Nazywana jest "polską Saharą". To największe tego typu miejsce w Europie

3 min. czytania
Aktualizacja 14.06.2025
14.06.2025 07:37
Zareaguj Reakcja
---- ----

Pustynia Błędowska jest unikatowym miejscem na mapie naszego kraju. Ten rozległy obszar lotnych piasków, o powierzchni ponad 30 km kw., nazywany jest "polską Saharą". Pustynny krajobraz z niesłabnącą popularnością przyciąga turystów.

Pustynia Błędowska – zwiedzanie i atrakcje "polskiej Sahary"
fot. Shutterstock
--1-- ----
  • Pustynia Błędowska, największa pustynia w Europie, leży na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej.
  • Jest częściowo dziełem natury, a częściowo człowieka.
  • Co warto tu zobaczyć? Odkrywamy atrakcje Pustyni Błędowskiej.

Pustynia Błędowska znajduje się na pograniczu województwa śląskiego i małopolskiego. Obszar ten rozciąga się między Dąbrową Górniczą (dzielnica Błędów) a gminą Klucze. Granicą północną pustyni jest wieś Chechło, a na południu ogranicza ją duży obszar leśny. Przez pustynię przepływa rzeka Biała Przemsza. Ten niezwykły pustynny teren jest objęty programem ochrony Natura 2000.

Pustynia Błędowska – największa pustynia w Europie

Pustynia Błędowska jest największą pustynią nie tylko w Polsce, ale również Europie. Ma niemal 10 km długości i do 4 kilometrów szerokości. Dawniej nazywano ją Wielką Pustynią Błędowską, bo zajmowała 150 km kw. Obecnie obejmuje 33 km kw., ale jedynie w 35 proc. pokrywają go piaski. 

Pustynia częściowo jest dziełem natury, a częściowo człowieka. Piasek jest pozostałością po występującym tutaj niegdyś lądolodzie. Jego pokrywa stopniała i wówczas wynurzył się piasek, który osiadł na tym obszarze. Po pewnym czasie piaszczysty teren zaczęła porastać roślinność i proces ten doprowadził do całkowitego zalesienia. W okolicach XIII wieku gęsty las zaczął być intensywnie eksploatowany. Do powstałych w rejonie Olkusza kopalni srebra oraz ołowiu potrzebne były spore ilości drewna wykorzystywanego do wzmacniania szybów kopalnianych. Intensywna wycinka drzew oraz pobór wód gruntowych doprowadziły do powstania pustyni o pochodzeniu antropogenicznym.

Pustynia Błędowska
Fot. MONKPRESS/East News
Pustynia Błędowska

W okresie międzywojennym ten obszar pustynny pełnił funkcję poligonu wojskowego. Właśnie dlatego część „polskiej Sahary” jest niedostępna dla ruchu turystycznego – ryzyko natknięcia się na niewypał jest duże. Na pozostałym, bezpiecznym fragmencie, dla odwiedzających zbudowano dwie ścieżki dydaktyczne o długości 10 kilometrów.

Co ciekawe, do niedawna na tym terenie można było obserwować zjawiska charakterystyczne dla naturalnych pustyń, jak fatamorgany czy burze piaskowe. Obecny krajobraz tego miejsca staje się coraz mniej pustynny. Południowa część jest już prawie całkowicie zarośnięta.

Pustynia Błędowska
Fot. Shutterstock
Pustynia Błędowska

W regionie tym znajdziemy liczne punkty widokowe, z których można dostrzec np. Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu czy Zamek Pilcza w Smoleniu. Znajduje się tutaj również wieża obserwacyjna Nadleśnictwa Olkusz, ruiny punktu dowodzenia wojsk niemieckich, a także bunkry z czasów II wojny światowej. Na terenie pustyni organizowane są różnego typu wydarzenia cykliczne, takie jak biegi czy pikniki.

Z widokiem na "polską Saharę". Bezpłatne punkty widokowe

"Polską Saharę" warto obejrzeć z trzech bezpłatnych punktów widokowych – na wzgórzu Czubatka w Kluczach, na wzgórzu Dąbrówka w Chechle oraz z tarasu widokowego Róża Wiatrów. Widać z nich cały teren pustyni oraz pobliskie lasy, wieże kościołów, a nawet kominy okolicznych miejscowości Śląska i Małopolski.

  • Wzgórze Czubatka (382 m n.p.m.)

Ten punkt widokowy mieści się w Kluczach, na wzgórzu Czubatka. Można tam dotrzeć pieszo lub dojechać samochodem. Miejsce to jest szczególnie popularne wieczorem. Dostępny jest tam duży parking i taras widokowy oraz altanki. Z Czubatki można przejść do samej pustyni, korzystając ze szlaku żółtego.

Pustynia Błędowska
Fot. MONKPRESS/East News
Pustynia Błędowska
  • Wzgórze Dąbrówka (355 m n.p.m.)

To miejsce widokowe mieści się w miejscowości Chechło, na wzgórzu Dąbrówka. Dojazd do pustyni jest oznakowany brązowymi tabliczkami z napisem „Pustynia Błędowska”. Dla turystów udostępniono tablice informacyjne i edukacyjne. 

  • Róża Wiatrów

Do tego miejsca można dojechać z drogi łączącej Klucze i Hutki (Bolesław). Obok platformy widokowej wzniesiono kompleks altan, podestów oraz molo, a także tablice z informacjami o bogactwie przyrodniczym pustyni. Obiekt ten jest punktem startowym dla istniejących już ścieżek edukacyjnych. 

Nie przegap

Źródło: CHILLIZET