Jeden z najbardziej kontrowersyjnych filmów. Został wycofany z dystrybucji na prawie 30 lat
„Mechaniczna pomarańcza” to najgłośniejszy film jednego z najbardziej znanych i docenionych reżyserów na świecie - Stanleya Kubricka. Dziś produkcję uważa się za arcydzieło kina XX wieku – między innymi dzięki bardzo charakterystycznemu stylowi wizualnemu. W latach 70. film wywołał jednak wielkie kontrowersje. To sprawiło, że Kubrick wycofał film z angielskich ekranów na prawie 30 lat.
- Co charakteryzuje styl filmowy Stanleya Kubricka.
- Dlaczego "Mechaniczna pomarańcza" wywołała kontrowersje.
- Jakie działania podjął Kubrick w odpowiedzi na krytykę filmu.
- Jak zmieniła się dostępność "Mechanicznej pomarańczy" po 1999 roku.
Ten film podzielił widzów i krytyków. Głośny i bardzo kontrowersyjny
Stanley Kubrick to jeden z najbardziej znanych reżyserów na świecie. Słynął z perfekcjonizmu i miał reputację geniusza-tyrana. Produkcje, nad którymi pracował charakteryzowały się bardzo wyrazistym stylem wizualnym oraz psychologiczną i filozoficzną głębią. Do najważniejszych dział Kubricka z pewnością należą:
- „2001: Odyseja kosmiczna”,
- „Full Metal Jacket”,
- „Oczy szeroko zamknięte”,
- „Lśnienie”,
- „Mechaniczna pomarańcza”.
Ostatniej produkcji warto bliżej się przyjrzeć. Film „Mechaniczna pomarańcza” uznawany jest dziś za arcydzieło kina XX wieku. Był nominowany do Oscara w aż czterech kategoriach, w tym jako film roku oraz za reżyserię. To jednak zdecydowanie najbardziej kontrowersyjny obraz Kubricka. Dramat psychologiczny tuż po premierze wywołał sensację. Został co prawda uznany za wysokiej klasy wyczyn techniczny, jednak przemoc ukazana na ekranie i prowokacyjna tematyka podzieliły zarówno krytyków, jak i widzów. Film oskarżano o epatowanie brutalnością i demoralizację młodzieży. Niejednoznaczność interpretacji, która zazwyczaj magnetyzuje recenzentów, w tym wypadku spotkała się z nieufnością.
![Kadr z serialu](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/04/27/759e1a57/2188100-120x90-9e80b860d5.png "Kadr z serialu "Niewybrani"")
Jak Stanley Kubrick zareagował na kontrowersje związane z filmem?
Film „Mechaniczna pomarańcza” opowiada historię Alexa, który przewodzi gangowi młodocianych przestępców. Grupa stosuje przemoc dla zabawy. Bohater po trafieniu do więzienia zostaje poddany eksperymentalnej terapii resocjalizacyjnej. „Leczenie” ma pozbawić go skłonności do agresji, ale także uczynić go otępiałym, niezdolnym do ewentualnej samoobrony.
Początkowo sfrustrowany kontrowersjami reżyser, twierdził, że film jest satyrą i filozoficzną prowokacją. Stanley Kubrick bronił swojej produkcji. Brytyjskie media zaczęły jednak łączyć obraz z brutalnymi przestępstwami, które coraz częściej popełniane były przez młodych obywateli. Niektóre komentarze sugerowały, że osoby zaangażowane w tego typu działalność inspirują się właśnie głównym bohaterem „Mechanicznej pomarańczy”.
Wówczas Stanley Kubrick postanowił działać. Nie chciał, by jego twórczość kojarzona była z „podżeganiem” do przemocy lub jej gloryfikacją. Ponadto rodzina twórcy miała coraz częściej otrzymywać groźby. Reżyser ostatecznie wycofał film z brytyjskiej dystrybucji. Od 1973 do 1999 roku produkcja nie była pokazywana w kinach, czy też telewizji. Była również bardzo trudno dostępna na VHS. Sytuacja zmieniła się dopiero po śmierci Stanleya Kubricka.
Źródło: ChilliZET/Stowarzyszenie Filmowców Polskich/Interia/Wikipedia
