci, którzy chcą zobaczyć to miejsce na własne oczy, powinni się pospieszyć. Pustynia Kozłowska, podobnie jak inne tego typu tereny w Polsce, szybko zarasta roślinnością i niewykluczone, że w najbliższej przyszłości pozostanie wyłącznie na fotografiach. Obecnie tereny piaszczyste zajmują powierzchnię 20 ha.
Pustynia Siedlecka
Pustynia Siedlecka to kolejny piaszczysty obszar na terenie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Zajmuje tereny dawnego wyrobiska kopalni piasków formierskich w pobliżu wsi Siedlec. Swoją powierzchnią obejmuje łącznie około 25 ha i jest częściowo porośnięta sosną. Na piaszczystym terenie można znaleźć oczko wodne ze skupiskiem roślin szuwarowych.
Chociaż Pustynia Siedlecka nie jest tak imponująca jak słynna Pustynia Błędowska, bez wątpienia powinna znaleźć się na mapie atrakcji Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Wydmy mogą osiągać wysokość nawet 30 metrów, a przy odrobinie szczęścia – w gorące dni – wciąż można zaobserwować zjawisko fatamorgany. Miejsce to cieszy się sporym zainteresowaniem wśród wielbicieli sportów motorowych, którzy mogą tu spróbować swoich sił w „pustynnych” warunkach.
Pustynia Starczynowska
Pustynia Starczynowska znajduje się w województwie małopolskim, na południowy wschód od miejscowości Bukowno w powiecie olkuskim. Obszar ten jest efektem działalności człowieka. Już w czasach średniowiecza przeprowadzono na tym terenie masową wycinkę drzew na potrzeby miejscowego górnictwa – lotne piaski niesione przez wiatr zaczęły zasypywać coraz większy obszar.
Jeszcze w latach 30. XX wieku Pustynia Starczynowska zajmowała niemal 5 km powierzchni. Ponieważ niesiony zachodnim wiatrem piasek zaczął zagrażać gminie Olkusz, w 1949 roku podjęto decyzję o obsadzaniu terenów pustyni drzewami, głównie wierzbą kaspijską oraz sosnami. Obecnie teren ten jest niemal całkowicie zalesiony i nie przypomina pustynnego krajobrazu. Zamiast tego stał się popularnym miejscem wśród grzybiarzy.
Źródło: CHILLIZET
