Nie musisz być bez skazy, by zyskać uznanie. Na czym polega efekt pratfall?
Wiele osób nadmiernie przejmuje się drobnymi gafami: niezdarnością, przejęzyczeniami czy niewielkimi codziennymi niezręcznościami. Okazuje się jednak, że nie warto dążyć do bycia perfekcyjnym, szczególnie ciesząc się już dobrą opinią. Wystarczy dowiedzieć się, na czym polega efekt pratfall.
- Jakie zjawisko jest nazywane efektem pratfall.
- Kiedy opisano je po raz pierwszy.
- Co wpływa na naszą korzyść w kwestii wzbudzania sympatii otoczenia.
Cieszysz się sympatią? Małe błędy nie zaszkodzą. Oto efekt pratfall
W świecie nastawienia na materialny sukces i idealnych zdjęć w mediach społecznościowych łatwo ulec złudzeniu, że kluczem do zyskania sympatii otoczenia jest perfekcyjność. Dążymy do bezbłędności i wierzymy, że podziw innych przyjdzie do nas dzięki nieokazywaniu żadnych słabości. Rzeczywistość prezentuje się jednak inaczej.
W psychologii społecznej pojawia się zjawisko określane jako efekt pratfall (efekt potknięcia). Według badań ma być to tendencja do zmiany poziomu sympatii do osoby postrzeganej jako odpowiedzialna i kompetentna po popełnieniu przez nią błędu. Co zaskakujące, ludzie zaczynają.. lubić takiego człowieka jeszcze bardziej. Przeciwnie może stać się natomiast w sytuacji, w której błąd popełni osoba uznawana za przeciętną lub niekompetentną – wówczas potknięcie nie ociepla jej wizerunku. Wręcz przeciwnie – utwierdza otoczenie we wcześniejszym przekonaniu. Gafa nie jest w związku z tym odbierana jako urocza, tylko potwierdzająca dotychczasowe założenia co do braku umiejętności.
Quiz: Quiz. Jaki jest twój język miłości? Sprawdź, czego potrzebujesz w związku
Jeśli w swoim otoczeniu cieszysz się dobrą sławą dzięki pracowitości i uprzejmości, nie dąż na siłę do ideału. Bądź sobą, bo – zgodnie z zamysłem efektu pratfall – błędy ci nie zaszkodzą, a uczynią cię bardziej ludzkim w oczach innych.
Efekt pratfall. Tak przeprowadzono najważniejsze badanie
Za odkrywcę efektu pratfall uważa się amerykańskiego psychologa Elliota Aaronsona. Ekspert opisał zjawisko w 1966 roku. Badanymi w jego eksperymencie byli studenci Uniwersytetu Minnesoty. Uczestnicy słuchali nagrań z udziałem aktorów udających uczestników teleturnieju wiedzowego. Jedna osoba wcielała się w erudytę o ponadprzeciętnej wiedzy, która w 92% przypadków odpowiadała poprawnie, a druga – w przeciętnego człowieka odpowiadającego poprawnie tylko na kilka pytań (30% dobrych odpowiedzi). Po rozmowie pierwszy aktor opowiedział o świetnej nauce w szkole średniej oraz sukcesach akademickich i pozaakademickich; drugi opisał przeciętne oceny w szkole i niewielkie zaangażowanie w zajęcia pozalekcyjne. Pod koniec wywiadu część ankietowanych ujrzała, jak aktorzy rozlewają kawę i przepraszają za błąd.
Kluczowym elementem efektu pratfall jest zatem potknięcie, które w przypadku kompetentnego ucznia czy pracownika jest epizodem, a nie dowodem słabości.
Źródło: CHILLIZET/poradnikzdrowie.pl/E. Aronson et al., „The effect of a pratfall on increasing interpersonal attractiveness”
