"Nie wyobrażam sobie poranków bez tego naparu". Ta roślina naturalnie wspomaga odporność
Pięknie pachnie, jeszcze lepiej smakuje, a jej właściwości prozdrowotnych nie sposób przecenić. Werbena pospolita. Większości osobom kojarzy się dekoracyjnym kwiatem ogrodowym, tymczasem stosowana w postaci naparu wspiera organizm w leczeniu różnych dolegliwości.
Ma lekko cytrynowy zapach i delikatny ziołowy smak. Ciepły napar z werbeny ogrzewa i powoli rozbudza ciało do działania, korzystnie wpływa na układ pokarmowy, pobudza metabolizm. To idealny napój, który może zastąpić poranną kawę. Napar można przygotować z samych zasuszonych liści werbeny, ale może być ona również dodatkiem do herbat lub mieszanek ziołowych.
– Ten napar ma wyjątkowe działanie. Rozgrzewa, a jednocześnie chłodzi. Po raz pierwszy spróbowałam go na pustyni. Na wolnym ogniu w czajniku przygotowali napar Berberzy, a potem nas nim częstowali. To alternatywa berber whisky, czyli zielonej herbaty z miętą oraz dużą ilością cukru. Tam pośrodku niczego, przy ostatnich promieniach słońca, ten napar z werbeny smakował wyśmienicie. Wydawało mi się, że to przez magię chwili – opowiada Joanna Lisiecka, która uwielbia podróżować oraz interesuje się ziołolecznictwem: – Ale nie, w domu, gdy piłam go, patrząc na wschód słońca, miał ten sam smak. Delikatny, lekko ziołowo-cytrynowy. Przepyszny. Zaczęłam szukać więcej informacji na jego temat i okazało się, że ta roślina na wyjątkowe właściwości.
Werbena pospolita, inaczej werbena lekarska, rośnie głównie w basenie Morza Śródziemnego, a także w Azji, Ameryce, oraz w północnej Afryce. Jest pospolitą rośliną, o pięknych, drobnych fioletowych kwiatkach. Wzrasta do 70 centymetrów i ma silnie rozkrzewioną łodygę o szorstkich liściach. Często uprawia się ją jako roślinę ozdobną, ze względu na jej atrakcyjny wygląd oraz przyjemny zapach.
Werbena – roślina ceniona przez starożytnych
Werbena to roślina, która jest ceniona od czasów starożytności. Nazywano ją również ziołem miłości lub łzami bogini Juno. Jej właściwości były uznawane przez Egipcjan, Wikingów, Indian. Kapłani celtyccy – druidzi, przygotowywali z niej magiczne mikstury, a Grecy i Rzymianie zdobili nią ołtarze. Ponoć przemywano nią nawet rany Jezusa po ukrzyżowaniu.
Werbena tę popularność zawdzięcza zawartym w sobie związkom (choć Starożytni nic o nich jeszcze wtedy nie wiedzieli), m.in. werbenalinie, flawonoidom, takim jak kemferol, luteolina, apigenina, skutelareina i pedalityna. Roślina ma też kwasy fenolowe, m.in. chlorogenowego, ferulowego, protokatechowego, rozmarynowego i pochodnych kwasu dikawoilochinowego. Werbena zawiera też ważne dla zdrowia olejki eteryczne, m.in. limonen, cytral, cyneol, karwon, diterpeny (karnozol, kwas karnozolowy, rozmanol, izorozmanol) oraz triterpeny (kwas ursolowy i jego pochodne). Ziele werbeny zawiera również węglowodany, w tym kwas galakturonowy, arabinozę, galaktozę, ramnozę, ksylozę, mannozę czy glukozę , a także duże ilości biopierwiastków, głównie: potasu, fosforu, wapnia, magnezu, cynku, żelaza, manganu i miedzi.
Właściwości i działanie werbeny pospolitej
Właśnie ze względu na zawarte w tej roślinie związki ma ona tak szerokie i silne działanie. Jest stosowana w medycynie europejskiej, chińskiej, a nawet ajurwedyjskiej.
– Werbena przede wszystkim ma działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe przez co wzmacnia organizm i pomaga mu w walce z chorobotwórczymi drobnoustrojami. Ma też działanie oczyszczające, wykrztuśne, więc może być stosowana wspomagająco w leczeniu chorób dróg oddechowych, m.in. w stanach zapalnych gardła oraz zatok – tłumaczy Joanna Lisiecka i dodaje: – Ale jej zastosowanie może być znacznie szersze.
