Roślinie tej przypisuje się magiczną moc. Jej korzeń przypomina ludzką postać
Mandragora lecznicza to roślina, wokół której narosło wiele mitów. Przypisuje się jej magiczne moce i lecznicze działanie. Jej korzeń przypomina ludzką postać. Czy można ją uprawiać w ogrodzie i na co szczególnie uważać?
- Wokół mandragory lekarskiej narosło wiele mitów. Roślinie tej przypisuje się magiczną moc, podobno nawet wchodziła w skład słynnej maści czarownic
- Mandragorę można uprawiać w ogrodzie lub w domu, w doniczce, ale trzeba pamiętać o kilku ważnych zasadach pielęgnacji
- Kwiaty i liście mandragory są trujące, więc trzeba trzymać od niej z daleka dzieci i zwierzęta
Mandragora lekarska (Mandragora officinarum, M.acaulis, M.vernalis, Atropa mandragora) to roślina, której przypisuje się magiczną moc. Pisano o niej nawet w Biblii, w Księdze Rodzaju – przedstawiając jako afrodyzjak i roślinę lecząca bezpłodność. W jej prozdrowotną moc wierzył również Hipokrates, który zalecał picie nalewek tworzonych na bazie mandragory, by zmniejszyć stany depresyjne i lękowe, a jego koledzy po fachu zalecali ją jako środek przeciwbólowy, nasenny i łagodzący dolegliwości reumatyczne.
Korzeń mandragory lekarskiej ma wyjątkowy wygląd – przypomina ludzką postać – i dlatego tej roślinie przypisywano również magiczną moc. Ponoć była ona składnikiem słynnej maści czarownic, a także przy wyrywaniu jej korzenia z ziemi potrafi wydać z siebie okropny krzyk i ktokolwiek go usłyszy, umiera. Nie potwierdzają tego botanicy i amatorzy ogrodnictwa (przynajmniej ci żyjący), ale legendy o tej roślinie wciąż krążą.
Mandragora lekarska – co to za roślina?
Mandragora lekarska to roślina z rodziny psiankowatych, do której należą też ziemniaki, papryka, czy pomidory. Pochodzi głównie z krajów śródziemnomorskich, ale spotyka się ją również w innych rejonach świata. Mandragora lekarska w basenie Morza Śródziemnego rośnie dziko, ale jest też chętnie uprawiana w przydomowych ogrodach. Jej liście tworzą charakterystyczną rozetę, a kwiaty, które kwitną późną wiosną, mają kształt kielicha.
Mandragora osiąga do 45 cm szerokości, a jej korzeń ma długość do 60 cm. Roślina tworzy przy ziemi rozety o dość długich, ciemnozielonych liściach. Późną jesienią zakwita uroczymi, dzwonkowatymi kwiatami, później zawiązują się one żółto-pomarańczowe owoce. Liście zanikają latem.
Owocami mandragor są duże, owalne jagody, które mają niezbyt przyjemny zapach, ale są one jadalne, podobnie jak korzeń, który jest najważniejszą częścią tej rośliny. Oczywiście spożywanie korzenia mandragory, czy środków przygotowanych na jego bazie (czy bazie owoców tej rośliny), należy zawsze skonsultować z lekarzem, bo zawiera on substancje, które w zbyt dużych stężeniach mogą mieć toksyczny wpływ na nasz organizm (chodzi m.in. o atropinę, hioscyjamina, skopolamina i inne alkaloidy). Substancje te mają działanie m.in. narkotyczne, znieczulające, nasenne.
Mandragora – uprawa i pielęgnacja
Uprawa i pielęgnacja mandragory lekarskiej wymaga cierpliwości, uwagi i zrozumienia jej unikalnych potrzeb. Tak, jak wspomnieliśmy, roślina ta uwielbia klimat śródziemnomorski, a więc umiarkowany. Mandragora lubi miejsca z dużą ilością światła słonecznego – jest jej ono potrzebne do optymalnego rozwoju, ale toleruje też trochę cienia.
