Złoty Pociąg i zamek jak z bajki. To idealny pomysł na weekend na Dolnym Śląsku

4 min. czytania
17.07.2026 08:33
Zareaguj Reakcja
---- ----

Zamek Książ to jeden z najpiękniejszych obiektów tego typu w Polsce. Monumentalna rezydencja góruje nad lasami Książańskiego Parku Krajobrazowego, zachwycając położeniem, wnętrzami i niezwykłą historią. Podczas II wojny światowej znajdowała się tu jedna z głównych kwater Adolfa Hitlera. Dlaczego warto tu przyjechać? 

Zamek w otoczeniu zieleni, z czerwonymi dachami i pięknymi ogrodami w dolinie.
fot. Shutterstock
--1-- ----
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie tajemnice kryją podziemia zamku Książ.
  • Dlaczego zamek Książ jest ważny dla Dolnego Śląska.
  • Które atrakcje można zobaczyć podczas nocnego zwiedzania zamku.
  • Co można podziwiać w palmiarni zamku Książ.
Redakcja poleca

To niezwykłe miejsce na mapie Polski. Historia zamku Książ zadziwia

Zamek Książ jest jednym z największych zamków w Polsce – wielkością ustępuje jedynie zamkom w Malborku i na Wawelu. Twierdza znajduje się na obrzeżach Wałbrzycha, na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Zamek udostępniony jest zwiedzającym przez cały rok. Można podziwiać:

  • zabytkowe wnętrza, 
  • tarasy w stylu francuskim, 
  • stadninę koni, 
  • ruiny starego zamku oraz pobliską palmiarnię. 

Wokół zamku krąży wiele legend, budowla skrywa też wiele tajemnic III Rzeszy. Podobno do dzisiaj kryje się gdzieś Bursztynowa Komnata i tajne fabryki Hitlera. Zwiedzanie zamku Książ powinno być obowiązkowym punktem na mapie Dolnego Śląska.

Redakcja poleca

O początkach zamku Książ w Wałbrzychu zachowało się niewiele informacji. Historia twierdzy sięga najprawdopodobniej XIII wieku, kiedy rozpoczęto w tym miejscu budowę warowni obronnej – nazywała się wówczas „Książęcą Górą”. Od tej pory zamek przechodził z rąk do rąk, należał do różnych dynastii i krajów, był niszczony i odbudowywany.

Właścicielami zamku byli m.in. królowie czescy z dynastii Luksemburgów czy Władysław II Jagiellończyk (ówczesny król Czech i Węgier), który przekazał później twierdzę swojemu kanclerzowi. Ten po kilku latach oddał władanie rodzinie von Hochbergów, która zarządzała tym terenem przez ponad 400 lat. Wyrazistą postacią zamku był Jan Henryk XI – za jego czasów wprowadzono wiele zmian w otoczeniu twierdzy (m.in. wybudowano drogi, wyznaczono ogrody, lasy). Wiele lat później w zamku zamieszkał Jan Henryk XV wraz ze swoją żoną, księżną Daisy. W tym czasie powstały neorenesansowe skrzydła, tarasy oraz słynna do dziś  palmiarnia – był to prezent dla księżnej od jej męża.

Klimatyczne wnętrze z meblami w stylu historycznym, zdobionymi ścianami i obrazami.
Fot. Shutterstock
Shutterstock

Duże „straty” w wyglądzie zamku nastąpiły w czasie II wojny światowej. W latach 1944-1945 w zamku Książ trwała prowadzona przez hitlerowców przebudowa na niemiecką kwaterę (nie została ukończona). Rękami więźniów z obozu Gross-Rosen wykuto wtedy pod zamkiem schron z rozbudowaną, liczącą setki metrów siecią tuneli. W czasie tworzenia tych podziemnych przejść zginęło wielu więźniów. Od 1991 roku właścicielem zamku staje się gmina Wałbrzych. Od tego momentu przeprowadzono między innymi renowację kompleksu pałacowo-parkowego, przebudowę podzamcza i połączono wałbrzyską palmiarnię i zamek jako kompleks.

