Pojawiają się nagle i łatwo je przeoczyć. Poznaj 5 objawów mikroudaru
Pewne objawy, zwłaszcza gdy pojawiają się nagle, bez wyraźnej przyczyny, mogą sygnalizować zbliżający się udar mózgu. Takie epizody nazywamy mikroudarem. Dowiedz się, na co szczególnie zwrócić uwagę, by zapobiec przykrym konsekwencjom udaru mózgu.
- Niepozorne objawy, które wydają się efektem przemęczenia, stresu, niewyspania, mogą być tak naprawdę oznakami tzw. małego udaru, inaczej mikroudaru
- Objawy mikroudaru, czyli małego udaru, choć poważne, często są bagatelizowane, bo przemijają samoistnie w dość krótkim czasie
- Mikroudar jest swego rodzaju sygnałem ostrzegawczym
Mikroudar, czasami nazywany mini udarem, to inaczej przemijający atak niedokrwienny (z ang. Transient Ischemic Attack, czyli TIA). Jest stosunkowo niegroźny, bo nie uszkadza komórek nerwowych w mózgu, ale może być zapowiedzią niezwykle poważnej choroby, jaką jest pełnoobjawowy udar mózgu. Z danych medycznych wynika, że u 43 proc. osób z udarem mikroudar pojawił się 7 dni wcześniej, u 17 proc. w tym samym dniu, tylko kilka godzin wcześniej, a u 9 proc. – dzień wcześniej. To pokazuje, że objawów mikroudaru nie wolno lekceważyć i trzeba się, jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Na co szczególnie zwrócić uwagę?
Objawy mikroudaru – 5 najczęstszych symptomów
Objawy mikroudaru (czy mini udaru) są bardzo podobne do objawów udaru mózgu. Sygnałem ostrzegawczym powinno być:
- Zaburzenia widzenia, czyli niewyraźne, podwójne widzenie, albo widzenie tylko na jedno oko. Chory może nadmiernie mrugać, próbować skupić wzrok na obiektach, ale obraz będzie zamazany. Te dolegliwości mogą być wynikiem blokady (np. skrzepu) w naczyniach krwionośnych, zakłócającej przepływ krwi do siatkówki i są jednym z ważniejszych objawów miniudaru. Nagłe zmiany widzenia ZAWSZE powinny być sygnałem alarmowym, że w naszym organizmie dzieje się coś niepokojącego.
- Zawroty głowy, utrata równowagi lub koordynacji ciała (niezgrabność ruchów) – to charakterystyczna oznaka mikroudaru, choć oczywiście te objawy mogą zwiastować również inne choroby. Jeśli jednak pojawiają się nagle, bez wyraźnej przyczyny, chory nagle chwyta się przedmiotów, by utrzymać równowagę, lub musi pilnie usiąść z powodu zawrotów głowy, powinna nam się zapalić czerwona lampka.
- Uczucie ciężkiej nogi, ręki lub ich drętwienie, zwłaszcza po jednej stronie (trudność z poruszania nimi, niedowład), a także asymetria twarzy (wykrzywione usta, opadający kącik ust) – to kolejne ważne objawy miniudaru. Jeśli chory nagle ma trudności z podniesieniem ręki, nogi, albo odczuwa opadanie jednej strony twarzy lub wykazuje nieoczekiwane uczucie drętwienia, czy osłabienia, powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem.
- Nagły ostry ból głowy bez wyraźnego powodu – jeśli odczuwamy silny, nagły ból głowy bez wyraźnej przyczyny, może to być objaw miniudaru. Taki symptom, bez względu na to, co zwiastuje, powinien być natychmiast skonsultowany z lekarzem.
- Spowolniona lub niewyraźna, wręcz bełkotliwa mowa (m.in. niemożność wypowiedzenia słów lub trudność z ich doborem, przekręcanie słów), a także problemy ze zrozumieniem mowy innych osób – jeśli ktoś nagle, w połowie konwersacji przerywa ją, nie może znaleźć właściwych słów, lub wydaje się być zaskoczony brzmieniem słyszanych słów, ma trudności z jasnym wyrażaniem swoich myśli, powinien jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.
Wymienione powyżej objawy mogą zwiastować również inne schorzenia, ale to, co jest ich wspólnym mianownikiem to: nagłość. Jeśli pojawiają się NAGLE, bez wyraźnej przyczyny, a po jakimś czasie samoistnie mijają (maksymalnie do 24 godzin), to powinniśmy o nich poinformować lekarza. Być może, dzięki szybkiemu wdrożeniu leczenia, zmniejszymy ryzyko pojawienia się udaru mózgu, którego konsekwencje są znacznie poważniejsze niż mikroudaru.
Mikroudar, czyli tzw. mały udar – jak reagować?
Objawy miniudaru, jak pisałam wcześniej, pojawiają się nagle i mogą trwać od kilka minut do nawet 24 godzin. Tak jak nagle się pojawiają, tak nagle znikają. Jeśli masz takie objawy lub widzisz je u kogoś bliskiego, zadzwoń pod 112 lub 999. To naprawdę istotne, bo tak jak wspomniałam wcześniej. Mikroudar może zwiastować wystąpienie właściwego udaru mózgu.
Jakie są czynniki ryzyka mikroudaru?
Mikroudar może pojawić się w każdym wieku, ale najczęściej pojawia się u kobiet po 55. roku życia i u mężczyzn po 65. roku życia. Tak więc jednym z czynników ryzyka jest wiek, a kolejnym – płeć (mężczyźni częściej doświadczają TIA). Ale na pojawienie się mikroudaru mają również wpływ inne choroby, np. choroby serca, w tym migotanie przedsionków, zaburzenia rytmu serca, a także cukrzyca, miażdżyca, wysokie ciśnienie krwi, choroby tętnic szyjnych, kręgowych i wewnątrzczaszkowych, zaburzenia lipidowe, otyłość, choroby nerek. Nie bez znaczenia jest też nasz styl życia, na przykład palenie papierosów zwiększa znacznie ryzyko mikroudaru (udaru mózgu też!).
Ile osób w Polsce miało mikroudary?
Niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Z danych medycznych wynika, że aż 23 proc. chorych po udarze mózgu, doświadczyło wcześniej przemijającego ataku niedokrwiennego (TIA). Czasem nawet kilku epizodów. Niestety wiele osób nie zgłasza się do lekarza, stąd określenie dokładnej liczby osób z mikroudarem jest niemożliwe do oszacowania.
Jak można uniknąć mikroudaru?
Przede wszystkim należy zmienić swoje nawyki. Cztery zasady są szczególnie ważne.
- Należy rzucić palenie papierosów i picie alkoholu.
- Należy kontrolować choroby przewlekłe, czyli regularnie przyjmować leki oraz regularnie odwiedzać lekarza, który nadzoruje przebieg leczenia.
- Zadbać o regularną aktywność fizyczną – ważne, by była ona dostosowana do naszych możliwości i kondycji. Lekarze zalecają codzienne spacery po kilka kilometrów, jazdę na rowerze lub nordic walking.
- Zmienić dietę – najlepiej skonsultować się w tej sprawie z dietetykiem. Ważne jest, aby zmniejszyć spożycie nasyconych tłuszczy, a także soli. Dietetyk pomoże nam rozłożyć właściwe akcenty i skomponować zbilansowane posiłki.
Źródło: CHILLIZET/ "Udar i co dalej", Informator edukacyjny dla pacjentów po udarze mózgu, Fundacja Udaru Mózgu/ mp.pl/