Ostatnia spalona „czarownica” w Europie? Barbara zginęła w polskim mieście
Nazwisko Barbary Zdunk jest znane każdej osobie, która wgłębiała się w historyczne procesy o czary. O kobiecie mówi się jako o ostatniej „czarownicy” straconej na stosie w Europie, ale kara dotyczyła innych działań. W jakim mieście doszło do tych tragicznych wydarzeń?
- Kim była Barbara Zdunk.
- Jakich trudnych rzeczy doświadczyła w życiu.
- Które z miejsc w Reszlu nawiązują do jej historii.
W tym mieście stracono ostatnią „czarownicę” na stosie. Kim była Barbara Zdunk?
Reszel to miasto leżące w województwie warmińsko-mazurskim. Wiąże się z nim smutna historia Barbary Zdunk. To właśnie tam stracono ją na stosie. Kobieta była ostatnią osobą w Europie, która zginęła w ten sposób. W momencie jej śmierci – 21 sierpnia 1811 r. - Reszel należał do Królestwa Prus.
Barbara miała urodzić się koło Bartoszyc i opuścić dom jako dziecko. W wieku 9 lat zaczęła pracować. Jako 17-latka wdała się w romans z żołnierzem, ale relacja nie zakończyła się małżeństwem. Jakiś czas później Barbara wyszła za innego żołnierza o nazwisku Sdunk (Zdunk). Małżeństwo trwało bardzo krótko – rozpadło się już po sześciu tygodniach. W następnych latach kobieta wiązała się z innymi mężczyznami. Była matką kilkorga dzieci. W późniejszym okresie życia jednym z jej kochanków miał być parobek Jakob Auster, który był młodszy od Barbary o 16 lat. Relacja najprawdopodobniej nie wyszła jednak poza ramy romansu, ponieważ Zdunk określano jako „nieszczęśliwie zakochaną” w Austerze. To właśnie ten aspekt wskazuje się jako potencjalną przyczynę późniejszych wydarzeń.
Quiz: W jakim kraju znajduje się ten zabytek?
Smutne życie Barbary. Jej sprawa do dziś budzi kontrowersje
W nocy z 16 na 17 sierpnia 1807 r. Barbara Zdunk miała podłożyć ogień pod dom w Reszlu, w którym nocował Jakob Auster. W pożarze zajęło się sześć budynków. Zginęły dwie osoby. „W wyniku śledztwa aresztowana została oskarżona o wywołanie pożaru za pomocą czarów” – można przeczytać w publikacji na stronie internetowej zamekreszel.pl. Czary miały być jednak tylko dodatkowym czynnikiem – Zdunk ukarano za podpalenie, ponieważ pruski kodeks karny podobno nie miał przewidywać czarnoksięstwa jako czynu karalnego. Sąd miejski zarządził spalenie na stosie.
Wokół sprawy narosło wiele kontrowersji. Dopuszczano możliwość, że podpalenia dokonali polscy żołnierze armii napoleońskiej. Niewykluczone również, że Barbara Zdunk była osobą z niemożliwą do zdiagnozowania w tamtym czasie niepełnosprawnością intelektualną. Jej sprawa przeszła przez wszystkie instancje. Wyrok został ostatecznie zatwierdzony przez króla Fryderyka Wilhelma III Pruskiego. Przez lata trwania procesu Zdunk przebywała w areszcie, gdzie była wykorzystywana – dozorcy więzienni zmuszali ją do świadczenia usług seksualnych obywatelom Reszla. W rezultacie kobieta urodziła dwoje dzieci (jedno z nich zmarło w 1809 r.). W 1811 r. Barbarę stracono. Stała się w ten sposób ostatnią spaloną na stosie osobą w Europie. Niektóre źródła wskazują, że nie żyła już przed spaleniem - miała zostać uduszona.
Barbara Zdunk. W tym miejscu ją więziono
Postać Barbary Zdunk pojawia się wśród elementów promocyjnych miasta Reszel i do dziś przyciąga turystów. Kobieta miała być więziona właśnie na terenie Zamku Reszel. W twierdzy można zobaczyć specjalną wystawę narzędzi tortur, która ma skłaniać odwiedzających do refleksji. „Ekspozycja daje [...] szansę do zadumy nad kondycją ludzkości w naszych czasach. Według Amnesty International tortury są wciąż stosowane w ponad 70 krajach na świecie” – czytamy w opisie wystawy w witrynie internetowej Zamku.
Źródło: CHILLIZET/zamekreszel.pl
