Polacy pokochali ten utwór dzięki Piwnicy pod Baranami. Stał się hymnem nadziei
"Dezyderata" to ponadczasowy poemat o życiu w zgodzie ze sobą i światem. Dzięki kabaretowi Piwnica pod Baranami zyskał w Polsce niezwykłą popularność i stał się nieformalnym hymnem nadziei. Poznaj prawdziwą historię utworu, który do dziś inspiruje miliony Polaków.
- Jakie tajemnice kryją się za pochodzeniem 'Dezyderaty'?
- Dlaczego 'Dezyderata' stała się hymnem nadziei?
- Co skłoniło Piwnicę pod Baranami do popularyzacji 'Dezyderaty'?
- Które wartości promuje 'Dezyderata' w dążeniu do spokoju?
"Dezyderata" to poemat, który oferuje uniwersalne wskazówki na temat dobrego życia. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "desideratum", oznaczającego to, co pożądane, upragnione lub potrzebne. Choć przez lata ten utwór otaczała aura tajemnicy, to ma on znanego autora i jest mocno związany z polską kulturą, a szczególnie z krakowskim kabaretem Piwnica pod Baranami.
Prawdziwe korzenie "Dezyderaty"
Według popularnej legendy poemat miał być datowany na 1692 rok, anonimowy i odnaleziony w Starym Kościele św. Pawła w Baltimore. Okazało się jednak, że była to jedynie opowieść wyssana z palca.
Prawdziwym autorem "Dezyderaty" jest Max Ehrmann, niemiecki emigrant mieszkający w stanie Indiana w USA. Utwór powstał w 1927 roku – ponad dwa stulecia później niż sugerowała plotka. W 1933 roku Ehrmann przesłał go swoim przyjaciołom jako życzenia bożonarodzeniowe.
Poemat trafił do kultury masowej dopiero w 1950 roku, dwa lata po tym, jak wdowa po Ehrmannie opublikowała go w tomiku "The Poems of Max Ehrmann". Wersja ta trafiła również do cotygodniowej gazetki parafialnej w Baltimore. Błędny rok – 1692 r. – to w rzeczywistości data powstania parafii. Widniała w stopce gazetki i mylnie została przypisana do poematu.
Fascynująca historia Piwnicy pod Baranami
W Polsce "Dezyderata" zyskała popularność przede wszystkim dzięki kabaretowi Piwnica pod Baranami, gdzie niemal natychmiast stała się hymnem. Szczególnie ciekawa jest historia odkrycia tekstu przez artystów. Piotr Skrzynecki i Zygmunt Konieczny, wraz z zespołem kabaretu, zostali zaproszeni na występ podczas kongresu psychiatrycznego w Krakowie. Po koncercie, wychodząc z kliniki, zauważyli kartkę z poematem wiszącą na drzwiach. Zauroczeni pierwszymi strofami, zabrali kartkę ze słowami "Dezyderaty" do Piwnicy, gdzie Piotr Walewski dopisał do niej muzykę.
Warto też podkreślić, że dzięki Piwnicy pod Baranami, a szczególnie Piotrowi Skrzyneckiemu, w języku polskim upowszechniła się żeńska forma "Dezyderata". Prawdopodobnie było to celowe działanie, mające na celu odróżnienie nazwy poematu od pospolitego rzeczownika "dezyderat", oznaczającego wniosek lub postulat.
Dlaczego "Dezyderata" stała się hymnem nadziei?
Poemat to zbiór norm moralnych i wskazówek, jak żyć w zgodzie ze sobą i światem. W Polsce tłumaczenie Andrzeja Jakubowicza ukazało się w 1972 roku w książce "Hipisi w poszukiwaniu ziemi obiecanej" i szybko zdobyło popularność nie tylko wśród hippisów.
"Dezyderata" jest ceniona także przez osoby zmagające się z kryzysem życiowym, poszukujące wewnętrznej równowagi, w tym również przez uczestników ruchu Anonimowych Alkoholików. Jej przesłanie jest głębokie i kojące, silnie osadzone w ideach stoickich: oferuje pocieszenie w czasach niepewności i wskazuje, na czym można skupić swoją kontrolę.
Poemat promuje postawy sprzyjające zdrowiu psychicznemu i stabilności życiowej. Według niego najważniejsze w życiu to:
- Spokój i równowaga – zachęca, by przechodzić przez hałas i pośpiech życia spokojnie, doceniając ciszę.
- Wewnętrzna siła i samoakceptacja – podkreśla wartość bycia sobą i rozwijania siły ducha jako ochrony w trudnych chwilach.
- Pozytywne nastawienie do świata – pomimo chaosu i oszustw, życie pełne jest heroizmu, a wszechświat zmierza ku dobremu.
- Uniwersalna przynależność – przypomina, że każdy z nas jest częścią wszechświata i ma prawo być tutaj.
Dla osób zmagających się z nałogami lub kryzysami życiowymi "Dezyderata" stanowi przypomnienie o dążeniu do szczęścia i pogody ducha, a także o tym, że miłość, pomimo rozczarowań, jest nieprzemijająca.
Max Ehrmann stworzył nie tylko literackie dzieło, lecz przede wszystkim ponadczasowy przewodnik, który pomaga odnaleźć spokój w zgiełku świata. Niektórzy porównują "Dezyderatę" do latarnii morskiej. Nie usuwa fal, ale wskazuje kierunek, by bezpiecznie dotrzeć do portu wewnętrznego spokoju, przypominając, że bez względu na chaos wokół, masz prawo być tutaj.
Jak brzmi tekst "Dezyderaty"?
Dezyderata, dezyderata...
Przechodź spokojnie przez hałas i pośpiech,
i pamiętaj jaki spokój można znaleźć w ciszy.
O ile to możliwe bez wyrzekania się siebie
bądź na dobrej stopie ze wszystkimi.
Wypowiadaj swoją prawdę jasno i spokojnie,
wysłuchaj innych, nawet tępych i nieświadomych.
Oni też mają swoją opowieść, oni też mają opowieść...
Unikaj głośnych i napastliwych, unikaj głośnych — są udręką ducha.
Niech twoje osiągnięcia zarówno jak plany
będą dla ciebie źródłem radości.
Bądź ostrożny w interesach, bądź ostrożny w interesach...
Na świecie bowiem pełno oszustwa.
Bądź sobą, zwłaszcza nie udawaj uczucia,
ani też nie podchodź cynicznie do miłości...
bo ona jest wieczna jak trawa, bo ona jest wieczna...
Unikaj głośnych i napastliwych, unikaj głośnych — są udręką ducha.
Przyjmij spokojnie co ci lata doradzają
z wdziękiem wyrzekając się spraw młodości.
Jesteś dzieckiem wszechświata
nie mniej niż drzewa i gwiazdy,
masz prawo być tutaj...
A więc żyj w zgodzie z Bogiem, czymkolwiek on ci się wydaje.
W zgiełkliwym pomieszaniu życia...
Zachowaj spokój.
W zgiełkliwym pomieszaniu życia zachowaj spokój — ze swą duszą.
Przy całej swej złudności, znoju i rozwianych marzeniach
jest to piękny świat,
jest to piękny świat...
Znalezione w starym kościele św. Pawła w Baltimore
datowane 1692 rok.
Przy całej swej złudności, znoju i rozwianych marzeniach
jest to piękny świat,
jest to piękny świat...
Przy całej swej złudności, znoju i rozwianych marzeniach
jest to piękny świat,
jest to piękny świat.
Źródło: CHILLIZET
