Nie ma glutenu, pomaga obniżyć poziom cholesterol. Jedz ten produkt zamiast owsianki
Nie znosisz owsianki lub szukasz jakiegoś nowego przepisu na pożywne, wysokobiałkowe śniadanie? Zrób kaszkę z amarantusa. Te ziarna to bogate źródło białka, błonnika, witamin i minerałów. Pomagają obniżyć poziom cukru we krwi oraz "złego" cholesterolu.
- Ziarna amarantusa, ze względu na swoją wartość odżywczą, nazywane są zbożem XXI wieku
- Amarantus jest bogatym źródłem białka, błonnika pokarmowego oraz jednonienasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych
- W ziarnach amarantusa jest też wiele witamin, składników mineralnych oraz związków bioaktywnych
- Amarantus jest polecany osobom, które nie mogą spożywać glutenu, chorują na cukrzycę lub stan przedcukrzycowy, lub mają hipercholesterolemię
Roślinę tę nazywa się zbożem XXI w., a jej ziarna "złotem" ze względu na właściwości odżywcze i prozdrowotne – chodzi o amarantus (Amaranthus spp.) inaczej nazywany szarłatem. Roślina ta była szczególnie ceniona przez Azteków, Majów i Inków. Ludy te wykorzystywały ją do przygotowania różnego rodzaju napojów, sosów, kaszek, mąk, a nawet tortilli. Hiszpanie, po podbiciu terenów środkowej i południowej Ameryki, przywieźli amarantus do Europy i zaczęli go tutaj uprawiać. Później roślina ta dotarła do Azji i Afryki. Wszędzie doceniono jej zalety. Amarantus jest nazywany "złotem XXI wieku".
Amarantus – jakie ma wartości odżywcze?
Jadalne są ziarna i liście amarantusa. Liście są traktowane jak warzywo i robi się z nich różnego rodzaju sałatki lub dodaje do gulaszów. Natomiast ziarna amarantusa, z których przygotowuje się m.in. płatki śniadaniowe, pieczywo, makarony, czy kluski, nie zawierają glutenu, a więc stworzone z nich produkty mogą spożywać osoby cierpiące na celiakię.
Nasiona amarantusa nazywane są "złotem" ze względu na wysoką wartość odżywczą. Jest w nich sporo białka o bardzo korzystnym składzie aminokwasowym. Dominujące aminokwasy to: kwas glutaminowy, glicyna, kwas asparaginowy, seryna i arginina. Warto zaznaczyć, że wartość biologiczna białka amarantusa jest bardzo wysoka i wynosi aż 75%. Dla porównania mleka krowiego – 73%, soi – 68%, pszenicy – 56%.
W ziarnach amarantusa są także:
- kwasy tłuszczowe, m.in. kwas stearynowy, kwas palmitynowy, kwas oleinowy oraz kwas linolowy,
- duże ilości błonnika pokarmowego,
- tokoferole,
- skwalen,
- fitosterole,
- składniki mineralne, takie jak żelazo, magnez, potas, cynk, wapń, fosfor, mangan,
- witaminy, takie jak B1, B2, B3, B6, E, niacyna, witamina C, E.
- wiele związków polifenolowych, m.in. kwas galusowy, ferulowy, p-hydroksybenzoesowy, wanilinowy, p-kumarowy, prokatechowy, kawowy, sinapowy, witeksynę, izowiteksynę, rutynę, kwercetynę, izokwercetynę.
Właściwości prozdrowotne amarantusa
Amarantus ma wiele prozdrowotnych właściwości, udowodnionych w wielu badaniach:
- działa na układ sercowo-naczyniowy – zawarte w amarantusie fitosterole pomagają w poprawie profilu lipidowego, m.in. pomagają obniżyć we krwi poziom stężenia cholesterolu całkowitego, trójglicerydów, cholesterolu frakcji LDL;
- wspomaga utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego krwi;
- ma działanie hipoglikemiczne – pomaga regulować poziom cukru we krwi;
- ma działanie przeciwdrobnoustrojowe oraz antygrzybiczne – ekstrakty z liści i nasion amarantusa wykazują właściwości antybakteryjne wobec mikroorganizmów, takich jak Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, czy grzybów, np. Fusarium solani i Rhizopus oligosporus,
- nie zawiera glutenu, więc może być spożywany przez osoby cierpiące na celiakię.
Podsumowując, ziarna amarantusa warto na stałe wprowadzić do naszego menu. Można je spożywać rano, np. zamiast owsianki. Poniżej przedstawiamy przepis na cynamonową kaszkę z amarantusa.
Cynamonowa kaszka z amarantusa – przepis. Czego potrzebujemy?
Aby przygotować cynamonową kaszkę z amarantusa, potrzebujemy:
- 50 g szklanki amarantusa (mniej więcej 1/4 szklanki),
- 1½ szklanki mleka roślinnego lub wody,
- 1/2 pokrojonego w kawałki jabłka lub gruszki (lub innych ulubionych owoców),
- garść posiekanych orzechów, np. włoskich, laskowych lub nasion sezamu,
- 1 łyżeczka miodu lub brązowego cukru,
- szczypta cynamonu,
- szczypta gałki muszkatołowej (opcjonalnie),
- szczypta soli.
Cynamonowa kaszka z amarantusa – przepis. Przygotowanie
- Ziarna amarantusa przepłukujemy pod bieżącą wodą.
- Do rondelka wlewamy mleko i gotujemy je, gdy zacznie wrzec, wrzucamy ziarna amarantusa (możemy lekko wszystko posolić). Zmniejszamy ogień pod garnkiem.
- Ziarna amarantusa gotujemy około 15-20 minut, aż ziarna będą miękkie. Jeśli mleka jest za mało (potrawa jest zbyt gęsta), możemy je w trakcie gotowania dolewać.
- Siekamy orzechy, kroimy owoce.
- W garnuszku rozgrzewamy miód, dodajemy odrobinę wody, owoce, orzechy, cynamon i przez chwilę wszystko dusimy (do czasu, aż owoce lekko zmiękną).
- Gdy amarantus jest gotowy, wykładamy go na talerz. Na wierzch wykładamy skarmelizowane owoce i orzechy.
Tak przygotowane danie można zjeść na śniadanie lub na drugie śniadanie, ewentualnie jako lekki posiłek przed ćwiczeniami.
Źródło: CHILLIZET/ "Amarantus – wartość odżywcza i właściwości prozdrowotne", Bartosz Kulczyński, Anna Gramza-Michałowska, Marzena Grdeń, Katedra Technologii Żywienia Człowieka, Wydziału Nauk o Żywności i Żywienia Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, w Bromatologia 1/2017