Jedno z najdziwniejszych zwierząt świata. Naukowcy nie wierzyli, że istnieje

3 min. czytania
Aktualizacja 17.01.2025
17.01.2025 12:10
Obserwuj nas w Google
---- ----

Dziobak to zdecydowanie jedno z najbardziej wyjątkowych stworzeń na Ziemi. Choć zaliczany jest do ssaków, ma mnóstwo cech gadzich. Naukowcy twierdzą, że stanowi on brakujące ogniwo pomiędzy tymi dwiema grupami zwierząt.

Dziobak australijski to jedno z najdziwniejszych zwierząt na świecie
fot. Shutterstock
--1-- ----
  • Dziobak australijski to jedno z najbardziej niezwykłych zwierząt na świecie. Początkowo naukowcy nie wierzyli w jego autentyczność
  • Dziobak należy do stekowców, rzędu ssaków, ale ma mnóstwo cech gadzich
  • Składa i wysiaduje jaja, a jednocześnie karmi młode mlekiem. Ponadto jest jadowity i wykazuje zdolność do elektrolokacji

Dziobak australijski to jedno z najdziwniejszych zwierząt na świecie

Europejczycy po raz pierwszy natknęli się na dziobaka w 1798 roku w Australii. Zwierzak wyglądał tak nietypowo, że gdy wysłano jego futro wraz ze szkicem szkieletu do analizy, brytyjscy naukowcy nie uwierzyli w jego autentyczność. Myśleli, że to żart i że ktoś przyszył kaczy dziób do ciała zwierzęcia przypominającego bobra. George Shaw, który sporządził pierwszy opis dziobaka, określił go "najniezwyklejszym ze ssaków". Nic zresztą dziwnego, bo to zwierzę bez dwóch zdań wyjątkowe.

Dziobak należy do stekowców, rzędu prymitywnych ssaków, który obecnie reprezentowany jest przez jeszcze jeden gatunek - kolczatkę. Występuje wyłącznie we wschodniej części Australii i na Tasmanii. Zamieszkuje głównie niewielkie strumienie i rzeki (doskonale pływa) oraz obszary przybrzeżne. Jest aktywny o zmierzchu i w nocy. To mięsożerca - żywi się przede wszystkim pierścienicami, owadami, larwami, krewetkami oraz rakowatymi. Jego masa ciała wynosi średnio około 1,7 kg, a długość 50 cm (w przypadku samców) oraz 0,9 kg i 43 cm (w przypadku samic). W niewoli zwierzę dożywa 17 lat.

Dziobak australijski
Fot. Shutterstock
Shutterstock

Dziobak - niezwykły ssak z cechami gadzimi

Ciało i ogon dziobaka pokrywa gęste, szaro-brązowe i - uwaga - fluorescencyjne - futro. Zaledwie kilka lat temu naukowcy odkryli, że w świetle ultrafioletowym świeci ono na zielonkawo-niebieskawy kolor. Co prawda nie jest to nowe zjawisko, ale dotąd właściwość tę obserwowano głównie u ptaków, gadów, płazów i ryb. U ssaków cecha ta występuje niezwykle rzadko. Tak jak błona pławna na stopach i duży, gumowaty dziób, którymi może pochwalić się dziobak australijski.

Ponadto zwierzę składa jaja i wysiaduje je. Jednocześnie ma gruczoły mlekowe, ale brakuje mu sutków - mleko wydostaje się na zewnątrz przez pory w skórze, skąd spijają go młode. Dziobaki posiadają również kolce jadowe zlokalizowane na tylnych łapach. Jad produkowany jest jednak tylko u samców i może zabić zwierzę wielkości dużego psa. Dla człowieka nie jest śmiertelny, ale wywołuje ogromny ból. Dziobak, w odróżnieniu od innych ssaków, wykazuje też zdolność do elektrolokacji - wykorzystuje impulsy elektryczne do wykrywania ofiar.

Na niezwykłość dziobaka australijskiego jako ssaka składają się również między innymi: niska temperatura ciała wynosząca około 32 °C, odmienna budowa szczęki, kloaka (wspólne zakończenie układów wydalniczego, pokarmowego i rozrodczego) czy sposób chodzenia (jego nogi leżą po bokach tułowia, a nie pod nim). Mimo tych cech ponad 80% genomu zwierzęcia jest zgodne z genomami innych ssaków. 

"Genom dziobaka jest niezwykle ważny, ponieważ stanowi brakujące ogniwo w naszej wiedzy na temat początków ewolucji człowieka i innych ssaków. To nasz bilet na podróż do przeszłości, w której wszystkie ssaki znosiły jaja, jednocześnie karmiąc młode mlekiem. Stanowi on także ważną podstawę dla przyszłych odkryć na polu biologii i ewolucji ssaków" - mówi dr Chris Ponting, główny badacz w MRC Functional Genomics Unit na Uniwersytecie Oksfordzkim, cytowany przez portal Cordis. Dziobak od początku XX wieku objęty jest ochroną w Australii (w przeszłości polowano na jego futro). 

Nie przegap

Źródło: CHILLIZET/cep.uj.edu.p/wikipedia.org/cordis.europa.eu