Tak miała skończyć się "Lalka". Bolesław Prus zmienił zakończenie
„Lalka” to jedna z najsłynniejszych polskich powieści. Nie każdy wie, że popularna lektura mogła mieć zupełnie inne zakończenie. Bolesław Prus miał długo bić się z myślami. W końcu zdecydował, że historia nie będzie kończyła się jednoznacznie. Pisarz, przystępując do tworzenia, miał jednak zupełnie inny pomysł. Jaki?
![Kadr z filmu](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/04/07/ac6523c1/2000825-390x220-36b1a5fb32.webp "Kadr z filmu "Lalka"")
- Jakie są główne wątki w "Lalce" Bolesława Prusa.
- Dlaczego Prus rozważał inne zakończenie "Lalki".
- Co wpłynęło na ostateczną decyzję Prusa o zakończeniu powieści.
- Które wydarzenia zmieniły oryginalny zamiar zakończenia "Lalki".
Polska powieść wszech czasów. „Lalka” mogła skończyć się zupełnie inaczej
„Lalka” Bolesława Prusa to jedna z najpopularniejszych i najważniejszych polskich lektur. Niektórzy eksperci uważają, że to również przykład powieści idealnej. Postacie zostały napisane w sposób wielowymiarowy i bardzo ciekawy. Z kolei bogactwo wątków (społeczne, miłosne, psychologiczne i polityczne) zachwyca. Docenić warto także mistrzowski styl literacki autora – realistyczny, ale z elementami ironii.
„Lalka” była tworzona w dość nietypowy sposób. Dzieło powstawało stopniowo i tak też było publikowane. Powieść pojawiała się w odcinkach w czasopiśmie „Kurier Warszawski” w latach 1887–1889. To pozwoliło Bolesławowi Prusowi stworzyć tak wielowarstwową i przemyślaną strukturę. Podobno autor wsłuchiwał się także w głosy swoich czytelników i czasami dopasowywał fabułę do odbioru. Monitorował listy do redakcji i recenzje. „Lalka” miała pierwotnie mieć zupełnie inne zakończenie. Zarówno losy Stanisława Wokulskiego, jak i Izabeli Łęckiej miały potoczyć się inaczej.
Bolesław Prus miał długo się wahać. Ostatecznie postawił jednak na otwarte zakończenie. Z perspektywy czasu wiemy, że było to dobre posunięcie. Specyficzny koniec historii czyni ją bardziej uniwersalną i sprawa, że staje się ponadczasowa.
Jak miała skończyć się "Lalka"? Bolesław Prus rozważał takie zakończenie
Zakończenie „Lalki” jest niejednoznaczne, ale bardzo dramatyczne. Stanisław Wokulski przeżywa ostateczne odrzucenie – wie, że nigdy nie będzie miłością Izabeli Łęckiej. Dowiaduje się o jej flirtach, niechęci. Wokulski znika. Chociaż czytelnik nie wie, co się z nim stało, może podejrzewać, że bohater popełnił samobójstwo w ruinach zamku w Zasławiu. Nie jest to jednak oczywiste. Z kolei Izabela Łęcka wyjeżdża do Paryża i chociaż przeżywa tam krótki romans ze starym marszałkiem, ostatecznie wstępuje do klasztoru.
Pierwotna koncepcja była zupełnie inna. Wczesne szkice sugerują, że powieść miała nosić tytuł „Trzy pokolenia”. Stanisław Wokulski po usłyszeniu odmowy ze strony Izabeli Łęckiej miał na zawsze zrezygnować z miłości i skupić się na pracy organicznej oraz nauce – ostatecznie odnajdując sens życia. Bolesław Prus długo chciał, by zakończenie miało wydźwięk jednocznacznie pozytywistyczny. Pod wpływem pesymizmu, obserwacji upadku ideałów, a także głosów czytelników, zmienił jednak zdanie.
Źródło: ChilliZET/Bryk
