Istnieje 8 kontynent. Nie jest wymieniany w podręcznikach, ale geolodzy go uznają

2 min. czytania
24.02.2026 14:33
Zareaguj Reakcja
---- ----

Powszechnie mówi się o siedmiu kontynentach. Nie wszyscy wiedzą, że zdaniem wieku geologów na Ziemi można wyróżnić ich aż osiem. Ten „ostatni” niemal w całości znajduje się pod wodą. Właśnie dlatego podręczniki szkolne go nie uwzględniają.

Mapa przedstawiająca Nową Zelandię
fot. Shutterstock
--1-- ----
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Co to jest Zelandia i gdzie się znajduje.
  • Dlaczego Zelandia jest uważana za kontynent przez geologów.
  • Jak procesy geologiczne wpłynęły na ukształtowanie Zelandii.
  • W jaki sposób Zelandia powstała i jakie są jej cechy szczególne.

Ósmy kontynent jest „zatopiony”. Spełnia jednak geologiczne kryteria

Ile jest kontynentów na Ziemi? Większość oficjalnych źródeł wymienia siedem:

  • Afrykę, 
  • Amerykę Południową, 
  • Amerykę Północną, 
  • Antarktydę, 
  • Australię (często z Oceanią), 
  • Azję,
  • Europę. 

W Polsce ten model jest zdecydowanie najbardziej powszechny. Istnieją jednak także alternatywne wersje, o których mówi się zdecydowanie mniej. Niektórzy geologowie uważają, że rozsądnie jest łączyć Azję i Europę w jeden kontynent – Eurazję. Inni przypominają z kolei o istnieniu kolejnego, ósmego kontynentu. Chodzi o Zelandię, a więc powierzchnię znajdującą się na południowo-zachodnim Pacyfiku, na wschód od Australii.

Zelandia to szczególny kontynent. Obejmuje między innymi:

  • Nową Zelandię, 
  • Nową Kaledonię. 

W około 94 proc. znajduje się jednak pod wodą. Nad poziom morza wystają głównie wyspy wspomnianych obszarów. W 2017 roku naukowcy uznali jednak, że Zelandii należy się status odrębnego kontynentu, ponieważ ta spełnia kryteria geologiczne. Jakie konkretnie? 

Redakcja poleca

Zelandia, chociaż „zatopiona” jest stosunkowo duża. Ma około 4,9 mln km kwadratowych. Jest oddzielona od Australii (a więc pobliskiego kontynentu) głębokimi basenami oceanicznymi. W dodatku ma grubszą skorupę kontynentalną oraz konkretną historię geologiczną.

Jak powstała Zelandia? To najmłodszy kontynent

Zelandia powstała stosunkowo niedawno, bo około 80 milionów lat temu. Dla przykładu: najstarsze fragmenty skał Afryki mają około 4 miliardy lat. Ten fragment powierzchni oddzielił się od dawnego superkontynentu Gondwany. Skorupa Zelandii została jednak wówczas bardzo mocno „rozciągnięta”.

Quiz: Test geograficzny. Osoba inteligentna poradzi sobie z 4. pytaniem

1 / 15
Australia leży na półkuli północnej

Obszar stopniowo „osiadał”. W czasie tego procesu (który trwał miliony lat), kolejne połacie ziemi lądowały pod wodą. Region na szczęście leży na styku płyt tektonicznych (płyty pacyficznej oraz płyty australijskiej). Jakie ma to znaczenie? Ruchy tektoniczne spowodowały wypiętrzanie Alp Południowych i powstanie wulkanów na Wyspie Północnej. To właśnie dzięki tym ruchom dziś część Zelandii wystaje nad wodę.

Ciekawostką jest, że Zelandia wciąż się wynurzają – oczywiście jest to proces bardzo powolny oraz nierównomierny. Geolodzy nie mają wątpliwości – podwodny kontynent nie „wyłoni się” na powierzchnię całkowiecie. To jednak jeden z geologicznie najbardziej aktywnych obszarów świata. W 2016 roku na Wyspie Południowej Nowej Zelandii miało miejsce silne trzęsienie ziemi, które sprawiło, że niektóre fragmenty wybrzeża podniosły się aż o kilkadziesiąt centymetrów.

Źródło: ChilliZET/Wikipedia/The Guardian/NewZealandia.com

Redakcja poleca