W artykule "Werbena lekarska (Verbena officinalis L.) – charakterystyka botaniczna, skład chemiczny, znaczenie lecznicze, badania aktywności biologicznej oraz badania biotechnologiczne" opublikowanym w magazynie "Postępy fitoterapii", oprócz wspomnianych przez Joannę właściwości napisano, że werbena ma również działanie zmiękczające oraz przeciwzapalne, dlatego można ją stosować (wspomagająco) w leczeniu trudno gojących się ran, a także w zapaleniu dziąseł. Znane jest też jej działanie moczopędne, stąd picie naparu lub przyjmowanie leków z ekstraktem z werbeny zalecane jest przy chorobach nerek i pęcherza moczowego.
We wspomnianej pracy napisano również: "U kobiet surowiec stosowany jest w zaburzeniach menstruacyjnych, a u matek karmiących w celu pobudzenia laktacji. Znane jest też stosowanie werbeny lekarskiej w zaburzeniach funkcji układu nerwowego, m.in. w leczeniu bezsenności i stanów lękowych. Ponadto z piśmiennictwa wynika, że werbena stosowana jest również w leczeniu chorób wątroby oraz w żółtaczce i zapaleniu pęcherzyka żółciowego. Ekstrakty z ziela werbeny lekarskiej mogą być stosowane w zwalczaniu gorączki towarzyszącej przeziębieniom, mają też właściwości wspomagające w leczeniu malarii oraz reumatyzmu". Tak jak wspomniałam, werbenę można pić w formie naparu, ale ekstrakt z ziela werbeny lekarskiej jest składnikiem bardzo wielu leków dostępnych na polskim rynku.
– Napar z werbeny po prostu poprawia nastrój, ułatwia zasypianie, przynosi ukojenie wątrobie, gdy przesadzimy z jedzeniem, bo oczyszcza, odtruwa organizm, pomaga pozbyć się nadmiaru wody z organizmu, udrażnia drogi oddechowe – tłumaczy Joanna Lisiecka i dodaje: – Ja ją stosuję również do oczyszczania skóry, a także do łagodzenia obrzęków po ukąszeniach owadów (pomaga zmniejszyć obrzęk i łagodzi świąd) oraz do zapobiegania skurczom mięśni (werbena zawiera potas i magnez).
Czy każdy może pić napar z werbeny?
– Teoretycznie tak, ale jeśli chorujemy przewlekle, to każdy lek czy mieszanki ziołowe, warto skonsultować z lekarzem prowadzącym. Werbena nie ma działań niepożądanych, ale na przykład picie naparów z werbeny odradza się kobietom w ciąży, bo werbena ma silne działanie moczopędne – uważa Joanna Lisiecka i dodaje: – We wszystkim należy zachować umiar, więc szklanka lub nawet dwie naparu dziennie z pewnością nie zaszkodzi, ale picie jej litrami, na przykład zamiast wody, czy innych napojów, już tak, bo może nas to odwodnić i doprowadzić do zaburzeń w organizmie. Umiar, to najważniejsze zalecenie.
W literaturze naukowej zostały też opisane przypadki alergii na rośliny z rodziny Vebenaceae, do których należy werbena pospolita.
Jak przygotować napar z werbeny?
Napar z werbeny można pić przez cały dzień, zarówno na gorąco, jak i na zimno. Sposób przygotowania jest bardzo prosty. Dwie łyżeczki suszonych liści werbeny należy rozkruszyć, zalać wrzątkiem i zostawić po przykrycie na 5-10 minut. Taki napar można nie tylko pić (z dodatkiem miodu lub cytryny), ale ostudzony można też stosować jako okład na skórę, czy tonik. Niektórzy napar z werbeny dodają do kąpieli w wannie, by się zrelaksować i odprężyć po ciężkim dniu.
– Nie wyobrażam sobie poranków bez naparu z werbeny. Gdy trzymam kubek ciepłego napoju rano, gdy wstaje słońce, czuję się niezwykle bezpiecznie i przyjemnie. To najlepszy początek dnia. Nastraja mnie pozytywnie, dlatego polecam ten napój każdemu – mówi Joanna Lisiecka i dodaje: – Dzięki werbenie mam lepszą odporność i zdecydowanie rzadziej choruję.
Susz z liści werbeny można kupić w każdym sklepie ziołowym.
Źródło: CHILLIZET/ "Werbena lekarska (Verbena officinalis L.) – charakterystyka botaniczna, skład chemiczny, znaczenie lecznicze, badania aktywności biologicznej oraz badania biotechnologiczne", Paweł Kubica, Agnieszka Szopa, Jakub Dominiak, Maria Łuczkiewicz, Halina Ekiert, Borgis - Postępy Fitoterapii 3/2018, s. 183-194/
