Ten obraz to legenda. Został symbolem erotycznej swobody arystokratów
„Huśtawka” jest jednym z najsłynniejszych dzieł francuskiego malarza Jean-Honoré’a Fragonarda. Artysta zasłynął portretowaniem lekkich, figlarnych scen o zmysłowym podtekście. Jednym z czołowych przykładów takich dzieł w jego twórczości jest słynna „Huśtawka”. Pozornie frywolny obraz stanowi tak naprawdę komentarz dotyczący luźnych obyczajów francuskich arystokratów.
- Co przedstawia „Huśtawka” Jean-Honoré’a Fragonarda.
- Jakie symbole zawarto na obrazie.
- Jak układały się relacje romantyczne w XVIII-wiecznej Francji.
Namalował frywolny obraz. To scena dworskiego romansu we Francji
„Huśtawka” powstała ok. 1767 r. Jean-Honoré Fragonard miał namalować obraz na zlecenie anonimowego, francuskiego dworzanina. Kultowe dzieło powstało techniką oleju na płótnie i doczekało się licznych nawiązań w kulturze wysokiej oraz popularnej. Obecnie znajduje się w muzeum Wallace Collection w Londynie.
Quiz: Autorzy słynnych dzieł sztuki. Kto namalował ten obraz?
Centralne miejsce na malowidle zajmuje elegancka młoda kobieta w pasterskim kapeluszu i różowej sukni, złożonej z wielu warstw. Dama jest na huśtawce, którą za pomocą lin porusza znajdujący się po prawej stronie starszy mężczyzna – najprawdopodobniej mąż, znajdujący się w cieniu. Zdaje się nie zauważać tego, co dzieje się w lewym dolnym rogu. Wśród namalowanych w tym miejscu krzewów leży uśmiechnięty młody mężczyzna. To kochanek kobiety, który zagląda pod fałdy jej sukni. Dama na huśtawce wie o jego istnieniu; utrzymuje z nim kontakt wzrokowy i figlarnie odsłania nogi, wyrzucając w stronę młodzieńca jeden ze swoich pantofelków.
W kompozycji dzieła pojawiają się też liczne symbole. Nad kochankiem w krzakach stoi posąg aniołka (nawiązujący do „Amora” Falconeta), trzymającego palec na ustach na znak ukrywanego romansu. Poniżej wyrzeźbiono nagie postaci. Pies, symbolizujący często wierność małżeńską i lojalność, jest mały i niemal niezauważalny na pierwszy rzut oka. Szczeka, patrząc na kobietę na huśtawce. Istotne jest również ułożenie utrwalonych postaci. Dama góruje nad mężczyznami, co tworzy kompozycję trójkąta.
„Huśtawka” jako społeczny komentarz. Opowiadała o życiu arystokracji
Dzieło jest znane jako najsłynniejsze malowidło Fragonarda. „Huśtawka” pokonała etykietę lekkiej i figlarnej. Stała się bowiem komentarzem dotyczącym stylu życia francuskiej arystokracji XVIII w. Małżeństwa często zawierano z powodów pozauczuciowych – kobiety wydawano za mąż w celu wzmocnienia społecznej pozycji rodziny czy połączenia majątków (nie bez powodu sportretowany na obrazie mąż damy na huśtawce jest od niej starszy). W związku z tym flirty, uniesienia i zaloty realizowano w relacjach pozamałżeńskich.
W kręgach arystokratycznych takie związki bywały tolerowane, pod warunkiem że nie doprowadzały do publicznych skandali. Świadczą o tym m.in. powieści libertyńskie, zachęcające do swobodnego podejścia do nagości i seksualności oraz krytykujące normy obyczajowe. Fragonardowi udało się utrwalić także czas przed Wielką Rewolucją Francuską, która przyniosła znaczące zmiany – według rewolucjonistów państwo potrzebowało przydatnych, oddanych republice oraz rodzinie obywateli. W związku z tym postanowiono zwiększyć wolność jednostki – małżeństwo przestało być tylko sakramentem religijnym, przechodząc pod jurysdykcję państwa. Wprowadzono też rozwody.
Źródło: Radio ZET/worldhistory.org/bibliotekanauki.pl
