Ten malarz schował się na własnym obrazie. Nawiązał do innego słynnego dzieła

2 min. czytania
19.03.2026 07:39
Obserwuj nas w Google
---- ----

„Bankier z żoną” to olejny obraz niderlandzkiego artysty Quentina Massysa. Choć przedstawione małżeństwo przyciąga uwagę odbiorcy w pierwszej kolejności, to w tej scence rodzajowej można zauważyć jeszcze jedną postać. Wiele osób twierdzi, że to podobizna samego autora dzieła.

„Bankier z żoną” Quentina Massysa
fot. Image State/Fine Art Images/EAST NEWS (Quentin Massys)
--1-- ----
Z tego artykułu dowiesz się:
  • W którym miejscu obrazu schował się jego autor.
  • Do jakiego dzieła nawiązał.
  • Jakie charakterystyczne cechy malarstwa niderlandzkiego z przełomu wieków wypełnia „Bankier z żoną”.

Ten obraz skrywa niespodziankę. Znalazł się na nim sam autor

„Bankier z żoną” Quentina Massysa to z pozoru zwykła scena rodzajowa. Mężczyzna waży złoto, a jego poczynaniom przygląda się siedząca obok małżonka. Obraz utrwala chwilę, w której kobieta przerywa lekturę katolickich „Godzinek”. Poza monetami i księgą modlitewną parę otacza wiele przedmiotów – waga symbolizująca sprawiedliwość i sąd ostateczny, dokumenty handlowe, jabłko nawiązujące najprawdopodobniej do grzechu pierworodnego oraz lustro. W ostatnim elemencie można dopatrywać się refleksji związanej z przemijaniem i niestałością świata materialnego. Taki zamysł był typowy dla motywu vanitas, związanego z fragmentem biblijnej Księgi Koheleta – „marność nad marnościami i wszystko marność”.

Quiz: Autorzy słynnych dzieł sztuki. Kto namalował ten obraz?

Wikipedia
1 / 15
Kto jest autorem "Gwiaździstej nocy"?

W przypadku lusterka ważne jest również rozszerzenie przedstawionej przez Massysa rzeczywistości – zasygnalizowanie, że w pomieszczeniu dzieje się więcej, niż można sądzić. W odbiciu pojawia się bowiem otwarte okno. Przy nim siedzi natomiast postać czytająca książkę. Według krytyków sztuki to najprawdopodobniej sam malarz.

Fot. Erich Lessing / Album/EAST NEWS
Erich Lessing / Album/EAST NEWS
Nie przegap

Malarz nawiązał do tego słynnego dzieła. Zrobił to w nieco inny sposób

„Umieszczając na obrazie swoją podobiznę […] Massys nawiązuje do zastosowania tego zabiegu przez Jana van Eycka w » Portrecie małżonków Arnolfich « z 1434 roku” – można przeczytać w internetowej bibliotece Web Gallery of Art. Autor dzieła także odbija się w lustrze. Massys jest jednak nieco bardziej dyskretny, ponieważ van Eyck umieścił dodatkowo pod zwierciadłem figlarny napis: „Jan van Eyck był tutaj/1434”.

Obraz olejny Quentina Massysa wpisuje się w charakterystyczny nurt malarstwa niderlandzkiego z XIV i XV w. Koncentrowano się na precyzji oddania faktur i kształtów przedmiotów, tworzenia iluzji wielowymiarowej przestrzeni czy wzbogacanie treści elementami teologicznymi. Przywiązywano uwagę także szczegółowości przedstawienia otoczenia. W związku z tym na obrazie „Bankier z żoną” wielość przedmiotów nie tylko otacza bohaterów, ale i zestawia dwie rzeczywistości: materialną i duchową.

Źródło: CHILLIZET/wga.hu/academic.oup.com

Redakcja poleca