Redakcja poleca

Zamek Książ: dzienne i nocne zwiedzanie 

Zamek Książ można zwiedzać zarówno w ciągu dnia, jak i nocą. W czasie dziennego zwiedzania do wyboru jest kilka różnych tras. Jedną z najpopularniejszych jest trasa „Książ Barokowy", czyli wyprawa przez najpiękniejsze zamkowe sale i salony, m.in.:

  • Salon Zielony i Biały, 
  • Salon Chiński, 
  • Salon Barokowy,
  • Salę Maksymiliana.

Dla grup zorganizowanych polecana jest też trasa „Szlakiem Daisy”.  Turyści usłyszą nie tylko fascynującą historię obiektu, przemierzając najpiękniejsze pomieszczenia zamkowe, ale również zwiedzą 14 tarasów zamkowych (przejście dookoła zamku). Szlak obejmuje również zwiedzanie części Książańskiego Parku Krajobrazowego.

Widok z lotu ptaka na zamek otoczony kolorowym lasem, z czerwonymi dachami i ogrodami.
Fot. Shutterstock
Shutterstock

Dużą popularnością wśród odwiedzających cieszy się tez opcja nocnego zwiedzania zamku Książ. Przejście całej trasy zajmuje  ok. 90 minut – w tym czasie można zwiedzać komnaty wyłącznie przy oświetleniu lamp, które uczestnicy dostają przy wejściu. Podczas nocnej przechadzki można usłyszeć mroczne opowieści związane z Książem i zobaczyć m.in. dawne Hochbergowskie piwnice. Nocne zwiedzanie zamku jest usługą cykliczną, przypadającą zwykle na piątki lub soboty. Terminy dla turystów indywidualnych są ogłaszane pod koniec każdego miesiąca.

Tajemnicze podziemia zamku Książ

Zamek kryje również swoje tajemnice. Wokół twierdzy niego krąży wiele legend na temat jego roli w czasach drugiej wojny światowej, podziemnych torach (i złotym pociągu) i ukrytych skarbach. Aby poznać nieco historię tego miejsca, warto wybrać się na zwiedzanie podziemi zamku Książ – trasę udostępniono turystom w 2018 roku. 

Trasa ma pół kilometra długości – odwiedzający zobaczą potężną wybetonowaną halę, korytarze wykute w surowej skale oraz poboczne komory bunkra. Jak można dowiedzieć się ze strony zamku Książ, trasa przebiega wzdłuż tarasów (przy miejscu poszukiwań domniemanego podziemnego dworca kolejowego) w kierunku budynku głównego zamku. W czasie zwiedzania turyści mają okazję poznać m.in. tajemnice podziemi, teorie o celu ich powstania oraz tragiczną historię więźniów, których rękami te tunele zostały wydrążone.

Zamek w stylu neogotyckim, pokryty winoroślą, z niebieskim niebem w tle.
Fot. Shuttertock
Shuttertock

Palmiarnia: przepiękny teren kwiatowy zamku

Niezwykłą częścią kompleksu zamkowego w Wałbrzychu jest palmiarnia. Miejsce to powstało z inicjatywy ówczesnego właściciela zamku, Jana Henryka XV, który zbudował je z myślą o swojej małżonce Marii Teresie Cornwallis-West, zwanej Daisy, która była miłośniczką pięknych kwiatów i oryginalnych roślin. Niektórzy żartują, że to jeden z największych bukiet kwiatowy, jaki kobieta otrzymała w prezencie.  

W centralnym punkcie palmiarni znajduje się 15-metrowy budynek ze szkła i stali, w którym rosną palmy daktylowe. Na dachu znajduje się punkt widokowy, z którego można było podziwiać panoramę okolicy. Obecnie w palmiarni rośni ponad 250 gatunków roślin, które pochodzą z różnych stref klimatycznych i kontynentów, m.in. kaktus i agawy z Ameryki Środkowej, bambusy i fiskusy z Azji, eukaliptusy z Australii czy też byliny z Afryki. Ciekawym punktem w czasie zwiedzania palmiarni jest  jedyna w Polsce wystawa drzewek Bonsai.

Źródło: CHILLIZET/Wikipedia

Redakcja poleca