To piękna, ale bardzo niebezpieczna roślina. Uważaj, jeśli sadzisz ją w ogrodzie
Dyptam jesionolistny, często nazywany również "krzewem Mojżesza" lub "krzewem gorejącym", to bardzo piękna roślina ozdobna. Niestety jest również dość niebezpieczna - w upalne dni jej olejki eteryczne mogą ulec samozapłonowi. Co jeszcze warto wiedzieć o tej niezwykłej bylinie? Podpowiadamy.
- Dyptam jesionolistny bardzo rzadko spotykany jest w stanie dzikim - w Polsce objęty jest ochroną. Coraz chętniej natomiast uprawiany jest w ogródkach
- Ta niezwykła roślina jest długowieczna, kwitnie od maja do lipca, lubi ciepło i słońce i źle toleruje przesadzanie
- Niektórzy twierdzą, że dyptam - ze względu na swoje właściwości samozapalające - mógł być krzewem gorejącym Mojżesza
Dyptam jesionolistny – jak wygląda i kiedy kwitnie?
Dyptam jesionolistny (Dictamnus albus) występuje w środkowej i południowej części Europy oraz zachodniej Azji. W Polsce roślina ta - począwszy od 1983 roku - objęta jest ścisłą ochroną gatunkową. To bylina, która charakteryzuje się nielicznymi, sięgającymi nawet 130 centymetrów sztywnymi pędami oraz ciemnozielonymi liśćmi, podobnymi do liści jesionu (stąd nazwa dyptam jesionolistny). Kwitnie od końca maja do lipca. Wówczas ma piękne, białe (odmiana Albiflorus), fioletowe lub różowe, gwiazdkowate kwiaty z ciemnymi żyłkami. Co prawda nie są duże, ale zebrane na szczycie łodygi w okazałym, groniastym kwiatostanie, prezentują się naprawdę bardzo dostojnie. Nie sposób nie wspomnieć również o zapachu dyptamu jesionolistnego, który jest wyjątkowy - przypomina cytrynę bądź cynamon.
Uprawa dyptamu jesionolistnego i pielęgnacja rośliny
Dyptam jesionolistny rośnie dość wolno i tak naprawdę dopiero po kilku latach będzie bujnie kwitnącą kępą. Warto jednak czekać. Szczególnie że jest długowieczny - na odpowiednim stanowisku będzie cieszyć oko nawet przez dwie dekady. Istotne jest to, żeby od razu postawić bylinę w docelowym miejscu. Ze względu na swój rozbudowany i płytki system korzeniowy dyptam jesionolistny bardzo nie ludzi przesadzania.
Dictamnus albus jest ciepło i światłolubny, bardzo źle reaguje na nadmierne zacienienie. Należy posadzić go w słonecznym, osłoniętym od wiatru miejscu. Jednocześnie to roślina mrozoodporna, dlatego spokojnie - bez problemu przetrwa nasze polskie zimy. Jeżeli chodzi o glebę, najlepiej, żeby była żyzna, próchnicza i umiarkowanie wilgotna. Podłoże powinno być też bogate w wapń. Niewątpliwą zaletą rośliny jest to, że jest dość prosta w uprawie - nie wymaga żadnych specjalnych zabiegów pielęgnacyjnych.
Jak rozmnażać dyptam jesionolistny?
Rozmnażanie byliny nie jest łatwe. Jak już wspominaliśmy, ma ona płytki i rozbudowany system korzeniowy, przez co podział starszych osobników zazwyczaj kończy się fiaskiem. A nawet jeżeli się powiedzie, sadzonki potrzebują bardzo dużo czasu, by przyjąć się w nowym miejscu. Najlepszym rozwiązaniem jest wysiew nasion zaraz po zbiorze. Aby mieć pewność, że uzyskamy taką samą odmianę rośliny, najlepiej zaopatrzyć się w gotowe sadzonki lub nasiona od sprawdzonych sprzedawców. Rozmnażanie dyptamu jesionolistnego zrób na wiosnę.
Nowe rośliny uzyskuje się czasem również przez samosiew. Dzieje się to w bardzo ciekawy sposób. Dojrzałe torebki nasienne gwałtownie się otwierają, a następnie wyrzucają na odległość nawet kilku metrów nasiona, które były w nich zamknięte.
Dyptam jesionolistny, czyli "krzew Mojżesza". Dlaczego może być niebezpieczny?
Dyptam jesionolistny jest dość niebezpieczną rośliną. W kwiatostanach produkuje olejki eteryczne, które w bardzo gorące dni mogą ulec samozapłonowi, jednocześnie nie uszkadzając rośliny. Ze względu na te właściwości, niektórzy uważają, że to właśnie dyptam jesionolistny mógł być gorejącym krzewem, który zobaczył Mojżesz w Egipcie. Roślina ta zyskała nawet przydomki "krzew Mojżesza" oraz "krzew gorejący".
Zanim zdecydujesz się więc na uprawę dyptamu jesionolistnego w swoim ogródku, musisz wiedzieć, że to roślina fotoaktywna, która może wywołać poważne oparzenia i reakcje alergiczne. Rany są często bolesne i trudno się goją. Mogą powstać też trwałe nieestetyczne plamy i blizny. Kiedy "krzew Mojżesza" kwitnie, a na zewnątrz panuje upał, lepiej się do niego nie zbliżaj i go nie dotykaj. Posadź go też w takim miejscu, aby w gorące dni nie stanowił zagrożenia dla dzieci, osób starszych oraz zwierząt domowych. Pamiętaj również, aby zawsze pielęgnować tę roślinę w rękawiczkach.
Źródło: CHILLIZET/ogrod.uw.edu.pl/zielonyogrodek.pl/siedliska.gios.gov.pl/podkarpackiesady.pl