Niezwykłe miejsce w Suchowoli: geograficzny środek Europy i fascynujące kultury
W sercu Podlasia leży miejsce, które zaskakuje — Suchowola, geograficzny środek Europy! Odkryj urok miasteczka, gdzie historia spotyka się z kulturą, a podróż staje się niezapomnianym przeżyciem.
- Zrób zdjęcie przy 20-tonowym głazie w centrum Europy
- Odwiedź Centrum Trzech Kultur i poznaj historię Tatarów, Żydów i katolików
- Spędź spokojny dzień w malowniczym miasteczku z duszą i tradycją
Chcemy zabrać was w podróż do miejsca, które – choć niewielkie – ma status naprawdę wyjątkowy. Mowa o Suchowoli, malowniczym miasteczku w województwie podlaskim, znanym przede wszystkim z tego, że... leży w samym geograficznym środku Europy.
Jak i kiedy odkryto środek Europy w Suchowoli?
Czy zastanawialiście się kiedyś, gdzie dokładnie spotykają się linie poprowadzone z najbardziej wysuniętych na wschód, zachód, północ i południe punktów naszego kontynentu? Okazuje się, że – według pewnych obliczeń – spotykają się właśnie w Suchowoli.
Historię tego odkrycia przypisuje się Szymonowi Antoniemu Sobiekrajewskiemu – kartografowi i astronomowi na dworze króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Już w 1775 roku ustalił on, że to właśnie w Suchowoli krzyżują się linie łączące najbardziej odległe miejsca kontynentu europejskiego. Zastosował metodę opartą na równych odległościach od skrajnych punktów Europy, takich jak: przylądek św. Wincentego w Portugalii (zachód), środkowy Ural (wschód), przylądek Nordkinn/Persanger w Norwegii (północ) oraz przylądek Matapan w Grecji (południe), pomijając wyspy.
Co symbolizuje ten punkt?
Aby uczcić to wyjątkowe miejsce, w Suchowoli – w centrum miasta, a dokładniej w parku miejskim niedaleko drogi krajowej nr 8 – usytuowano ogromny granitowy głaz. Ten symboliczny kamień waży około 20 ton i został ustawiony w latach 90. XX wieku.
Na głazie znajduje się mosiężny herb Gminy Suchowola ze stosownym napisem w języku łacińskim. Herb jest wpisany w różę wiatrów na pamiątkowej tablicy. Znajdziemy w nim również Łuk Papieski i konia rasy sokólskiej.
Do Suchowoli każdego dnia przybywają turyści z Polski i zagranicy. Chcą choć przez chwilę zatrzymać się w tym miejscu, zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie na tle ogromnego głazu, a nawet otrzymać imienny certyfikat potwierdzający obecność w tym unikalnym punkcie.
Skąd biorą się kontrowersje? Czy Suchowola to jedyny środek Europy?
No właśnie... To pytanie budzi spore dyskusje wśród geografów. Określenie geograficznego środka Europy jest kwestią sporną i zależy od przyjętych założeń. Dlaczego? Bo pojawiają się problematyczne kwestie, takie jak:
- kontrowersyjny przebieg granicy Europa–Azja,
- kwestia przynależności wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, takich jak Islandia, Azory czy Madera, a także Svalbardu i arktycznych wysp Rosji. Czy uwzględniamy je wszystkie, tylko Islandię, czy może tylko kontynentalną część Europy?
Dlatego w zależności od tego, jakie punkty skrajne przyjmie się do obliczeń, istnieje kilka metod wyznaczania środka Europy. Nie zdziwcie się więc, gdy spotkacie się z koncepcją innego środka, który niekoniecznie musi znajdować się w Polsce. Prawo do miana środka Europy roszczą sobie również: Austria, Niemcy, Czechy, Słowacja, Słowenia, Rumunia, Litwa, Estonia, Ukraina oraz Białoruś. Zgody zatem nie ma.
Wśród innych lokalizacji, które pretendują do tego miana lub zostały wyznaczone innymi metodami, wymieniane są m.in.: Biernaty na Litwie, Kremnické Bane na Słowacji czy górę Tyllenberg/Dyleň na granicy czesko-niemieckiej. Wspomina się także Diłowe na Ukrainie, gdzie pomiarów dokonano w 1887 roku, oraz Giria na Litwie, wyznaczoną metodą środka ciężkości w 1989 roku.
Jednak możemy trzymać się faktu, że jedyny geograficzny środek Europy, który znajduje się na terenie Polski, leży na rynku miejskim w Suchowoli, niedaleko Białegostoku. Choćbyśmy się starali, innego — według tej metody — na terenie Polski nie wyznaczymy.
Co jeszcze warto zobaczyć w Suchowoli?
Suchowola to nie tylko geograficzny środek Europy. To miasteczko z ciekawą historią i bogactwem kultur, zamieszkiwane od wieków przez ludzi różnych wyznań i narodowości. Znajdują się tam również:
- Centrum Trzech Kultur – poznacie tu historię katolickiej społeczności, do której na przełomie XVII i XVIII wieku dołączyli Żydzi, a blisko 100 lat później – Tatarzy. W galerii i archiwum znajdziecie prawdziwe skarby, jak ręcznie spisane modlitewniki: tatarski w języku arabskim oraz żydowski w hebrajskim i jidysz. Warto przyjechać tu na koncerty i Festiwal Kultur.
- Tatarskie Centrum Kultury Islamu – powstało, by przybliżać kulturę i obyczaje polskich Tatarów. Na dole znajdują się sale modlitw, a na piętrze przestrzeń dla zwiedzających z ekspozycją autentycznej tureckiej kaligrafii i rodzinnych zdjęć.
- Przydrożne kapliczki – dla miłośników spokojnego odkrywania Suchowola i okolice oferują liczne przydrożne kapliczki. Te niewielkie obiekty są istotną częścią krajobrazu i cennym materiałem etnograficznym. Ich historie opisano w przewodniku dostępnym w Centrum Trzech Kultur.
- Cmentarz żydowski – upamiętnia dawnych mieszkańców miasta. Powstało tu lapidarium z zabytkowymi macewami (żydowskimi płytami nagrobnymi). Żydzi osiedlili się w Suchowoli dzięki przywilejowi króla Augusta II, co przyczyniło się do rozwoju miasteczka, słynącego z targów i jarmarków. Powstały też żydowskie stowarzyszenia, szkoła i biblioteka.
Jeśli będziecie w pobliżu, koniecznie zajrzyjcie też do Biebrzańskiego Parku Narodowego!
Suchowola, choć może mało znana, kryje w sobie nie tylko fascynującą geociekawostkę, ale także bogatą historię i mieszankę kultur, co czyni ją miejscem wartym odwiedzenia. Możecie odwiedzić Punkt Informacji Turystycznej w Suchowoli, aby uzyskać więcej informacji.
Źródło: CHILLIZET
