Do niedawna uznana była za gatunek wymarły. Czarna pszczoła powraca do Polski

• Czarna pszczoła znowu pojawia się w Polsce, kilka dni temu odnotowano ją na Roztoczu.
• Zadrzechnię można spotkać na kwietnych łąkach oraz martwych, próchniejących drzewach.
• Zmiany klimatu wpływają na powrót gatunku do naszego kraju.

Czarna pszczoła zaobserwowana w Roztoczańskim Parku Narodowym

Ostatniego dnia maja przyrodnicy z Roztoczańskiego Parku Narodowego zaobserwowali czarną pszczołą. Owad został zauważony w urokliwym zakątku – śródleśnej osadzie we Floriance. To pierwsze udokumentowane stwierdzenie czarnej pszczoły na tym terenie.

"Namierzyliśmy entomologiczną osobliwość i faunistyczną rzadkość. [...] Ten uważany do niedawna za wymarły w Polsce owad, odzyskuje lub zdobywa nowe tereny" – czytamy w facebookowym wpisie. "Absolutnie nieinwazyjny, całkowicie niegroźny, lubi kwietne łąki oraz martwe, próchniejące drzewa. A że jednego i drugiego w Parku mamy pod dostatkiem – to i mamy nowy gatunek owada w Roztoczańskim Parku Narodowym" – dodali przyrodnicy.

Mianem "czarna pszczoła" określa się dwa gatunki: zadrzechnię fioletową (Xylocopa violacea) oraz zadrzechnię czarnorogą (Xylocopa valga). Nie wiadomo dokładnie, który z nich został zaobserwowany w Roztoczańskim Parku Narodowym. Oba są równie rzadkie i cenne przyrodniczo. Czarna pszczoła to jedna z największych pszczół w Europie. Długość ciała niektórych osobników dochodzi nawet do 3,5 cm, przy czym samice są większe od samców. Charakteryzuje je też ciemny pancerz z metalicznym połyskiem oraz dwie pary skrzydeł, które przybierają – w zależności od gatunku – granatowo-fioletowy lub purpurowy odcień. 

Czarne pszczoły najczęściej zakładają swoje gniazda w drewnie martwych drzew. Za pomocą żuwaczek (część aparatu gębowego) drążą w nim korytarze, gdzie następnie składają jaja. Odgrywają też ważną rolę w zapylaniu roślin – szczególnie bobiku, wyki oraz żmijowca. "Czarne pszczoły nie są agresywne, chyba że bronią gniazd. Są bardzo ruchliwe, dlatego lepiej zrobić krótki klip niż zdjęcie, bo film rejestruje bardziej płynne ruchy i więcej widać" – wyjaśnił Przemysław Stachyra z Roztoczańskiego Parku Narodowego.

Czarna pszczoła uznana była za gatunek wymarły w Polsce. Teraz powraca

Czarne pszczoły występują na południu Europy, głównie w Hiszpanii, Portugalii, Francji oraz we Włoszech. Obecnie można je zaobserwować również w Polsce. Zarówno zadrzechnia fioletowa, jak i zadrzechnia czarnoroga to gatunki krytycznie zagrożone i wyróżnione w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Na początku XXI wieku eksperci uznali tę pierwszą za wymarłą na terenie naszego kraju. Na szczęście od jakiegoś czasu zaczęto ponownie udokumentowywać obecność tych owadów.

Przemysław Stachyra z Roztoczańskiego Parku Narodowego twierdzi, że czarne pszczoły powracają do Polski przede wszystkim ze względu na zmiany klimatu. Duże znaczenie ma też lepszy stan zachowania martwych drzew, w których – jak już wspominaliśmy – zakładają swoje gniazda. "Dlatego warto, aby w lasach było coraz więcej obumierających drzew, bo jest to miejsce rozrodu nie tylko pszczoły, ale też wielu innych gatunków. Ważne w tym kontekście są też kwietne łąki" – podkreślił ekspert.

Źródło: CHILLIZET/PAP/gov.pl