To zjawisko może zepsuć każdy związek. Czym jest "emotional contagion"?
Ludzki mózg, by lepiej rozumieć emocje innych, zaczyna je kopiować. Choć taki mechanizm pomaga budować empatię, wiąże się z nim pewne zagrożenie, zwłaszcza gdy najbliższa osoba często zmaga się ze stresem, złością czy smutkiem. Po pewnym czasie granice zaczynają się zacierać. Czym jest „emotional contagion”?
- Jak zjawisko 'emotional contagion' wpływa na emocje partnerów w związku.
- Dlaczego przejmowanie negatywnych emocji partnera prowadzi do konfliktów.
- Jakie strategie mogą pomóc w regulacji emocji i ochronie przed wpływem innych.
Czym jest „emotional contagion”? Trudny test dla związku
Gdy od lat żyjemy z kimś pod jednym dachem, nie ma nic dziwnego w tym, że stopniowo przejmujemy jego zachowania czy reakcje na pewne sprawy. To emocjonalne upodobnianie się, czy też “zarażanie emocjami” wiąże się jednak z ryzykiem, przede wszystkim dlatego, że po pewnym czasie, zamiast wzajemnie się wspierać, zaczynamy działać jak lustra. Gdy partner jest zawiedziony lub smutny, nie możemy go wesprzeć, bo czujemy się podobnie (i na odwrót). Zarażać możemy się nie tylko uśmiechem.
Choć często nie zdajemy sobie sprawy ze swojej podatności na nastrój lub emocje innych, zrozumienie tego zjawiska może pomóc w regulowaniu własnych emocji. Wczesne badania na ten temat sięgają połowy XX wieku, a pierwsze prace zyskały na popularności w latach 80. i 90. XX wieku. Wśród wczesnych badaczy zjawiska można wymienić Elaine Hatfield z Uniwersytetu Hawajskiego, która badała wiele aspektów relacji i odkryła, że ludzie kopiują swoje emocje i zachowania. W związku, w zależności od emocji, które dzielimy, mechanizm “kopiowania” może nas wzajemnie zbliżać lub oddalać. Pozytywne uczucia mogą prowadzić do głębszej intymności, a negatywne mogą powodować napięcia i konflikty. Stałe przejmowanie emocji partnera (zwłaszcza trudnych: stresu, frustracji, smutku) powoduje zmęczenie emocjonalne.
Jedna osoba może poczuć, że cały czas „dźwiga” nastrój drugiej. Z czasem pojawia się obojętność, a nawet niechęć, jako forma obrony przed przeciążeniem. Kiedy negatywne emocje stale krążą między partnerami, ludzie często uczą się zamykać emocjonalnie, przestają rozmawiać o uczuciach, unikają konfrontacji.
Jak hamować negatywne emocje partnera, które odbierają nam siły?
- Bądź świadoma tego, jak wpływają na ciebie inni. Zauważ, jak zmienia się Twój nastrój po kontakcie z konkretnymi osobami.
- Wyznacz granice. Możesz wspierać innych, ale nie musisz przeżywać za nich.
- Reguluj własne emocje. Krótkie przerwy, techniki oddechowe, kilka minut w ciszy potrafią zatrzymać złe emocje.
Emocjami zarażamy się również w pracy
Badania przeprowadzone na Uniwersytecie w Rochester wykazały, że samo przebywanie w towarzystwie silnie zmotywowanego współpracownika może zwiększyć czyjąś motywację. Podobnie, ludzie w grupie mogą absorbować niezadowolenie. „Emotional contagion” w pracy to zjawisko, które ma ogromne znaczenie dla atmosfery zespołu, efektywności i dobrostanu psychicznego pracowników. Badania pokazują, że emocje przełożonego mają największy wpływ na emocje pracowników. Jeśli czują jego stres i chłód emocjonalny, sami również będą spięci. Jest też druga strona medalu: nadmierne wymuszanie optymizmu („bądźmy zawsze uśmiechnięci”) tłumi autentyczne emocje, prowadząc do wypalenia.
Źródło: CHILLIZET/ Hatfield, Elaine, Richard L. Rapson, and Yen-Chi L. Le, 'Emotional Contagion and Empathy', in Jean Decety, and William Ickes (eds), The Social Neuroscience of Empathy (Cambridge, MA, 2009; online edn, MIT Press Scholarship Online, 22 Aug. 2013), https://doi.org/10.7551/mitpress/9780262012973.003.0003, accessed 22 Oct. 2025.
