Samobadanie to podstawa zapobiegania rakowi piersi. Prosta instrukcja na miarę życia

Profilaktyka raka piersi to nie tylko wizyty u lekarza, mammografia czy USG. Niezwykle ważne jest również samobadanie piersi, które każda kobieta powinna przeprowadzać raz w miesiącu. Warto pamiętać, że wcześnie wykryty nowotwór piersi jest całkowicie wyleczalny. Tymczasem wiele kobiet zapomina o najprostszej i niezwykle skutecznej metodzie, czyli właśnie o samobadaniu piersi, które zajmuje dosłownie kilka minut. A to właśnie ono w połączeniu z innymi badaniami profilaktycznymi (mammografia co dwa lata u kobiet w wieku 45-74 lata, wizyty u ginekologa, USG) zapewniają całościowe podejście do profilaktyki raka piersi.

Samobadanie krok po kroku – jak je wykonać?

Samobadanie piersi powinno być wykonywane co miesiąc, między 6. a 9. dniem cyklu, najlepiej 3-5 dni po zakończeniu menstruacji. Dla kobiet w okresie menopauzy zaleca się przeprowadzanie badania tego samego dnia każdego miesiąca. Samobadanie obejmuje dwa kroki: obserwację piersi, badanie palpacyjne w pozycji stojącej lub badanie palpacyjne w pozycji leżącej.

• KROK 1: Obserwacja. Aby dokładnie obejrzeć piersi, stań przed lustrem przy dobrym oświetleniu. Najpierw przyjrzyj się kształtowi, symetrii oraz wyglądowi skóry i brodawek. Następnie zmieniaj pozycje rąk – zacznij od oparcia ich na biodrach, a potem unieś je nad głowę, aby uzyskać pełniejszy obraz biustu.
• KROK 2: Badanie palpacyjne w pozycji stojącej. Podczas badania w pozycji stojącej połóż lewą rękę z tyłu głowy, a dłoń oprzyj na karku. Dla ułatwienia podziel pierś na cztery obszary i dokładnie zbadaj każdy z nich. Trzema środkowymi palcami prawej ręki zacznij od uciskania otoczki brodawki, a następnie wykonuj okrężne ruchy od brodawki na zewnątrz, pokrywając całą powierzchnię piersi. Pamiętaj również o zbadaniu dołu pachowego. W ten sam sposób przeprowadź badanie prawej piersi.
  lub
  KROK 2: Badanie palpacyjne w pozycji leżącej. Połóż się wygodnie, podkładając pod prawy bark zwinięty ręcznik, a lewą rękę umieść za głową. Używając trzech środkowych palców prawej ręki, rozpocznij badanie lewej piersi, delikatnie uciskając otoczkę wokół brodawki. Następnie wykonuj okrężne ruchy od brodawki na zewnątrz, aby objąć całą powierzchnię piersi. Nie zapomnij sprawdzić dołu pachowego. Badanie prawej piersi wykonaj analogicznie.

fot. mat. pras./Samobadanie piersi krok po kroku

Fot.

– Jeśli coś cię zaniepokoi, niezwłocznie zgłoś się do chirurga onkologicznego (konieczne skierowanie), onkologa, ginekologa lub lekarza pierwszego kontaktu. W razie potrzeby lekarz może zlecić dodatkowo wykonanie mammografii, USG piersi lub innych badań. Jeśli w twojej rodzinie występował rak piersi lub jesteś nosicielką mutacji BRCA1 lub BRCA2, wykonuj badania profilaktyczne z częstotliwością uzgodnioną ze swoim lekarzem. Kobiety z mutacjami genów mają dodatkowo możliwość wykonania raz w roku rezonansu magnetycznego, który pokazuje już dwumilimetrowe zmiany. Nie zwlekaj z weryfikacją swojego stanu zdrowia – namawia Magdalena Kardynał, prezes Fundacji OmeaLife – Rak piersi nie ogranicza.

Badanie palpacyjne to podstawa profilaktyki raka piersi

Jeśli nie jesteś pewna czy dobrze wykonujesz samobadanie, najlepiej jest porozmawiać o tym ze swoim ginekologiem.

– Ginekolog na wizycie kontrolnej powinien zbadać piersi palpacyjnie. Można go także poprosić o poinstruowanie, jak prawidłowo samodzielnie wykonać takie badanie. Później wystarczy tylko systematyczność, aby poznać swoje ciało i każdego miesiąca upewniać się o swoim zdrowiu lub szybko zareagować. Wykrycie guzka lub innej zmiany nie zawsze oznacza raka, ale każda zmiana powinna być dokładnie zbadana przez specjalistę – mówi Krystyna Wechmann, prezeska zarządu Federacji Stowarzyszeń Amazonki.

Kiedy wykonywać mammografię i USG piersi?

W kontekście profilaktyki raka piersi niezwykle istotne jest kompleksowe podejście, które nie ogranicza się jedynie do samobadania. Regularne badania diagnostyczne, takie jak mammografia czy USG, odgrywają kluczową rolę w upewnieniu się o swoim stanie zdrowia.

– Samobadanie piersi jest niezwykle ważnym elementem profilaktyki, ale nie można na nim poprzestać. Niezbędna jest też mammografia. Mammografię zaleca się wykonywać kobietom w wieku 45-74 lat co 2 lata. Aktualnie kobiety w wieku 45-74 lat objęte są bezpłatnym programem profilaktycznym, w ramach którego mogą raz na 2 lata wykonać badanie mammograficzne bezpłatnie i bez skierowania. Warto z tego skorzystać. Z kolei USG piersi należy wykonywać regularnie od 20. roku życia, co 12-24 miesiące. U kobiet powyżej 40. roku życia lub z czynnikami ryzyka USG powinno być wykonywane co 6-12 miesięcy lub zgodnie z zaleceniami lekarza – mówi Joanna Rokoszewska-Łojko dyrektor zarządzająca i członek zarządu Fundacji Rak’n’Roll.

– Działania profilaktyczne, takie jak samobadanie piersi czy regularne badania mammograficzne, odgrywają kluczową rolę we wczesnym wykrywaniu raka piersi. Dzięki tym działaniom kobiety mogą lepiej poznać swoje ciało i szybciej reagować na niepokojące zmiany. Nie warto odkładać profilaktyki na później. Dbajmy o swoje zdrowie! – podsumowuje Elżbieta Kozik, prezes Ruchu Onkologicznego PARS (Polskie Amazonki Ruch Społeczny).

Już po raz drugi w ramach kampanii „Wylecz Raka Piersi HER2+”* ruszyła akcja „Przymierz się do samobadania”, której partnerem ponownie jest marka modowa H&M. Przez cały październik w przymierzalniach damskich i dziecięcych we wszystkich sklepach stacjonarnych w Polsce, na lustrach widoczne są naklejki z kodem QR, po którego zeskanowaniu można obejrzeć materiały dotyczące samobadania piersi.

*Kampanię „Wylecz raka piersi HER2+” tworzą: Fundacja OnkoCafe – Razem Lepiej, Rak’n’Roll, OmeaLife – Rak piersi nie ogranicza, Federacja Stowarzyszeń Amazonki oraz Ruch Onkologiczny PARS (Polskie Amazonki Ruch Społeczny).

Źródło: CHILLIZET / Kampania „Wylecz raka piersi HER2+”