Mandragory preferują dobrze przepuszczalną, lekko zasadową glebę, bogatą w materię organiczną, w której skład wchodzą resztki roślinne, próchnica glebowa (nazywana też humusem) oraz żywe organizmy (bakterie, grzyby, dżdżownice itd.). Najlepiej sprawdza się mieszanka gliniastej lub piaszczystej gleby z dobrym drenażem. Przed posadzeniem mandragory można ziemię wzbogacić kompostem lub nawozami organicznymi.
Mandragory nie lubią być przelane, bo wtedy ich korzenie mogą gnić. Należy więc utrzymywać glebę wilgotną, ale nie rozmokłą (zwłaszcza w okresie wzrostu).
Jak sadzić mandragorę?
Mandragora jest zazwyczaj uprawiana z nasion lub sadzonek korzeniowych (można je dostać w wybranych sklepach ogrodniczych). Sadzenie nasion w pomieszczeniu, w doniczce, należy rozpocząć pod koniec zimy lub wczesną wiosną (czyli w lutym, marcu), ponieważ mandragory potrzebują czasu, aby wykiełkować (często kilka miesięcy). Nasiona należy sadzić w doniczkach wypełnionych wilgotną, dobrze przepuszczalną glebą i przechowywać w ciepłym, słonecznym miejscu. Gdy sadzonki urosną na tyle, że można je przesadzić na zewnątrz, zróbmy to, ale pamiętajmy, że musi się to stać po przymrozkach, czyli w momencie, gdy nocne temperatury utrzymują się powyżej 10 st. C.
Mandragory mogą urosnąć do 45 cm szerokości, a jej korzeń nawet do 60 cm. W związku z tym należy je sadzić, zachowując odpowiednie odstępy, aby dać im miejsce do wzrostu i uniknąć przepełnienia.
Roślina ta nie znosi przesady, więc nie lubi ekstremalnych upałów, czy mrozów. Zimną lepiej przenieść mandragorę do pomieszczenia, by chronić ją przed zimnem.
Jak i kiedy nawozić mandragorę?
Mandragory można lekko nawozić w okresie wzrostu, szczególnie wiosną i latem, gdy roślina aktywnie rośnie. Należy stosować zrównoważony nawóz o powolnym uwalnianiu lub organiczny kompost, ale nie należy przesadzić z nawożeniem, ponieważ może to prowadzić do osłabienia wzrostu tej rośliny.
Mandragory nie wymagają przycinania, ale warto usuwać martwe lub uszkodzone liście, aby wspomóc zdrowy wzrost. Jeśli roślina stanie się zbyt wybujała lub przerośnięta, można ją przyciąć, aby pobudzić bardziej zwarty, krzaczasty wzrost. Przycinanie najlepiej wykonać wczesną wiosną, zanim roślina zacznie kwitnąć.
Mandragory rosną powoli i dopiero po 3-5 latach osiągają dojrzałość. Korzenie są zazwyczaj zbierane jesienią, gdy roślina zakończy kwitnienie, a liście zaczną zamierać.
Lecznicze wykorzystanie mandragory – ostrzeżenie
O leczniczych właściwościach mandragory napisano bardzo dużo, i wiele osób może próbować zrobić preparaty na bazie tej rośliny. Przestrzegamy przed tym, bowiem zawarte w tej roślinie składniki aktywne są zdrowe w niewielkich ilościach, przedawkowane mogą nam bardzo zaszkodzić (mają na przykład właściwości psychoaktywne i pobudzające). Zostawmy to specjalistom, na przykład farmaceutom. Stosowanie preparatów na bazie mandragory powinno być zawsze konsultowane z lekarzem, zwłaszcza przez osoby, które cierpią na jakieś choroby przewlekłe.
Mandragora może być ciekawą ozdobą ogrodu, ale pamiętajmy, że jej liście i nasiona są trujące, więc lepiej, by w jej pobliżu nie przebywały dzieci lub zwierzęta.
Źródło: CHILLIZET
