Szukasz miejsca bez tłumów? Ten wąwóz w Pieninach to "polskie Kolorado"
Masz dość zatłoczonych szlaków w Pieninach, ale marzy ci się spektakularny krajobraz? Odkryj Rezerwat Biała Woda. Ten malowniczy wąwóz, nazywany "polskim Kolorado", oferuje nie tylko niesamowite formacje skalne, ale też łatwy, idealny dla rodzin szlak, na którym wreszcie odetchniesz od tłumów. Wyjaśniamy, dlaczego to miejsce jest tak wyjątkowe i jak tam trafić.
- Dlaczego Rezerwat Białej Wody nazywany jest "polskim Kolorado"?
- Odkryj łatwy szlak idealny na nieśpieszny spacer, rower czy wędrówkę z wózkiem dziecięcym.
- Poznaj ślady po dawnej łemkowskiej wsi Biała Woda, która istniała tu przed 1947 rokiem. Dowiedz się, jak łatwo dotrzeć do Jaworek
Jeśli szukacie miejsca, które zachwyci was niezwykłymi krajobrazami, a jednocześnie pozwali uciec od tłumów, to Rezerwat Biała Woda w Pieninach jest właśnie dla Was. Ten malowniczy wąwóz to prawdziwy raj dla miłośników natury i odkrywania nieoczywistych zakątków Małopolski. Rezerwat ten przez niektórych nazywany jest "polskim Kolorado", ponieważ tak jak jego amerykański odpowiednik słynie z niezwykłej różnorodności krajobrazów, oferując między innymi unikalne formacje skalne o nietypowych kształtach i krajobrazy, które wyglądają jak z filmu
Wyjątkowy zakątek Pienin. Dlaczego Biała Woda jest tak niezwykła?
Rezerwat Biała Woda, utworzony w 1963 roku, to dolina potoku Biała Woda oraz jego dopływu Brysztańskiego Potoku, rozciągająca się na granicy Beskidu Sądeckiego i Małych Pienin. Jej unikalność wynika z fascynującej budowy geologicznej i bogatej historii.
Pieniny to zazwyczaj wapienne krajobrazy, dlatego prawdziwą geologiczną sensacją jest Bazaltowa Skałka. Ten kilkutonowy "psikus" natury to olistolit, czyli oderwany fragment skalny, który miliony lat temu osunął się na dno morskiego zbiornika i przydryfował w to miejsce. Skałka ta jest porośnięta charakterystycznymi różyczkami rojownika pospolitego.
Wędrując dnem doliny, nasze oczy z pewnością przyciągnie Smolegowa Skała – wybitna wapienna formacja, dominująca po prawej stronie szlaku, wznosząca się na około 80 metrów. Najlepiej wygląda, gdy się ją ogląda z Przełęczy Rozdziela, nazywanej "grzbietem dinozaura" lub "drzemiącym smokiem". Niedostępne stoki Smolegowej Skały są domem dla czterech gatunków roślin wysokogórskich, reliktów z ostatniego zlodowacenia, które w Polsce występują tylko tutaj i w Tatrach.
Po drugiej stronie potoku znajduje się Czubata Skała, która wraz ze Smolegową Skałą tworzy malowniczy Wąwóz Międzyskały, gdzie górski potok przyspiesza, tworząc liczne kaskady i bystrza.
Dalej możecie zobaczyć Czerwoną Skałę, zwaną też Sfinksem lub Kornajowską Skałą ze względu na swój kształt i zabarwienie. W obrębie dawnego osiedla Głębokie, Biała Woda tworzy też niewielki wodospad. Te wszystkie formacje skalne, wraz z miniwodospadami i kaskadami, tworzą wyjątkowy mikroklimat, idealny do relaksu.
Rezerwat to również świadectwo historii. Dawniej Dolinę Białej Wody zamieszkiwali Łemkowie, trudniący się wypasem zwierząt i rzemiosłem. Ich wieś spalono, a ludność wysiedlono w 1947 roku w ramach akcji Wisła. Jedną z nielicznych pozostałości po tych czasach jest niewielka, pobielona kapliczka kryta gontem, ze złotym baniastym hełmem, położona tuż przy parkingu.
