Wzmacnia odporność, obniża cholesterol i leczy skórę. Mało który Polak zna ten owoc
Dereń jadalny, kiedyś zapomniany, dziś wraca na stoły jako prawdziwy superfood – naturalne źródło witamin i składników mineralnych. Podpowiadamy, jakie ma właściwości zdrowotne i jak wykorzystać jego owoce w kuchni.
- Dereń jadalny, znany jako jeden z superowoców, powraca do łask.
- Owoce derenia wykazują mnóstwo pozytywnych właściwości zdrowotnych.
- Derenia można wykorzystać w kuchni na wiele sposobów.
Dereń wraca do łask. Ta roślina to naturalna bomba zdrowia
Dereń jadalny (Cornus mas L.), znany również jako dereń właściwy, to długowieczna roślina owocowa, która przez tysiąclecia była cenionym składnikiem diety człowieka, by następnie popaść w zapomnienie. Na szczęście, dzięki obecnemu trendowi przywracania do uprawy starych odmian, dereń zyskuje na nowo zasłużoną popularność. Nie bez powodu jest nazywany jednym z superowoców i bogatym źródłem przeciwutleniaczy.
Dereń jadalny należy do rodziny dereniowatych i naturalnie występuje w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej oraz w Azji Zachodniej. Rozprzestrzenił się również na inne obszary strefy zwrotnikowej i umiarkowanej, będąc szczególnie popularnym w Ameryce Północnej i południowych rejonach Europy. W Polsce nie rośnie dziko, hoduje się go jako roślinę ogrodową. Może być rozłożystym krzewem lub niewielkim drzewem, dorastającym od 3 do 10 metrów. Jego kwiatostany, zebrane w kuliste baldachy, pojawiają się wczesną wiosną, na przełomie marca i kwietnia. Kwiaty derenia są miododajne. Owoce wyrastają na przełomie lipca i sierpnia, a pełną dojrzałość osiągają we wrześniu, przybierając intensywną, czerwoną barwę.
Dereń – właściwości zdrowotne
Owoce derenia to prawdziwa skarbnica zdrowia. Są one cennym źródłem polifenoli (szczególnie w skórce), kwasów organicznych (jabłkowego i chinowego), witaminy C, a także minerałów takich jak żelazo, potas, wapń, fosfor, magnez, cynk, miedź i mangan. Dodatkowo zawierają antocyjany, błonnik (pektyny) i garbniki. Prozdrowotne właściwości derenia są szerokie:
- wspieranie układu odpornościowego,
- zwalczanie stresu oksydacyjnego,
- obniżanie stężenia cholesterolu LDL,
- łagodzenie stanów zapalnych,
- przyspieszanie gojenia się ran.
Ale to nie wszystko. Dereń zwiększa też poziom czerwonych krwinek w organizmie, działa moczopędnie i może poprawiać działanie nerek oraz ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne. Ponadto uspokaja, a także może pobudzać łaknienie. Dereń obniża również stężenie glukozy we krwi, a nawet może działać przeciwnowotworowo. Rewelacyjnie działa też na skórę. Wywar z owoców z mączką owsianą nakładany regularnie na twarz może pomóc w pozbyciu się trądziku młodzieńczego. Natomiast okład z roztartych owoców wesprze przy obrzękach i stłuczeniach.
Zastosowanie derenia w kuchni
Owoce derenia mają cierpko-kwaśny, czasem słodko-kwaśny smak z charakterystycznym aromatem wynikającym z wysokiej zawartości tanin, przypominając nieco żurawinę lub wiśnię. W Polsce przetwory z derenia, takie jak dżemy, konfitury, kompoty, nalewki, soki i herbatki, wytwarzane są głównie przez lokalnych producentów i dostępne w sklepach ze zdrową żywnością.
Owoce derenia można spożywać na surowo, zarówno świeże, jak i po mrożeniu, gdyż nie tracą swoich właściwości. Samodzielnie można przyrządzić z nich wspomniane już dżemy, konfitury, syropy czy soki. Z derenia wytwarza się również nadzienie do cukierków oraz sosy do różnych potraw mięsnych. Jednym z ciekawszych zastosowań jest wykorzystanie niedojrzałych owoców, które po ukiszeniu w solance przypominają oliwki, stąd bywają nazywane "oliwkami północy". Suszone z kolei mogą służyć jako surowiec na napar lub herbatkę owocową. W kuchni tureckiej popularny jest pestil, rodzaj suszonej marmolady z derenia. Palone pestki derenia bywają nawet używane jako substytut kawy.
Źródło: CHILLIZET/dietetycy.org.pl/ncez.pzh.gov.pl
