Japończycy oszaleli na punkcie polskiego rękodzieła. Tkaniny z Podlasia skupują masowo

Polska sztuka ludowa skrywa w sobie ogromny potencjał – nie tylko o znaczeniu kulturowym i tożsamościowym, ale także artystycznym. Polacy zdają się jednak nie doceniać jej wartości. Rzemieślników zajmujących się malarstwem na szkle czy tkaniną dwuosnowową pozostało naprawdę niewielu. Dawniej tradycję tę kontynuowano z pokolenia na pokolenie. Współcześnie jednak sztukę ludową wytwarzają rzemieślnicy będący głównie w podeszłym wieku. Na samym Podlasiu pozostało już zaledwie kilka aktywnych twórczyń, które zajmują się tkactwem ludowym. Jednym z ostatnich ośrodków, gdzie kontynuuje się tę tradycję, jest Janów. Tam tkaninę dwuosnowową tworzą m.in. pani Ludgarda Sieńko, pani Irena Ignaciuk, pani Teresa Pryzmont czy pani Lucyna Kędzierska.

Japończycy zakochali się w polskim rzemiośle ludowym 

Produkty wykonywane przez tkaczki nie są obecne w ogólnej sprzedaży. Makatki, koce, torebki, dywany, poduszki i inne wyroby dostępne są do zakupu bezpośrednio w pracowniach. W nich właśnie miłość do polskiej tkaniny odkryła Japonka, Izumi Fujita, która swoją fascynację przewiozła aż na drugi koniec świata.

Izumi Fujita jest antropolożką kultury, która od ponad 10 lat mieszka w Polsce. Przeprowadziła się tu dzięki byłemu mężowi, Polakowi. Z polską sztuką ludową po raz pierwszy zetknęła się na Festiwalu Sztuki Ludowej w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą. Tam też nabyła kilka egzemplarzy tkaniny z Janowa, które zawiozła do Japonii. Okazało się to strzałem w dziesiątkę.

Japończycy oszaleli na punkcie polskiego tkactwa. Tradycyjne tkaniny szybko znalazły nowych nabywców, a Izumi założyła firmę SLOW ART, zajmującą się popularyzacją polskiego rękodzieła w Japonii.

– Japonia lubi i szanuje rękodzieło. Może dlatego, że jest tam tego dużo – od kursów specjalizacyjnych po sztukę ludową. Wszystko można znaleźć w każdym zakątku Japonii. […] Polska metoda dwuosnowowa jest bardzo interesująca, gdyż pozwala tkaczowi stworzyć indywidualny wzór. Tkaczki z Janowa powtarzają mi: „możesz utkać, co tylko chcesz. Nasze tkaniny przedstawiają krajobrazy polskich wsi, ale Japończycy mogą obrazować scenerie wokół siebie”. Ta swoboda w kreacji sprawia, że tkactwo z Janowa jest tak atrakcyjne – mówiła Izumi Fujita w rozmowie z redakcją Rzeczy Pięknych.

Dlaczego Izumi w ogóle zainteresowała się polskim tkactwem? – Fascynuje mnie ta swoboda w kreacji oraz piękne tradycyjne wzory, ale również krajobrazy polskiej wsi prezentowane na tkaninach. Tkactwo janowskie nie ma sztywnych ram. Razem z lokalnymi tkaczkami tworzyłam wiele nowych wzorów, które mogłyby pasować do japońskich domów. Jeśli rynek tego wymaga, tkaczki potrafią wykreować nawet bardzo nowoczesne projekty – mówiła w wywiadzie. 

Z Japonii do Polski. Z Polski do Japonii

SLOW ART pomaga polskim twórczyniom nie tylko popularyzując wiedzę o tkaninie, lecz także sprzedając ich wyroby. Te, jak mówiła Izumi w 2018 roku, w ponad 60% trafiają na rynek Japoński.

– Polskie tkactwo jest żywym rzemiosłem. W Janowie i okolicach żyje siedem tkaczek, które kontynuują tę tradycję. To ważne, żeby kupować od nich produkty i sprzedawać je dalej. Takie działania utrzymują rzemieślnika, a co za tym idzie, podtrzymują tradycję. W czasach komunizmu to Cepelia zapewniała wsparcie lokalnym rzemieślnikom, skupując ich produkty. Dzięki temu w Polsce było ich tak dużo. Można powiedzieć, że najlepszą formą wsparcia dla artystów jest handlowanie ich produktami – mówiła założycielka SLOW ART.

Izumi Fujita organizuje wystawy polskiego rzemiosła artystycznego. Co roku aranżuje również dwutygodniowe warsztaty tkactwa prowadzone przez janowskie artystki. W 2017 roku Izumi wydała w Japonii książkę o polskim rękodziele artystycznym. 

Źródło: CHILLIZET / Rzeczy Piękne / SLOW ART