W Polsce znajduje się „Kraina w Kratę”. Ta wieś jest jej „stolicą”

2 min. czytania
17.04.2026 18:34
Zareaguj Reakcja
---- ----

Czy wiesz, że w Polsce istnieje „Kraina w Kratę”. To nieformalna nazwa regionu na Pomorzu, który charakteryzuje się specyficzną architekturą wiejską. Domy mają tam drewniane szkielety - przez to z daleka budynki wyglądają, jakby były w kratkę.

Muzeum Kultury Ludowej Pomorza Filia Muzeum Pomorza Srodkowego w Slupsku
fot. WOJCIECH STROZYK/REPORTER
--1-- ----
  • Gdzie znajduje się "Kraina w Kratę" na mapie Polski.
  • Co charakteryzuje zabudowę regionu "Krainy w Kratę".
  • Dlaczego Swołowo nazywane jest stolicą "Krainy w Kratę".
  • Jak powstała nazwa "Kraina w Kratę" i kto jej pierwszy użył.

Gdzie znajduje się „Kraina w Kratę”? Ma nawet nieformalną stolicę

Polska jest wyjątkowo ciekawym państwem – osoby, które żyją tu od dziecka, czasami nie doceniają tego, jak wiele ma do zaoferowania. Jest pełna różnorodnych krajobrazów. Te zmieniają się z każdym regionem.

Jednym z mniej oczywistych przykładów jest „Kraina w Kratę”. To nieformalna nazwa regionu na Pomorzu, w którym króluje charakterystyczne budownictwo. Granice wspomnianej „Krainy w Kratę” są oczywiście umowne. Najczęściej mówi się, że to obszary: Pomorza Środkowego i nadmorskiej części woj. pomorskiego i zachodniopomorskiego. Za stolice „Krainy w Kratę” zazwyczaj uważa się natomiast Swołowo - to niewielka wieś znajdująca się niedaleko Słupska. Ma autentyczny układ gospodarstw i funkcjonuje dziś częściowo jako skansen. W Swołowie można zobaczyć jak wyglądało codzienne życie na pomorskiej wsi w XIX wieku.

Po raz pierwszy nazwa „Kraina w Kratę” została użyta w 1995 roku podczas organizowanej przez Słupski Oddział Towarzystwa Opieki Nad Zabytkami i dr Elżbietę Szalewską wystawie fotograficznej, ukazującej piękno tradycyjnego budownictwa pomorskiej wsi - czytamy na stronie Swołowa.
Redakcja poleca

To charakteryzuje „Krainę w Kratę”

Na terenie „Krainy w Kratę” króluje zabudowa szachulcowa (ryglowa). To tradycyjny sposób budowania domów, w którym dobrze widoczny jest drewniany szkielet.

„W XVIII i XIX wieku dominującym elementem krajobrazu wiejskiego na Pomorzu było budownictwo szkieletowe. W kwatery drewnianych konstrukcji budynków wstawiano dyle, które owijano powrósłami słomianymi i oblepiano gliną. Powierzchnię kwater bielono wapnem na biało, a belki drewniane zabezpieczano smołą. W ten sposób budowano chałupy mieszkalne, zabudowania gospodarcze, kuźnie, szkoły, kościoły i dwory” - czytamy na stronie Swołowa.

Tego typu styl budowy dawniej królował nie tylko na Pomorzu. Spotykany jest do dziś w północnej części Niemiec, a także w Dani i Anglii (tzw. half-timbered houses). Zabudowa szachulcowa powoli zanika. Dziś nie buduje się już w ten sposób – to po prostu nieopłacalne, bo wymaga pracy ręcznej i specyficznej konserwacji. W miejscach takich jak Swołowo wiele tradycyjnych domów zostało jednak zachowanych. Część jest remontowana i adaptowana, a inne to po prostu chronione i utrzymywane zabytki.

Źródło: ChilliZET/Wikipedia/Swolowo.pl

Redakcja poleca