To najstarsze miasto na świecie. Leży około 250 metrów poniżej poziomu morza
Jerycho leży na Zachodnim Brzegu Jordanu, w tzw. Dolinie Jordanu. Liczne badania i analizy archeologiczne wykazały, że najprawdopodobniej jest to najstarsze miasto na świecie. Ślady osadnictwa sięgają tu 9000–10 000 lat p.n.e.
- Dlaczego Jerycho uważane jest za najniżej położone miasto na świecie.
- Jakie odkrycia archeologiczne potwierdzają starożytność Jerycha.
- Co badania w Tell es-Sultan mówią o początkach cywilizacji.
- Czy zmiany w budowie zwierząt wskazują na ich udomowienie.
Kolejne domy powstawały na ruinach. Tell es-Sultan ma kilkadziesiąt „poziomów”
Jerycho to wyjątkowe miasto z kilku powodów. Jest położone na Zachodnim Brzegu w Palestynie w pobliżu Morza Martwego na wysokości około 250 metrów poniżej poziomu morza. To sprawia, że należy do grupy najniżej położonych miast na Ziemi. Ciśnienie atmosferyczne jest tu nieco wyższe niż w innych miejscach świata, a powietrze minimalnie „gęstsze” – chociaż to różnice, które na co dzień nie są odczuwalne.
Jerycho często nazywane jest także najstarszym miastem na świecie. Liczne badania archeologiczne, które przeprowadzono dowodzą, że ślady osadnictwa na tych terenach sięgają neolitu – datowane są na ok. 9000–10 000 lat p.n.e. Najważniejszym miejscem badań pozostaje Tell es-Sultan. To specyficzne wzgórze. Powstało w wyniki nakładania kolejnych budynków na siebie. Proces najprawdopodobniej trwał przez tysiące lat. Miasto – zamiast rozrastać się „na boki” – rosło w górę. Stare budynki się zawalały, a na ich ruinach powstawały nowe. Archeolodzy uważają, że Tell es-Sultan ma kilkadziesiąt „poziomów”. Pod budynkami, które obecnie są widoczne znajdują się podłogi dawnych domów, fundamenty, ale także stare narzędzia, kości zwierząt. Można zaryzykować stwierdzenie, że każdy poziom to osobny okres historyczny.
Czego dowiedzieliśmy się dzięki badaniom archeologicznym prowadzonym na terenie Tell es-Sultan?
Badania najstarszych warstw Jerycha pozwoliły archeologom dowiedzieć się ważnych kwestii o początkach cywilizacji. Przede wszystkim resztki ruin dowodzą, że ludzie już ok. 10 tys. lat temu nie prowadzili jedynie koczowniczego trybu życia. Szukali miejsce, w których mogliby osiąść - kluczowy był dostęp do wody pitnej. W Jerychu odkryto prowizoryczne systemy obronne, masywne mury. Wszystko wskazuje na to, że społeczność organizowała się, planowała i tworzyła tu wspólnotę. To duża zmiana w naszym rozumieniu początków cywilizacji.
Pozostałości po dawnych zwierzętach – głównie kości – pozwoliły naukowcom przeanalizować to, jak przez dziesiątki lat zmieniała się budowa poszczególnych gatunków. Proces wskazuje na to, że większość modyfikacji wiązała się z udomowieniem zwierząt.
Jak dziś wygląda Tell es-Sultan?
Dziś Tell es-Sultan nie jest już osadą, w której mieszkają ludzie. To chronione stanowisko archeologiczne – częściowo zasłonięty teren wykopalisk. Naukowcy wciąż pracują na miejscu i zbierają informacje o dawnych cywilizacjach, analizując poszczególne warstwy. Tell es-Sultan w 2023 roku zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Źródło: ChilliZET/Wikipedia/UNESCO
