"Świat traci jedną ze swoich ikon". Naukowcy są załamani

Niepokojące informacje podali australijscy naukowcy: temperatura wody wokół Wielkiej Rafy Koralowej wzrosła w ciągu ostatniej dekady do poziomu najwyższego od 400 lat, co sprawia, że drastycznie zwiększa się ryzyko wymarcia korali na tych terenach.

Wielka Rafa Koralowa – ponoć widać ją z kosmosu

Wielka Rafa Koralowa to wyjątkowe miejsce na mapie morskiego świata. Położona wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży Australii, na Morzu Koralowym na Pacyfiku. To największa rafa koralowa na świecie – ponoć widać ją nawet z kosmosu (wygląda jak biała smuga na tle niebieskiej oceanu).

I to właśnie miejsce – zdaniem naukowców – powoli umiera z powodu działalności człowieka. Badacze z australijskich uniwersytetów wwiercili się w korale i pobrali z nich próbki, by przeanalizować je podobnie, jak to się robi ze słojami drewna. Dzięki temu mogli zdobyć informacje dotyczące temperatury wody mniej więcej od 1618 roku. Wyniki tych analiz zestawili z danymi pochodzącymi ze statków i satelitów. Okazało się, że temperatura wody w oceanie była przez setki lat stabilna i zaczęła wzrastać dopiero około 1900 roku pod wpływem działalności człowieka. Od 1960 do 2024 roku wody oceanów ocieplały się przeciętnie w miesiącach od stycznia do marca o 0,12 stopni Celsjusza w ciągu dekady.

Co więcej, naukowcy zauważyli, że od 2016 roku Wielka Rafa Koralowa przeszła aż pięć letnich blaknięć korali z powodu wysokiej temperatury, co znacznie zwiększyło ryzyko ich wymarcia (w tym okresie skumulowało się aż pięć z sześciu najcieplejszych lat od czterech wieków).

A temperatura wody odgrywa kluczową rolę w "żywotności" rafy koralowej.

Rafa koralowa – jak powstaje?

Rafa koralowa powstaje z nagromadzenia się szkieletów wapiennych organizmów rafotwórczych, przede wszystkim koralowców. Rafy powstają w określonych warunkach:

1. Woda musi być czysta
2. Głębokość wody nie może przekraczać 50 m.
3. Zasolenie musi się utrzymywać na poziomie 30-40 proc.
4. Temperatura wody musi się utrzymywać powyżej 18 st. C, ale nie więcej nić 27 st. C.

W jej wodach żyje około 600 gatunków koralowców, 1625 gatunków ryb, 3000 gatunków mięczaków, 630 gatunków szkarłupni, 6 gatunków żółwi morskich, 30 gatunków wielorybów i delfinów, 133 gatunki rekinów i mant, 14 gatunków węży morskich oraz jedna z największych populacji diugoni. To miejsce jest więc wyjątkowe dla całego ekosystemu. Nie tylko dlatego, że żyją przy nich wyjątkowe zwierzęta i rośliny, ale również dlatego, że rafy chronią wybrzeża przed erozją. Są też ważnym źródłem dochodów z turystyki i tu chyba tkwi największa przyczyna jej problemów.

Naukowcy alarmują: "Świat traci jedną ze swoich ikon"

– Świat traci jedną ze swoich ikon – powiedział Benjamin Henley, naukowiec z Uniwersytetu w Melbourne, jeden z autorów raportu końcowego opisującego przeprowadzone badanie, i dodał: – Uważam, że to absolutna tragedia. Trudno pojąć, jak może do tego dochodzić na naszych oczach i za naszego życia. To bardzo, bardzo smutne.

Skala problemu jest ogromna. Jak wynika z danych Narodowej Agencji Oceanów i Atmosfery (NOAA), od lutego 2023 roku co najmniej 54 państwa i regiony doświadczyły masowego blaknięcia raf. Jeśli nie powstrzymamy tego zjawiska, utracimy rafy koralowe być może na zawsze (średni roczny przyrost rafy koralowej w idealnej dla niej warunkach to 5-15 mm).

Wielka Rafa Koralowa nie figuruje obecnie na liście zagrożonego światowego dziedzictwa UNESCO, choć ONZ rekomenduje wpisanie jej do tego zestawienia. Australia od wielu lat lobbuje przeciwko umieszczeniu rafy na tej liście, ponieważ ograniczyłoby to dochody tego kraju z turystyki. Obecnie Australia zawdzięcza rafie 4,2 mld dolarów rocznie.

Źródło: CHILLIZET/ PAP