Czym jest inteligencja płynna? Nie chodzi o wiedzę. Sprawdź, czy ją posiadasz
Okazuje się, że inteligencja może mieć różne oblicza. Nie zawsze jej miarą jest zdobyta w trakcje edukacji wiedza. Liczy się bowiem także to, czy potrafisz rozpoznawać emocje innych oraz to, jak szybko udaje ci się pokonać przeszkodę, która staje na drodze realizacji konkretnego celu. Czym konkretnie jest inteligencja płynna? Jak działa i w czym pomaga?
- Jakie są różnice między inteligencją płynną a skrystalizowaną.
- Dlaczego inteligencja płynna nie zawsze idzie w parze z szeroką wiedzą.
- Które cechy wskazują na wysoką inteligencję płynną.
- Co odróżnia inteligencję płynną od szybkości myślenia.
Czym jest inteligencja płynna?
Zwykło się mówić, że ktoś jest lub nie jest inteligentny. To jednak duże uproszczenie. Wyróżniamy bowiem różne rodzaje inteligencji. Często mówi się o inteligencji emocjonalnej, logiczno-matematycznej, językowej, przestrzennej, cielesno-kinestetycznej. Znacznie rzadziej wspominamy o inteligencji płynnej. Tymczasem to dzięki niej jesteśmy w stanie rozwiązać problem, który przeszkadza nam w realizacji celu.
Czym konkretnie jest inteligencja płynna? To zdolność do rozwiązywania nowych problemów i wyciągania wniosków bez polegania na wcześniej zdobytej wiedzy. Termin ten skonstruował brytyjski psycholog Raymond B. Cattell w latach 40. XX wieku w ramach swojej teorii inteligencji. Ekspert zauważył, że inteligencja dzieli się na:
- płynną - zdolność rozumowania w nowych sytuacjach, na podstawie relacji,
- skrystalizowaną - wiedza i umiejętności rozwijane poprzez edukację, doświadczenie.
Cattell zauważył, że te dwa rodzaje inteligencji nie zawsze idą ze sobą w parze, chociaż niekoniecznie się wykluczają. Zdarza się bowiem, że osoba, która dysponuje wysoką inteligencją skrystalizowaną, nie radzi sobie dobrze w nowych okolicznościach. Bywa jednak również odwrotnie: osoba, która szybko reaguje na nowe problemy i sprawnie dostrzega zależności, nie posiada rozległej wiedzy o świecie. Cattell doszedł do tego rozróżnienia na podstawie badań i testów inteligencji.
Jak rozpoznać osobę, która ma wysoką inteligencję płynną? Cechy
Osoby inteligentne kojarzą się nam z książkami, podręcznikami, podróżami, poznawaniem kultur. Tymczasem ludzie z dobrze rozwiniętą inteligencją płynną wcale nie muszą charakteryzować się dużą wiedzą czy też bogatym słownictwem – chociaż nie jest to wykluczone. Poznaje się ich przede wszystkim po tym, jak radzą sobie wtedy, gdy nie mają gotowego rozwiązania.
Osoby o wysokiej inteligencji płynnej wyróżnia:
- elastyczność poznawcza – zdolność do szybkiej zmiany założenia, gdy dotychczasowa strategia nie działa,
- myślenie abstrakcyjne – zdolność do wyciągania ogólnych wniosków na podstawie konkretnych założeń,
- rozumowanie logiczne,
- szybkie uczenie się nowych reguł.
Należy jednak odróżnić inteligencję płynną od szybkości myślenia. Inteligencja płynna dotyczy przede wszystkim rozumowania i nie jest związana z czasem wykonania konkretnego zadania, a ze skutecznością. Dlatego ujawnia się w praktyce.
Źródło: ChilliZET/Dictionary of Psychology/APA PsychNET
