Odkryto nieznany film Andrzeja Wajdy. Zrealizował go 56 lat temu

3 min. czytania
02.01.2026 11:58
Zareaguj Reakcja
---- ----

56 lat temu Andrzej Wajda zrealizował film, o którego istnieniu nie wiedziano aż do teraz. "Lekcja pływania" z Markiem Perepeczką oficjalnie uzupełnia dorobek mistrza. Był to "żart filmowy" jaki Wajda stworzył we współpracy ze Zdzisławem Maklakiewiczem. 

Andrzej Wajda fot. Mariusz Gaczynski/East News
Andrzej Wajda
--1-- ----
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jak odkryto nieznany film Andrzeja Wajdy?
  • Dlaczego film 'Lekcja pływania' zmienił nazwę z 'Artysta'?
  • Co stało się z barwnym negatywem filmu 'Lekcja pływania'?
  • Który aktor grał główną rolę w filmie 'Lekcja pływania'?

Andrzej Wajda w ciągu 60 lat wielopłaszczyznowej działalności twórczej nakręcił ponad 40 pełnometrażowych filmów fabularnych. Był nie tylko reżyserem. Tworzył scenariusze, inscenizacje, adaptacje teatralne, dokumenty, a także obrazy i rysunki. Ceniono go nie tylko w Polsce - w 2000 roku został laureatem honorowego Oscara za całokształt twórczości. Ceniony przez międzynarodowe środowisko filmowe, nazywany był m.in. "piewcą trudnej polskiej historii, której umiał nadać uniwersalny wymiar" czy "filmowym poetą straconych spraw". I rzeczywiście, filmografia Wajdy niejednokrotnie mierzyła się z tematem trudnej do wyjaśnienia polskości: jej traum, filozofii, poświęceń i miłości. Był jednym z twórców tak ważnej dla rozwoju kina polskiej szkoły filmowej. I był w końcu jednym z najwybitniejszych reżyserów światowych, dzięki którym wiek XX stał się wielkim wiekiem kina.

Uchwałą Senatu RP rok 2026 został uznany Rokiem Andrzeja Wajdy. A dzięki temu my, widzowie, mogliśmy dowiedzieć się, że filmografia reżysera oficjalnie poszerzyła się o jego nieznany dotąd film. Jak poinformowała Internetowa Baza Filmu Polskiego (filmpolski.pl), prace nad należnym uzupełnieniem dorobku Andrzeja Wajdy rozpoczęły się kilka miesięcy temu.

Filmografia Andrzeja Wajdy zostanie uzupełniona o film "Lekcja pływania" 

Zaczęło się od wzmianki w jednym z pism branżowych, na którą natrafiła redakcja portalu. W 1970 roku czasopismo "Ekran" poinformowało, że Andrzej Wajda zamierza realizować film pod tytułem "Artysta" z Markiem Perepeczko w roli głównej. O filmie wiedziano jednak niewiele więcej, dlatego zgłoszono się z weryfikacją tych informacji do Archiwum Dokumentacji Osobowej i Płacowej w Milanówku. Tam dokonano zaskakującego odkrycia. Film Wajdy rzeczywiście powstał a jego czarno-biała kopia przechowywana jest w Archiwum Telewizji Polskiej. "Artysta" był jednak tylko roboczym tytułem produkcji, którą ostatecznie przekształcono w "Lekcję pływania".

Jak informuje Film Polski, projekt ten został zrealizowany z potrzeby wykorzystania taśmy barwnej, którą Wajda otrzymał dla realizacji "Brzeziny" - stąd też najważniejsi członkowie grupy zdjęciowej "Lekcji pływania" to również twórcy "Brzeziny". Film miał być krótki, zaledwie siedmiominutowy - ostatecznie jednak czas ten skrócono do niespełna trzech minut.

Materiały produkcyjne opisywały wspomniany film jako "żart filmowy". Jego bohaterem był pływak (w tej roli Marek Perepeczko - przyp. red), który ćwiczy na jednym z basenów. Początkowo pływa samotnie, indywidualnie, stosując własny styl. Gdy obok rozpoczyna się grupowa lekcja pływania, bohater dołącza do niej. Zanika jego własny sposób pływania, zaczyna się zachowywać tak jak grupa, poganiana przez niewidocznego na ekranie ratownika wydającego komendy trenującym - informuje redakcja portalu.

Film Wajdy napotkał jednak wiele istotnych przeszkód. Według sprawozdania produkcyjnego po zrealizowaniu zdjęć laboratorium Wytwórni Filmów Fabularnych w Łodzi zagubiło barwny negatyw jednego z ujęć filmu, co doprowadziło do zmiany koncepcji produkcji. "Lekcja pływania" stała się filmem czarno-białym, ponieważ braki w materiale postanowiono zastąpić brakującymi odpowiednikami czarno-białym pochodzącym z kontrnegatywu.

Filmografia reżysera zostanie uzupełniona o brakujący film sprzed 56 lat. Decyzja o pokazaniu go widzom pozostaje jednak w rękach właścicieli kopii.

Nie przegap

Źródło: CHILLIZET / Film Polski