Twarz kochanki włoskiego księcia zna cały świat. To dzieło znajduje się w Polsce
Kim była kobieta przedstawiona na obrazie „Dama z łasiczką” autorstwa Leonarda da Vinci? Bohaterka dzieła wiszącego w Krakowie miała ciekawe życie.
- Skąd „Dama z gronostajem” wzięła się w Polsce.
- Kto zakupił obraz.
- Kto pozował do portretu.
Ten obraz zna każdy. Dzieło można obejrzeć w Krakowie
Leonardo da Vinci jest jedną z najbardziej znanych osób określanych mianem „ludzi renesansu”. Artysta zajmował się wieloma rzeczami – rzeźbą, architekturą, inżynierią czy matematyką. Dziedziną, w której jego osiągnięcia przyciągają szczególną uwagę, jest malarstwo. Do najsłynniejszych obrazów stworzonych przez Leonarda da Vinci należą „Ostatnia wieczerza” i „Mona Lisa”.
Wśród dzieł, które wyszły spod ręki malarza, pojawia się także polski wątek, tj. znajdująca się w południowej części kraju nad Wisłą „Dama z gronostajem” (znana również jako „Dama z łasiczką”). Portret wisi w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie, będącym jednocześnie jedną z najstarszych placówek muzealnych w Polsce. Książę Adam Jerzy Czartoryski kupił „Damę z gronostajem” ok. 1800 r. Dzieło sporo podróżowało – zabrano je do Paryża podczas przeprowadzki Czartoryskich, przywrócono do Polski po założeniu w Krakowie muzeum, a także wywieziono do III Rzeszy podczas II wojny światowej. W 1946 r. obraz wrócił na ziemie polskie. Od 2016 r. cała kolekcja włącznie z opisywanym obrazem należy do Skarbu Państwa.
Quiz: Dopasuj malarza do tytułu obrazu. Znasz te dzieła?
Kim jest „Dama z gronostajem”? Fascynująca historia jej życia
Twarz tytułowej damy znają wszyscy, ale mało kto wie, kim właściwie jest sportretowana kobieta. Na obrazie przedstawiono Cecylię Gallerani – kochankę księcia Mediolanu Ludwika Sforzy. Gallerani pochodziła z dużej rodziny ze Sieny. Nie wywodziła się ze szlachty, ale jej ojciec miał odgrywać ważną rolę na dworze mediolańskim. Gdy miała 10 lat, krewni Cecylii zaaranżowali jej zaręczyny z Giovannim Stefanem Viscontim. Kilka lat później kontrakt małżeński unieważniono. W 1489 r. Gallerani opuściła dom. Szacuje się, że w tamtym czasie poznała Sforzę, z którym nawiązała romans. Książę miał być nią oczarowany do tego stopnia, że wprowadził ją do swoich apartamentów, gdzie Cecylia organizowała spotkania dla elity intelektualnej. Sama była osobą dobrze wykształconą – mówiła po łacinie, pisała poezję, znała się na literaturze.
Przypuszcza się, że była szczególnie bliska Ludwikowi, ale nie mogła zostać jego żoną ze względu na niską pozycję społeczną. Para miała syna o imieniu Cesare. Sforza utrzymywał swoją „nieoficjalną” rodzinę, a także doprowadził do strategicznego zawarcia małżeństwa między Gallerani a włoskim hrabią z rodu Carminati, który ślubował posłuszeństwo i służbie Sforzy. Książę zagwarantował też Cesare wysokie stanowisko kościelne.
W późniejszych latach Cecylia została patronką pisarzy. Z mężem miała kolejne dzieci: 4 synów i córkę.
Źródło: CHILLIZET/unimelb.edu.au/malopolska.szlaki.pttk.pl