Co można robić w Rezerwacie Biała Woda?
To idealne miejsce na łatwy i nieśpieszny spacer. Cała trasa w obie strony zajmuje około 2 godzin. Szlak wiedzie dnem doliny, bez stromych podejść, po szutrowej drodze. W rezerwacie znajdziecie też ławki i tablice informacyjne, sprzyjające odpoczynkowi i zgłębianiu wiedzy o tym miejscu. Wejście na teren rezerwatu jest bezpłatne.
Pod koniec trasy warto wejść na wspomnianą już bardzo widokową Przełęcz Rozdziela. Trzeba trochę wejść pod górę, ale wysiłek zostanie nagrodzony – z przełęczy roztacza się wspaniała panorama na Dolinę Białej Wody, Smolegową Skałę, Trzy Korony, majaczące szczyty Beskidu Wyspowego, a nawet Tatry (jeśli podejdziecie około 300 metrów do odbicia żółtego szlaku na słowacką stronę). Powrót z przełęczy do Jaworek przez Dolinę Białej Wody zajmuje około 50 minut.
Dodatkowym urokiem są pasące się na polanach owce, które z pewnością ucieszą najmłodszych turystów. Rezerwat Biała Woda jest zdecydowanie mniej zatłoczony niż sąsiedni Wąwóz Homole czy popularne pienińskie szczyty, takie jak Trzy Korony i Sokolica, co gwarantuje spokojniejszy wypoczynek.
Idealny dzień w Jaworkach. Jak połączyć Białą Wodę z Wąwozem Homole?
Rezerwat Biała Woda i słynny Wąwóz Homole dzielą zaledwie 2 kilometry. To idealny plan na jednodniową wycieczkę. Jak to połączyć, by uniknąć tłumów?
- Rano (9:00-11:00) – Wąwóz Homole: zacznij od bardziej popularnego Homola. Będąc tam wcześnie rano, masz szansę na spokojniejsze przejście i uniknięcie największych tłumów, które pojawiają się koło południa.
- Południe (12:00-14:00) – obiad w karczmie: po zejściu z Homoli zjedz obiad w jednej z regionalnych karczm w Jaworkach, które słyną z pysznej, lokalnej kuchni.
- Po południu (od 14:00) – Rezerwat Biała Woda. Na deser zostaw sobie spacer po Białej Wodzie. To idealne miejsce na spokojną, popołudniową wędrówkę po prawie płaskim terenie. Będzie tam już znacznie mniej ludzi niż rano w Homolach, co pozwoli w pełni cieszyć się ciszą i przyrodą.
Jak dojechać do Rezerwatu Biała Woda?
Rezerwat Biała Woda ukrył się "na końcu świata", kilka kilometrów za Szczawnicą, we wsi Jaworki, około 2 kilometry od wejścia do Wąwozu Homole. Można tam dojechać:
- Samochodem – auto możecie zostawić na płatnym, samoobsługowym parkingu w głębi wsi, tuż przy wejściu do rezerwatu. Płatność tylko gotówką (przynajmniej na razie).
- Komunikacją zbiorową – z centrum Szczawnicy do Jaworek regularnie kursują busy. Najlepiej wysiąść na końcu trasy.
Z Jaworek wyruszają w stronę Białej Wody dwa szlaki: czerwony i żółty. Oba mijają parking i kapliczkę, prowadząc nieśpiesznie w dolinę. Żółty szlak pieszy oraz zielony szlak rowerowy prowadzą przez teren rezerwatu aż do Przełęczy Rozdziela.
Odkryjcie Białą Wodę – miejsce, gdzie historia spotyka się z geologią, a piękno natury pozwala na prawdziwe odprężenie.
Źródło: CHILLIZET/ hasajacezajace.com/ Wikipedia/ visitmalopolska.pl/
