Księżyc się kurczy. Promień jest aktualnie o 50 metrów krótszy

2 min. czytania
23.02.2026 16:22
Zareaguj Reakcja
---- ----

Chociaż może wydawać się to nieprawdopodobne, rozmiar Księżyca się zmienia. Badania naukowe potwierdzają, że w ciągu ostatnich 200 milionów lat promień skrócił się aż o 50 metrów. Co to właściwie oznacza?

Księżyc na tle Ziemi
fot. Shutterstock
--1-- ----
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie nowe dowody potwierdzają kurczenie się Księżyca.
  • Jak bardzo zmniejszył się promień Księżyca w ostatnich 200 milionach lat.
  • Dlaczego mechanizm chłodzenia wnętrza Księżyca powoduje jego kurczenie.
  • Które zagrożenia mogą wpłynąć na stabilność przyszłych stacji kosmicznych na Księżycu.

Księżyc stopniowo się kurczy? Jak zachodzi ten proces?

Kurczenie się Księżyca to obecnie potwierdzone badaniami zjawisko. W 2010 roku Tom Watters zauważył, że to właśnie ten proces powoduje powstawanie fałd i uskoku skalnego w obrębie księżycowych wyżyn. Niedawno naukowcy znaleźli ponad 1100 nowych, małych formacji tektonicznych (tzw. małych grzbietów morskich) na ciemnych, płaskich obszarach Księżyca zwanych „morzami”. Formacje te są stosunkowo młode, a to dowodzi, że Księżyc wykazywał aktywność geologiczną całkiem niedawno, bo w przeciągu maksymalnie 124 milionów lat.

Wiadomo już, że naturalny satelita Ziemi zmienia stopniowo swój rozmiar, a w związku z tym także strukturę. Jak bardzo? Promień Księżyca jest aktualnie o 50 metrów krótszy niż 200 milionów lat temu. Chociaż w skali astronomicznej to nie jest dużo, w perspektywie geologicznej już tak.

Redakcja poleca

Nasuwa się pytanie: dlaczego Księżyc się kurczy i pęka? Eksperci uważają, że związane jest to bezpośrednio z mechanizmem chłodzenia wnętrza. Środek Księżyca stopniowo traci ciepło i staje się coraz mniejszy, a także bardziej „pomarszczony”. Naukowcy – obrazowo – porównują ten proces do tracenia wody przez winogrono. Gdy niewielki owoc ma coraz mniej płynu, marszczy się, jednocześnie zamieniając konsekwentnie w, znacznie mniejszą, rodzynkę.

Dlaczego to ważne? Powodów jest wiele?

Kurczenie się Księżyca jest bardzo powolnym i naturalnym procesem – ludzie nie muszą się obawiać tego zjawiska. Nie ma ono bowiem bezpośredniego związku z naszą codziennością. Specjaliści podkreślają, że trzęsienia księżycowe są zbyt słabe, aby miały wpływ na tektonikę Ziemi.

Znalezienie ponad 1100 nowych struktur tektonicznych w morzach księżycowych może być jednak dla ludzkości przydatne. W jaki sposób? Procesy, które nieustannie zachodzą na Księżycu mogą stanowić poważne zagrożenie dla stabilności przyszłych stacji kosmicznych. Świadomość, gdzie znajdują się aktywne uskoki pozwoli w przyszłości unikać budowy infrastruktury w niebezpiecznych strefach.

Redakcja poleca

Poza tym osiągnięcia naukowców udowadniają, że Księżyc jest bardziej aktywny geologicznie niż sądzono. Warto wspomnieć, że do lat 50.–60. XX wieku uważano powszechnie, że Księżyc pod względem geologicznym jest zupełne martwy, bo nie widziano wulkanów ani trzęsień w obserwacjach teleskopowych.

Źródło: ChilliZET/PolsatNews/NASA/Space

Redakcja poleca