Toksykolog ostrzega grzybiarzy. Te gatunki są "śmiertelnie trujące"

2 min. czytania
Aktualizacja 20.08.2025
20.08.2025 10:13
Obserwuj nas w Google
---- ----

Praktycznie co roku w Polsce zdarzają się przypadki zatruć grzybami. Niektóre z nich mają dramatyczne konsekwencje. O tym, jak ich uniknąć, mówi toksykolog profesor Natalia Pawlas.

Te grzyby są "śmiertelnie trujące". Toksykolog ostrzega grzybiarzy
fot. Shutterstock
--1-- ----
  • Przypadki zatruć grzybami w Polsce są rejestrowane co roku.
  • Najbardziej niebezpieczne są grzyby blaszkowe jak muchomor.
  • Objawy zatrucia grzybami mogą pojawić się z opóźnieniem.

Te grzyby są "śmiertelnie trujące". Toksykolog ostrzega grzybiarzy

Sezon na grzybobranie trwa w najlepsze, a polskie lasy kuszą bogactwem pachnących borowików, maślaków i podgrzybków. Dla wielu osób zbieranie grzybów to nie tylko tradycja, ale też forma relaksu i bliskiego kontaktu z naturą. Jednak każda wyprawa z koszykiem w ręku powinna iść w parze z rozsądkiem – wśród leśnych skarbów łatwo trafić na niebezpieczne gatunki. Zjedzenie choćby kawałka trującego grzyba może skończyć się dramatycznie – może doprowadzić do niewydolności wątroby, a w najgorszym przypadku nawet do śmierci. Dlatego wiedza i ostrożność są kluczowe.

Profesor Natalia Pawlas, kierująca Oddziałem Toksykologii w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Sosnowcu, w rozmowie z PAP podkreśliła, że podstawową zasadą bezpieczeństwa jest zbieranie wyłącznie dobrze znanych gatunków. – Nie wolno sięgać po grzyby, co do których mamy choćby cień wątpliwości, ani po owocniki niedojrzałe – w ich przypadku łatwo o pomyłkę – podkreśliła ekspertka.

Zdecydowanie najbardziej niebezpieczne są gatunki blaszkowe, czyli takie z blaszkami pod spodem kapelusza, na których powstają zarodniki. Wśród nich są zarówno grzyby jadalne, jak i śmiertelnie trujące. – Muchomor zielonawy (znany dawniej jako muchomor sromotnikowy), muchomor jadowity, wiosenny czy niektóre hełmówki zawierają amatoksyny, czyli silne trucizny prowadzące do ostrej niewydolności wątroby. Czasem kończy się to koniecznością przeszczepu lub zgonem pacjenta – ostrzegła prof. Pawlas.

Toksykolog dodała, że takie przypadki zdarzają się praktycznie co roku. – Wiele zależy od sezonu i wysypu grzybów. Dwa lata temu mieliśmy pięciu pacjentów po zatruciu muchomorem, w tym jednego, który wymagał pilnego przeszczepu wątroby w Warszawie – powiedziała ekspertka.

Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc 

Objawy zatrucia grzybami wcale nie muszą pojawić się od razu – mogą wystąpić dopiero po kilku, a nawet kilkunastu godzinach. Najczęściej są to: nudności, wymioty, bóle brzucha oraz biegunka. Mogą pojawić się również bóle lub zawroty głowy, nadmierna potliwość, podwyższona temperatura ciała, suchość w ustach, duszności i zaburzenia widzenia. W przypadku wystąpienia takich symptomów należy jak najszybciej skorzystać z pomocy lekarskiej – zadzwonić pod numer alarmowy 999 lub 112 albo przewieźć pacjenta do szpitala. Czekając na pomoc medyczną, można sprowokować wymioty. Co ważne, osobie z objawami zatrucia grzybami pod żadnym pozorem nie należy podawać mleka i alkoholu. Płyny te, o czym nie wszyscy wiedzą, przyśpieszają przenikanie toksyn do krwiobiegu.

Według danych Państwowego Zakładu Higieny w Polsce w 2022 roku odnotowano 22 przypadki zatruć grzybami. W 2023 roku było ich mniej – dokładnie 13. Główny Inspektorat Sanitarny podkreśla, że najczęściej dochodzi do nich z powodu pomyłki przy rozpoznawaniu gatunków lub niewłaściwego ich przyrządzania. Dlatego jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości, warto oddać zebrane okazy do sprawdzenia w stacji sanitarno-epidemiologicznej.

Nie przegap

Źródło: CHILLIZET/PAP